HOMILADOR AYOLLARDA ANGULYAR XEYLIT RIVOJLANISHIDA TEMIR VA B GURUHI VITAMINLARI YETISHMOVCHILIGINING O‘RNI

##article.authors##

  • Taxirova Kamola Abrarovna
  • Mirzaxojayeva Nigina Firdavsovna

##article.subject##:

angulyar xeylit, homiladorlik, temir yetishmovchiligi, ferritin, B₆ vitamini, B₁₂ vitamini.

##article.abstract##

Angulyar xeylit og‘iz bo‘shlig‘i shilliq qavatining keng tarqalgan yallig‘lanish kasalligi bo‘lib, ko‘pincha organizmdagi turli yetishmovchilik holatlari bilan bog‘liq bo‘ladi. Homiladorlik davrida temir va B guruhi vitaminlariga bo‘lgan ehtiyoj ortadi, ularning yetishmovchiligi esa og‘iz burchaklarida yallig‘lanish jarayonlarining rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Ushbu tadqiqotning maqsadi homilador ayollarda angulyar xeylit rivojlanishida temir va B guruhi vitaminlari yetishmovchiligining o‘rnini o‘rganishdan iborat. Tadqiqotda 40 nafar homilador ayol ishtirok etdi: asosiy guruh (n=20) — angulyar xeylit bilan, nazorat guruhi (n=20) — og‘iz bo‘shlig‘i shilliq qavati shikastlanishsiz. Klinik ko‘rik, umumiy qon tahlili, ferritin, B₆ va B₁₂ vitaminlari darajasi aniqlangan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, angulyar xeylit bilan og‘rigan homilador ayollarda ferritin, B₆ va B₁₂ vitaminlari darajasi nazorat guruhiga nisbatan ishonchli darajada past bo‘lgan (p<0,05). Aniqlangan yetishmovchiliklar kasallikning klinik belgilari og‘irligi bilan bog‘liq ekanligi aniqlandi. Olingan natijalar homilador ayollarda angulyar xeylit patogenezida temir va B guruhi vitaminlari yetishmovchiligining muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.

Библиографические ссылки

Ахмедова Н.Ш., Болтаев К.Ж., Эгамова С.К., Исматова М.Н. Комплексное изучение обмена некоторых микроэлементов у женщин фертильного возраста при анемии // Педиатрический вестник Южного Урала. – 2015. – №2. – С.14–16.

Бойчук-Товста О.Г., Бойчук О.Г. Особенности этиологии, патогенеза, лечения и профилактики заболеваний пародонта у беременных женщин на фоне железодефицитной анемии (обзор литературы) // Запорожский медицинский журнал. – 2019. – Т.21, №1. – С.144–149.

Гадаев А.Г., Ризаев Ж.А., Норбутаев А.Б., Олимжонов К.Ж. Железо, его роль в функционировании систем организма и связанное с ним поражение слизистой полости рта // Проблемы биологии и медицины. – 2020. – №1(116). – С.219–224. DOI: 10.38096/2181-5674.2020.1.00058

Денисенко Л.Н., Данилина Т.Ф., Ткаченко Л.В. и др. Влияние железодефицитной анемии на состояние полости рта беременных женщин // Вестник Волгоградского гос. мед. университета. – 2007. – №3(23). – С.40–43.

Колоколова И.Б., Фролова О.Г. Железодефицитная анемия беременных: профилактика и лечение // Российский медицинский журнал. – 2018. – Т.26, №9. – С.20–25.

Корнеева М.В., Жданова Е.В., Дзюба Е.В. Дефицит железа как фактор риска стоматологических заболеваний // Медицинская наука и образование Урала. – 2015. – Т.16, №3. – С.74–77.

Мавлянов И.Р., и др. Анализ современных представлений о формировании критических периодов при возникновении железодефицитных анемий… (обзор) // Вестник совета молодых ученых Челябинской области. – 2018. – Т.1, №3(22). – С.36–45.

Мелиева Д.А., Абдуллаева Д.А., Хафизова З.Б., Максудова Х.Ф. Распространенность железодефицитных состояний среди взрослых и детей, значение дефицита железа для роста и развития детей в Республике Узбекистан (обзор) // International Journal of Scientific Pediatrics. – 2022. – Т.4, №5. – С.5–15. DOI: 10.56121/2181-2926-2022-4-05-15

Brown M.J., Ameer M.A., Daley S.F., Beier K. Vitamin B6 Deficiency // StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024. – Доступно на: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470579/ (дата обращения: 01.02.2024).

Dufresne R.G., Dinulos J.G. Cheilitis: diagnosis and treatment // Dermatologic Clinics. – 2013. – Vol.31, No.1. – P.147–159. DOI: 10.1016/j.det.2012.08.010

Federico J.R., Basehore B.M., Zito P.M. Angular Cheilitis // StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 (обновлено). – Доступно на: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482332/ (дата обращения: 01.02.2024).

Freitas J., Bliven P., Case R. Combined Zinc and Vitamin B6 Deficiency in a Patient with Diffuse Red Rash and Angular Cheilitis 6 Years after Roux-en-Y Gastric Bypass // BMJ Case Reports. – 2019. – Vol.12, No.12. – e230605. DOI: 10.1136/bcr-2019-230605

Langan R.C., Goodbred A.J. Vitamin B₁₂ Deficiency: Recognition and Management // American Family Physician. – 2017. – Vol.96, No.6. – P.384–389.

Lugović-Mihić L., Pilipović K., Parać A. et al. Cheilitis: a cross-sectional study — multiple factors involved in the aetiology and clinical features // Oral Diseases. – 2023. – Vol.29, No.8. – P.3360–3371. DOI: 10.1111/odi.14236

Narayanan D., Rogge M.N. Cheilitis: A Diagnostic Algorithm and Review of Underlying Etiologies // Dermatitis. – 2024. – Vol.35, No.5. – P.431–442. DOI: 10.1089/derm.2023.0276

Oza N., Doshi J.J. Angular cheilitis: A clinical and microbial study // Indian Journal of Dental Research. – 2017. – Vol.28, No.6. – P.661–665. DOI: 10.4103/ijdr.IJDR_668_16

Pandarathodiyil A.K., Anil S., Vijayan S.P. Angular cheilitis – an updated overview of the etiology, diagnosis, and management // International Journal of Dentistry and Oral Science. – 2021. – Vol.8, No.2. – P.1437–1442. DOI: 10.19070/2377-8075-21000286

Schleupner M.C., Röth A., Droege F. et al. Cobalamin and iron deficiency still presents a challenge in hereditary hemorrhagic telangiectasia // Scientific Reports. – 2025. – Vol.15. – Article №13911. DOI: 10.1038/s41598-025-13911-6

Špiljak B., Tomaš M., Šoštarić M., Včev A. The Impact of Vitamin Deficiencies on Oral Manifestations in Children // Dentistry Journal. – 2024. – Vol.12, No.4. – Article 109. DOI: 10.3390/dj12040109

Tomaš M., Kučinić D., Komar D., et al. Manifestations and Treatment of Hypovitaminosis in Oral Diseases: A Systematic Review // Dentistry Journal. – 2024. – Vol.12, No.6. – P.1–22. DOI: 10.3390/dj12060152

Uwitonze A.M., Murererehe J., Rehman M., et al. Oral manifestations of iron imbalance // Frontiers in Nutrition. – 2023. – Vol.10. – Article 1272902. DOI: 10.3389/fnut.2023.1272902

Öhman S.C., Jontell M., Dahlen G. Recurrence of angular cheilitis // European Journal of Oral Sciences. – 1988. – Vol.96, No.4. – P.360–365. DOI: 10.1111/j.1600-0722.1988.tb01591.

Загрузки

##submissions.published##

2026-03-27