SPORTNING QIZLARNING HAYZ FUNKSIYASIGA TA'SIRINI O'RGANISH
##article.subject##:
Jismoniy tarbiya , professional sport, badiiy gimnastika, repraduktiv salomatlik, hayz sikli, menarxe, dismenoriya##article.abstract##
Maqsad: So’ngi yillarda professional sport bilan shug’ullanadigan o’smir qizlar soni tobora ko’payib borayotgani va bu faoliyatning qizlarning reproduktiv salomatligiga ta’siri ayniqsa, o’smir qizlarning reproduktiv tizimi ya’ni hayz sikli buzilish chastotasi jismoniy mashqlarning turiga va yuklamalarning xususiyatiga qarab turli xil kechishini ko’rish mumkin,Materiallar va usullar:Toshkent shahar 1-sonli Bolalar va o'smirlar sport majmuasi 2023-2024yil davomidagi sportning maxsus professional turlari bilan doimiy shug'ullanadigan 12-16 yosh o’smir qizlar xamda sport bilan shug'ullanmaydigan o’smir qizlar prospektiv so’ravnoma va tekshiruv natijalar asosida tahlil qilindi.Tadqiqot natijalari:Ta’dqiqot 3 ta guruh asosida olib borildi va uzoq muddatli professional sport bilan shug’ullanuvchi 12-16 yosh qizlar orasida hayz sikli kech boshlanishi yoki davomiyligida buzilishlar bo’lishini ko’rsatdi. I.Asosiy guruhda hayz sikli buzilish chastotasi bo’yicha Oligomenariya, Menarxe, Birlamchi dismenariya chastatasi II.Taqqoslama va III.Nazorat guruhlariga nisbatan 10%ga yuqori ekanligi aniqlandi.Xulosa.Jismoniy faolik turini tanlashda va mashg’ulot siklini, intensivligini yoshga, jinsga nisbatan noto’g’ri rejalashtirish o’smir qizlarning sog’lom turmush tarziga to’g’ri rioya qilmasligi natijasi,o’smir qizlarning hayz funksiyasi shaklanishi orasida bog’liqlik borligi va bu reproduktiv sistemaga ta’sir etadi.
Библиографические ссылки
1.Безуглов Э.Н., Лазарев А.М., Хайтин В.Ю., Барскова Е.М., Колода Ю.А. Влияние занятий профессиональным спортом на менструальную функцию. Проблемы репродукции. 2020;26(4): 34–47. https://doi.org/10.17116/repro20202604137.
2.Бугаевский К.А. Исследование ряда репродуктивных значений у спортсменок, занимающихся тяжелой атлетикой и пауэрлифтингом // Наука-2020. 2018. № 2-1. С. 91–98
Блохина О.Ю., Петина Э.Ш., Доронцева К.А. Анализ травматизма у высококвалифицированных спортсменок, занимающихся художественной гимнастикой. European Social Science Journal. 2017. № 12-1. С. 144–149.
4.Рустянова Д.Р., Казакова А.В., Жирнов В.А., Уварова Е.В., Ануфриева-Джиоева М.У. Нарушения менструального цикла и сопутствующие патологии у девушек, занимающихся балетом и спортом (обзор литературы) // Репродуктивное здоровье детей и подростков. 2022.Т. 18, № 4. С. 37–48. DOI: https://www.doi.org/10.33029/1816-2134-2022-18-4-37-48.
5.Рустянова Д.Р., Жирнов В.А. Междисциплинарный подход к наблюдению детей, рожденных после вспомогательных репродуктивных технологий. Взгляд акушера-гинеколога и педиатра // Тезисы VIII Общероссийского конференц-мара- фона «Перинатальная медицина: от прегравидарной под готовки к здоровому материнству и детству» (10–12 февраля 2022 г., г. Санкт-Петербург). С. 76–77.
6.Хащенко Е.П., Баранова А.В., Уварова Е.В. Психоэмоциональные особенности и структура гендерной идентичности у девочек подросткового возраста с расстройствами менструаций // Репродукт. здоровье детей и подростков. 2016. № 1. С. 53–64.
Lania A., Gianotti L., Gagliardi. I., et al. Functional hypothalamic and drug-induced amenorrhea: an overview. J Endocrinol Invest. 2019; 42: 1001–10. DOI: https://doi.org/10.1007/s40618-019-01013-w
Mallinson R.J., De Souza M.J. Current perspectives on the etiology and manifestation of the «silent» component of the Female Athlete Triad. Int J Womens Health. 2014; 6: 451–67. DOI: https://doi.org/10.2147/IJWH.S38603
O’Brien M, Robertson A. Women and Sport. Scottish Medical Jour-nal.2010;55(2):25-28. https://doi.org/10.1258/rsmsmj.55.2.25.
Weiss Kelly AK, Hecht S. The Female Athlete Triad. Pediatrics.2016;138(2):e20160922.