ERKAKLARDA SPERMOGRAMMA KO'RSATKICHLARINING COVID-19 INFEKSIYASIDAN OLDIN VA KEYIN O'ZGARISHI TENDENTSIYALARI
##article.subject##:
COVID-19, SARS-CoV-2, erkaklar fertilligi, erkaklarning reproduktiv tizimi##article.abstract##
Covid-19 bilan kasallangan bemorlarning spermogramma ko'rsatkichlari COVID-19 infektsiyasini boshdan kechirmagan bemorlarning ko'rsatkichlaridan sezilarli darajada farq qildi. Ularning eyakulyatsiya hajmi 2 baravar, sperma umumiy soni esa 3,6 baravar kam. Shunga ko'ra, sperma konsentratsiyasi deyarli 2 barobar kamayadi. Sperma suyuqligining pH darajasining oshishi aniqlanadi. Spermatozoidlarning patologik shakllarining ulushi 2 baravar yuqori bo'lib chiqdi.
20 yil oldingi ma'lumotlar bilan solishtirganda, sezilarli o'zgarishlar ro'y berganligi tasdiqlandi: sperma sonining sezilarli darajada kamayishi (COVID-19 bilan kasallangan bemorlarda 5 baravar va COVID-19 bilan kasallanmaganlarda 2,6 baravar), faol harakatlanuvchi sperma soni va harakatsiz sperma (1,8 baravar kamaygan va COVID-19 bilan kasallanganlarda mos ravishda 1,6 baravar ko'paygan).
Xulosa. Covid-19 bilan kasallangan va qon zardobida IgG SARS-CoV-2 darajasi yuqori bo'lgan erkaklar fertilligi sezilarli miqdoriy va sifat o'zgarishlari bilan ajralib turadi. Shu sababli, COVID-19 infektsiyasi erkaklarning reproduktiv funktsiyasiga ta'sir qiladi va shu bilan so'nggi o'n yilliklarda sodir bo'lgan erkaklar fertilligi pasayishiga yordam beradi. Ushbu ma'lumotlar mintaqada tug'ilishning soni pasayishini ko'rsatdi.
Библиографические ссылки
Temporal trends in sperm count: a systematic review and meta-regression analysis. H.Levine et al., Human Reproduction Update, Vol.23, No.6 pp. 646–659, 2017. doi:10.1093/humupd/dmx022.
EAU Guidelines. Sexual and Reproductive Health: MALE INFERTILITY, 129-160. Edn. presented at the EAU Annual Congress, Paris 2024. ISBN 978-94-92671-23-3. https://uroweb.org/guidelines/sexual-and-reproductive-health/chapter/male-infertility
Are worldwide sperm counts declining? Jørgensen, Niels et al. Fertil Steril. 2021. Volume 116, Issue 6:1457-1463. doi: 10.1016/j.fertnstert.2021.10.020.
Eleven-year longitudinal study of U.S. sperm donors demonstrates declining sperm count and motility. S. Chang, , T. G. Nazem, D. Gounko, J. Lee, N. Bar-Chama, J. M. Shamonki, C. Antonelli, A. B. Copperman. FERTILITY & STERILITY. Vol. 110, No. 4, Supplement, September 2018. e54 ASRM Abstracts. O-126 Tuesday, October 9, 2018 12:00 PM.
Prospective two-arm study of testicular function in patients with COVID-19. Enikeev D, Taratkin M, Morozov A, et al. Andrology. 2022;10:1047–1056. https://doi.org/10.1111/andr.13159.
Is human fecundity changing? A discussion of research and data gaps precluding us from having an answer. Smarr MM, Sapra KJ, Gemmill A, Kahn LG, Wise LA, Lynch CD, et al. Hum Reprod 2017;32:499–504.
Гайбуллаев А.А., Болгарский И.С., Рахматуллаев Б.М. Ге¬модинамические изменения в определении степени варикоцеле и её связи с патоспермией // Лучевая диагностика и лучевая терапия на пороге третьего тысячелетия. Сборник 1-й Российского научного форума. - Москва, 2000. С. 143 - 145.
Рахматуллаев Б.М. Цветная ультразвуковая допплерография в диагностике клинического и субклинического варикоцеле. Автореферат диссертации на соискание ученой степени Кандидата медицинских наук. Ташкент – 2006. 28С.
WHO laboratory manual for the examination and processing of human semen, 5th ed. (2010).
World Health Organization. Ejakulatdiagnostik: Spermiogramm nach WHO-Kriterien 2010 [Semen analysis: spermiogram according to WHO 2010 criteria]. Gottardo F, Kliesch S; Urologe A. 2011 Jan;50(1):101-8. German. doi: 10.1007/s00120-010-2466-6. PMID: 21161160.
Association between post-COVID-19 conditions and male semen quality in Japan: A descriptive investigation. Taketomo Maruki , Shinichiro Morioka, Yusuke Miyazato, Shinya Tsuzuki, Kentaro Takezawa, Sohei Kuribayashi, Satoshi Kutsuna, Norio Ohmagari, Shinichiro Fukuhara. Journal of Infection and Chemotherapy 30 (2024) 1194–1196. https://doi.org/10.1016/j.jiac.2024.06.021
Semen impairment and occurrence of SARS-CoV-2 virus in semen after recovery from COVID-19. M. Gacci, M. Coppi, E. Baldi, A. Sebastianelli, C. Zaccaro, S. Morselli, et al. Hum Reprod, 36 (2021), pp. 1520-1529, 10.1093/humrep/deab026.
COVID-19 and male reproductive function: a prospective, longitudinal cohort study. B.H. Maleki, B. Tartibian. Reproduction, 161 (2021), pp. 319-331, 10.1530/REP-20-0382].
Viral threat to male fertility. W. Liu, R. Han, H. Wu, Daishu Han. Andrologia, 50 (2018), Article e13140, 10.1111/and.13140
History of febrile illness and variation in semen quality. E. Carlsen, A.M. Andersson, J.H. Petersen, N.E. Skakkebaek. Hum Reprod, 18 (2003), pp. 2089-2092, 10.1093/humrep/deg412.
Single-cell RNA expression profiling of ACE2, the receptor of SARS-CoV-2. Y. Zhao, Z. Zhao, Y. Wang, Y. Zhou, Y. Ma, W. Zuo. Am J Respir Crit Care Med, 202 (2020), pp. 756-759, 10.1164/rccm.202001-0179LE.
Pathological findings in the testes of COVID-19 patients: clinical implications. M. Yang, S. Chen, B. Huang, J.M. Zhong, H. Su, Y.J. Chen, et al. Eur Urol Focus, 6 (2020), pp. 1124-1129, 10.1016/j.euf.2020.05.009.
COVID-19, oxidative stress and male reproduction: possible role of antioxidants. P. SenGupta, S. Dutta, S. Roychoudhury, U.J.A. D'Souza, K. Govindasamy, A. Kolesarova. Antioxidants, 11 (2022), p. 548, 10.3390/antiox11030548.
Sperm success and immunity. S.Wigby, S.S. Suarez, B.P. Lazzaro, T.Pizzari, M.F. Wolfner. Curr Top Dev Biol. 2019; 135: 287–313. doi:10.1016/bs.ctdb.2019.04.002.
Urogenital infection as a risk factor for male infertility. Schuppe H-C, et al. Deutsches Aerzteblatt International, 2017. 114(19), 339–346.
Male infertility: Causes and cures. Wald M. Sexuality, Reproduction and Menopause. 2005;3(2):83-87. doi:10.1016/J.SRAM.2005.09.006.