ЭКСПЕРИМЕНТАЛ КАРБОКСИГЕМОГЛОБИНЕМИЯДА УРУҒДОН МОРФОЛОГИЯСИНИНГ ЎЗГАРИШИ

##article.authors##

  • Ходжиев Ш.Ш

##article.subject##:

кислород терапияси, карбоксиҳемоглобин, углерод моно­оксиди (CО)

##article.abstract##

Ис гази — ҳидсиз, таъмсиз ва кўзга кўринмайдиган газ бўлиб, у асосан ёқилғининг чала ёниши натижасида ҳосил бўлади. Масалан, кўмир, газ ёки бензин ёниши жараёнида СО ажралиб чиқиши мумкин. Унинг энг хавфли хусусияти шундаки, СО гемоглобин билан кислородга нисбатан 200–250 марта кучлироқ боғланади. Натижада СО гемоглобин билан бирикиб, карбоксиҳемоглобин ҳосил қилади ва қоннинг кислород ташиш қобилияти кескин камаяди. Бу эса организмда гипоксия — кислород танқислигини келтириб чиқаради. Айниқса, асаб тизими, юрак-қон томир тизими ва бошқа ҳаётий муҳим аъзолар гипоксия таъсирида жиддий зарарланиши мумкин. СО билан заҳарланишнинг узоқ муддатли оқибатлари ҳам хавфли ҳисобланади. Илмий тадқиқотларда, жумладан Жанубий Кореяда ўтказилган кузатувларда, бундай заҳарланишдан кейин ўлим хавфи тахминан 2,6 марта юқори экани қайд этилган. Шунингдек, кейинчалик юқумли касалликлар, саратон, эндокрин тизим касалликлари, неврологик бузилишлар, юрак-қон томир ва нафас олиш тизими муаммолари ривожланиш эҳтимоли ортади. Неврологик ҳамда кардиологик белгилар узоқ вақт сақланиб қолиши мумкин.

Библиографические ссылки

Mahan V.L. Cardiac function dependence on carbon monoxide // Medical Gas Research. – 2020. – Vol. 10(1). – P. 37–46.

https://doi.org/10.4103/2045-9912.279982

PMID: 32189668; PMCID: PMC7871938.

Inaba K. Sperm flagella: comparative and phylogenetic perspectives of protein components // Molecular Human Reproduction. – 2011. – Vol. 17(8). – P. 524–538.

https://doi.org/10.1093/molehr/gar034

PMID: 21586547.

Boekelheide K. Mechanisms of toxic damage to spermatogenesis // JNCI Monographs. – 2005. – No. 34. – P. 6–8.

https://doi.org/10.1093/jncimonographs/lgi006

Kumar N, Singh AK. The anatomy, movement, and functions of human sperm tail: an evolving mystery. Biol Reprod. 2021 Mar 11;104(3):508-520. doi: 10.1093/biolre/ioaa213. PMID: 33238303

Lehti MS, Sironen A. Formation and function of sperm tail structures in association with sperm motility defects. Biol Reprod. 2017 Oct 1;97(4):522-536. doi: 10.1093/biolre/iox096. PMID: 29024992.

Singla N, Bagrodia A, Baraban E, Fankhauser CD, Ged YMA. Testicular Germ Cell Tumors: A Review. JAMA. 2025 Mar 4;333(9):793-803. doi: 10.1001/jama.2024.27122. PMID: 39899286.

Sineath RC, Mehta A. Preservation of Fertility in Testis Cancer Management. Urol Clin North Am. 2019 Aug;46(3):341-351. doi: 10.1016/j.ucl.2019.04.010. Epub 2019 May 29. PMID: 31277729

Omotehara T, Nakata H, Nagahori K, Itoh M. Comparative anatomy on the development of sperm transporting pathway between the testis and mesonephros. Histochem Cell Biol. 2022 Mar;157(3):321-332. doi: 10.1007/s00418-021-02057-x. Epub 2022 Jan 6. PMID: 34988611.

Загрузки

##submissions.published##

2026-09-09