SURUNKALI UGLEROD OKSIDI TA’SIRIDA YUZAGA KELGAN QIZILO‘NGACH SHIKASTLANISHIDAGI SILYBUM MARIANUM VA CARTHAMUS TINCTORIUSNING SINERGETIK TA’SIRINING MORFOLOGIK VA MORFOMETRIK MEZONLARI

##article.authors##

  • Baxronov. B.B

##article.subject##:

carbon monoxide; chronic hypoxia; esophagus; Silybum marianum; Carthamus tinctorius; synergy; morphology; immunohistochemistry; Ki-67; Bcl-2; proliferation; apoptosis; phytocorrection

##article.abstract##

Tadqiqotning maqsadi Silybum marianum va Carthamus tinctoriusning sinergik ta’sirining samaradorligini uglerod oksidining surunkali ta’siri ostida yuzaga keladigan qizilo‘ngach shikastlanishlarida baholashdan iborat edi. Tajriba oq kalamushlarda CO ning subtoksik dozasi orqali surunkali gipoksiya modeli yaratildi. Baholash morfologik tekshiruv va ikki immunogistokimyoviy marker — proliferatsiya (Ki-67) va apoptoz (Bcl-2) ekspressiyasini aniqlashni o‘z ichiga oldi. CO ning surunkali ta’siri epiteliyning buzilishi, mikrotsirkulyatsiya yetishmovchiligi, yallig‘lanish kuchayishi va Bcl-2 ekspressiyasining pasayishi hamda Ki-67 ning ortishi bilan namoyon bo‘ldi. Silybum marianum va Carthamus tinctorius qo‘llanilganda shilliq qavatning qisman tiklanishi, proliferativ faollikning kamayishi va Bcl-2 ekspressiyasining normallashuvi kuzatildi. Eng yuqori terapevtik samaradorlik ularning kombinatsiyalangan qo‘llashida qayd etildi, bu sinergik himoya ta’sirining mavjudligini tasdiqlaydi.

Библиографические ссылки

Raub J.A., Mathieu-Nolf M., Hampson N.B., Thom S.R. Carbon monoxide poisoning: a public health perspective // Toxicology. – Elsevier, Amsterdam. – 2000. – P. 1–14.

Weaver L.K. Clinical practice: carbon monoxide poisoning // The New England Journal of Medicine. – Massachusetts Medical Society, Boston. – 2009. – P. 1217–1225.

Stryker S.J., et al. Hypoxia-induced esophageal mucosal injury // Surgical Forum. – American College of Surgeons, Chicago. – 1985. – P. 182–184.

Reddy V.M., et al. Structural changes of esophageal wall in experimental hypoxia // American Journal of Pathology. – American Society for Investigative Pathology, Bethesda. – 1991. – P. 105–114.

Prockop L.D., Chichkova R.I. Carbon monoxide intoxication: an updated review // Journal of Neurological Sciences. – Elsevier, Amsterdam. – 2007. – P. 122–130.

Scholzen T., Gerdes J. The Ki-67 protein: from basic science to clinical relevance // Journal of Cellular Physiology. – Wiley, Hoboken. – 2000. – P. 311–322.

Cory S., Adams J.M. The Bcl-2 family: regulators of the cellular life-or-death switch // Nature Reviews Cancer. – Nature Publishing Group, London. – 2002. – P. 631–637.

Reed J.C. Bcl-2 family proteins and the regulation of apoptosis // Journal of Cell Biology. – Rockefeller University Press, New York. – 1994. – P. 1–6.

Flora K., Hahn M., Rosen H. Milk thistle (Silybum marianum) as a hepatoprotective agent // American Journal of Gastroenterology. – Lippincott Williams & Wilkins, Philadelphia. – 1998. – P. 203–209.

Li J., Li H., Zhao Y. Pharmacological properties of Carthamus tinctorius // Fitoterapia. – Elsevier, Amsterdam. – 2012. – P. 86–92.

Бахронов Б.Б., Наврузов Р.Р. Синергетическое действие Silybum marianum и Carthamus tinctorius при СО-индуцированных поражениях пищевода: экспериментальное исследование // New Day in Medicine. – Ташкент: New Day Publishing. – 2025. – С. 45–53.

Бахронов Б.Б., Наврузов Р.Р. Correction of carbon monoxide–induced esophageal damage using natural biostimulants // IVIT Journal. – Ташкент: Institute of Veterinary Innovation Technologies. – 2025. – С. 112–118. DOI: 10.64582/ivit.uz.359.

Загрузки

##submissions.published##

2026-01-21