O'ZBEKISTONDA KESAR KESISH TRENDLARI
##article.subject##:
kesar kesish ko'rsatkichi, onalar o'limi, go’daklar o'limi, erta neonatal o'lim##article.abstract##
ANNOTASIYА
Kesar kesish (KS) onalar va chaqaloqlarning hayotini saqlab qoladi, ammo KK chastotasi asossiz ko'payishi tashvish uyg'otadi. Materiallar va usullar: 1995–2023 yillardagi tug'ruqxonalar hisobotlari, milliy statistikaning ochiq ma’lumotlarini o'rganib chiqdik. Natijalar. O‘zbekistonda CS chastotasi ortib bormoqda: 1995-yilda CS ko‘rsatkichi 3,5%, 2017-yilda – 15,5%, 2023- 26,4%. 1995y. mamlakatda 12578 ta KK, 2000 yilda - 16 376, 2010 yilda - 54 862, 2023 yilda - 201 063 KK amalga oshirildi. Xulosa. KK orqali tug'ilish ko'rsatkichining 10-11% oshishi mamlakatda onalar va go’daklar o'limining keskin kamayishiga olib keldi. KK darajasining yanada oshishi onalar va go’daklar o'limining sekinroq pasayishiga olib keldi. Biroq, KK darajasining ≥20% dan oshishi mamlakatda onalar va go’daklar o'limining pasayishi bilan bog'liq emas
ANNOTASIYА
Kesar kesish (KS) onalar va chaqaloqlarning hayotini saqlab qoladi, ammo KK chastotasi asossiz ko'payishi tashvish uyg'otadi. Materiallar va usullar: 1995–2023 yillardagi tug'ruqxonalar hisobotlari, milliy statistikaning ochiq ma’lumotlarini o'rganib chiqdik. Natijalar. O‘zbekistonda CS chastotasi ortib bormoqda: 1995-yilda CS ko‘rsatkichi 3,5%, 2017-yilda – 15,5%, 2023- 26,4%. 1995y. mamlakatda 12578 ta KK, 2000 yilda - 16 376, 2010 yilda - 54 862, 2023 yilda - 201 063 KK amalga oshirildi. Xulosa. KK orqali tug'ilish ko'rsatkichining 10-11% oshishi mamlakatda onalar va go’daklar o'limining keskin kamayishiga olib keldi. KK darajasining yanada oshishi onalar va go’daklar o'limining sekinroq pasayishiga olib keldi. Biroq, KK darajasining ≥20% dan oshishi mamlakatda onalar va go’daklar o'limining pasayishi bilan bog'liq emas
Библиографические ссылки
Appropriate technology for birth. Lancet 1985;2:436–7.
Ayres-de-Campos D, Simon A, Modi N, Tudose M, Saliba E, Wielgos M, Reyns M, Athanasiadis A, Stenback P, Verlohren S, Nikolova G, Lopriore E, Yurtsal B, Pellicer A, Ramenghi L, Jacobsson B. EUROPEAN ASSOCIATION OF PERINATAL MEDICINE (EAPM) EUROPEAN MIDWIVES ASSOCIATION (EMA) Joint position statement: Caesarean delivery rates at a country level should be in the 15-20 % range. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2024 Mar;294:76-78. doi: 10.1016/j.ejogrb.2024.01.005. Epub 2024 Jan 8. PMID: 38218162.
Betran AP, Ye J, Moller AB, Souza JP, Zhang J. Trends and projections of caesarean section rates: global and regional estimates. BMJ Glob Health. 2021 Jun;6(6):e005671. doi: 10.1136/bmjgh-2021-005671. PMID: 34130991; PMCID: PMC8208001
Betrán AP, Ye J, Moller AB, Zhang J, Gülmezoglu AM, Torloni MR. The Increasing Trend in Caesarean Section Rates: Global, Regional and National Estimates: 1990-2014. PLoS One. 2016 Feb 5;11(2):e0148343. doi: 10.1371/journal.pone.0148343. PMID: 26849801; PMCID: PMC4743929.
Cavallaro FL, Cresswell JA, Ronsmans C. Obstetricians' Opinions of the Optimal Caesarean Rate: A Global Survey. PLoS One. 2016 Mar 31;11(3):e0152779. doi: 10.1371/journal.pone.0152779. PMID: 27031516; PMCID: PMC4816518.
Moster D, Wilcox AJ, Lie RT. What Is the Safest Population-Level Caesarean Delivery Rate? A National Cohort Study Using Natural Variation. BJOG. 2025 Nov;132(12):1781-1788. doi: 10.1111/1471-0528.18301. Epub 2025 Jul 14. PMID: 40654044; PMCID: PMC12358162.
Słabuszewska-Jóźwiak A, Szymański JK, Ciebiera M, Sarecka-Hujar B, Jakiel G. Pediatrics Consequences of Caesarean Section-A Systematic Review and Meta-Analysis. Int J Environ Res Public Health. 2020 Oct 31;17(21):8031. doi: 10.3390/ijerph17218031. PMID: 33142727; PMCID: PMC7662709.
Tanos, V, Toney, ZA. Uterine scar rupture - prediction, prevention, diagnosis, and management. Best Pract Res Clin Obstet Gynaecol 2019;59:115–31. https://doi.org/10.1016/j.bpobgyn.2019.01.009.
Ye J, Zhang J, Mikolajczyk R, Torloni MR, Gülmezoglu AM, Betran AP. Association between rates of caesarean section and maternal and neonatal mortality in the 21st century: a worldwide population-based ecological study with longitudinal data. BJOG. 2016 Apr;123(5):745-53. doi: 10.1111/1471-0528.13592. Epub 2015 Aug 24. PMID: 26331389; PMCID: PMC5014131
Zhang, P, Sun, Y, Zhang, C, Yang, Y, Zhang, L, Wang, N, et al. Cesarean scar endometriosis: presentation of 198 cases and literature review. BMC Wom Health 2019;19:14. https://doi.org/10.1186/s12905-019-0711-8.