DORILAR TA’SIRIDA KELIB CHIQADIGAN PARKINSONIZM: KLINIK PREDIKTORLAR, QIYOSIY TASHXISLASH VA DAVOLASH ALGORITMLARI

##article.authors##

  • Li M.S
  • Alikulova X.I
  • Azimova K.I

##article.subject##:

dori vositalari keltirib chiqaradigan parkinsonizm, antipsixotiklar, ekstrapiramidal buzilishlar, amantadin, qiyosiy tashxis

##article.abstract##

Maqsad. Nevrolog va psixiatr amaliyotida diagnostika va davolash algoritmlarini optimallashtirish uchun dori vositalari keltirib chiqaradigan parkinsonizm (DVP) bo‘yicha ma’lumotlarni tizimlashtirish.
 Usullar. 2020–2025 yillarga mo‘ljallangan DVP epidemiologiyasi, patogenezi va terapiyasiga oid zamonaviy klinik tadqiqotlar va uslubiy tavsiyalar tahliliy ko‘rib chiqildi. Natijalar. DVP keksalarda parkinsonizm sindromi sabablari orasida ikkinchi o‘rinni egallaydi. Asosiy qo‘zg‘atuvchilar tipik neyroleptiklar va kaltsiy kanallari blokatorlari (tsinnarizin, flunarizin) hisoblanadi. DVP va Parkinson kasalligini (PK) farqlashning asosiy mezonlari aniqlandi: simptomlarning simmetriyasi, o‘tkir osti kechishi va dori to‘xtatilgandan keyin progressiyaning yo‘qligi. Keksa bemorlarda DVPni tuzatishda amantadinning xolinolitiklarga qaraganda xavfsizlik profili yuqori ekanligi va birinchi darajali dori sifatidagi samaradorligi tasdiqlandi. Xulosa. DVPni o‘z vaqtida aniqlash va farmakoterapiyani o‘zgartirish (dozani kamaytirish, antipsixotiklarni almashtirish) 75–85% hollarda simptomlarning to‘liq yo‘qolishiga erishish imkonini beradi.

Библиографические ссылки

Остроумова Т.М., Остроумова О.Д., Соловьева А.С. Лекарственно-индуцированный паркинсонизм // Неврология, нейропсихиатрия, психосоматика. — 2021. — Т. 13, № 6. — С. 91–97. DOI: 10.14412/2074-2711-2021-6-91-97.

Вайман Е.Э., Шнайдер Н.А., Незнанов Н.Г., Насырова Р.Ф. Лекарственно-индуцированный паркинсонизм // Социальная и клиническая психиатрия. — 2021. — Т. 31, № 1. — С. 96–103.

Никитина А.Ю., Левин О.С. Современные подходы к предупреждению и лечению лекарственных дискинезий // Современная терапия в психиатрии и неврологии. — 2021. — № 1–2. — С. 27–35.

Сычев Д.А., Остроумова О.Д., Переверзев А.П. и др. Лекарственно-индуцированные заболевания: подходы к диагностике, коррекции и профилактике // Фарматека. — 2020. — Т. 27, № 6. — С. 113–126. DOI: 10.18565/pharmateca.2020.6.113-126.

Сапронова М.Р., Дмитренко Д.В., Шнайдер Н.А., Молгачев А.А. Диагностика болезни Паркинсона. Часть 1. Возможности функциональной нейровизуализации // Доктор.Ру. — 2020. — Т. 19, № 9. — С. 6–12. DOI: 10.31550/1727-2378-2020-19-9-6-12.

Bega D., Kuo P.H., Chalkidou A. et al. Clinical utility of DaTscan in patients with suspected Parkinsonian syndrome: a systematic review and meta-analysis // NPJ Parkinson's Disease. — 2021. — Vol. 7, № 1. — P. 43. DOI: 10.1038/s41531-021-00185-8.

Wisidagama S., Selladurai A., Wu P. et al. Recognition and management of antipsychotic-induced parkinsonism in older adults: a narrative review // Medicines (Basel). — 2021. — Vol. 8, № 6. — P. 24. DOI: 10.3390/medicines8060024.

De Germay S., Montastruc F., Carvajal A. et al. Drug-induced parkinsonism: Revisiting the epidemiology using the WHO pharmacovigilance database // Parkinsonism & Related Disorders. — 2020. — Vol. 70. — P. 55–59. DOI: 10.1016/j.parkreldis.2019.12.011.

Caroff S.N., Jain R., Morley J.F. Revisiting amantadine as a treatment for drug-induced movement disorders // Annals of Clinical Psychiatry. — 2020. — Vol. 32, № 3. — P. 198–208.

Revet A., Montastruc F., Roussin A. et al. Antidepressants and movement disorders: a postmarketing study in the world pharmacovigilance database // BMC Psychiatry. — 2020. — Vol. 20, № 1. — P. 308. DOI: 10.1186/s12888-020-02711-z.

Pacheco-Paez T., Montastruc F., Rousseau V. et al. Parkinsonism associated with gabapentinoid drugs: A pharmacoepidemiologic study // Movement Disorders. — 2020. — Vol. 35, № 1. — P. 176–180. DOI: 10.1002/mds.27876.

Jeong S., Cho H., Kim Y.J. et al. Drug-induced Parkinsonism: A strong predictor of idiopathic Parkinson's disease // PLoS One. — 2021. — Vol. 16, № 3. — e0247354. DOI: 10.1371/journal.pone.0247354.

Загрузки

##submissions.published##

2026-05-02