EKSPERIMENTAL BOSH MIYA TRAVMASIDA MORFOLOGIK O‘ZGARISHLAR VA ULARNING INTENSIV TERAPIYA SAMARADORLIGIGA TA’SIRI

##article.authors##

  • Jahonqulova Sayyora O’tkir qizi
  • Pulatova Sh.Kh

##article.subject##:

miya, travma, qon ketish, qon ketish va morfologiya

##article.abstract##

Ushbu ilmiy maqolada bosh miya jarohatining turli davrlarida gemorragik o‘choqlarning morfologik xususiyatlari oq zotsiz kalamushlarda eksperimental tarzda o‘rganilgan. Tadqiqotning maqsadi bosh miya mexanik shikastlanishidan so‘ng miyada yuzaga keladigan gistomorfologik o‘zgarishlarni aniqlash va ularning kechishini vaqt omiliga bog‘liq holda baholashdan iborat bo‘ldi. Tajribalar izofluran narkozida o‘tkazilib, mayatnik yordamida bosh miyada standart mexanik travma modeli hosil qilindi. Jarohatdan keyingi 1-, 3-, 7- va 14-sutkalarda miya to‘qimalarida qon quyilish, neyron degeneratsiyasi, shish va mikrosirkulyatsiya buzilishlari mikroskopik va gistokimyoviy usullar bilan o‘rganildi. Natijalar bosh miya jarohatining ilk bosqichlarida o‘tkir gemorragik o‘zgarishlar ustunligini, keyingi bosqichlarda esa reparativ jarayonlar va glioz rivojlanishini ko‘rsatdi. Olingan ma’lumotlar asosida gemorragik o‘choqlarning morfologik dinamikasini aniqlash bosh miya jarohatlarida intensiv terapiya strategiyasini takomillashtirishga xizmat qiladi. Tadqiqot natijalari zamonaviy neyrotravmatologiyada diagnostika va davolash yondashuvlarini ilmiy asoslashda muhim ahamiyat kasb etadi.

Библиографические ссылки

Andriessen, T. M., Jacobs, B., & Vos, P. E. (2020). Clinical characteristics and pathophysiological mechanisms of traumatic brain injury. Brain Injury, 34(3), 327–339. https://doi.org/10.1080/02699052.2020.1713825

Bains, M., & Hall, E. D. (2021). Antioxidant therapies in traumatic brain injury. Neurotherapeutics, 18(2), 1112–1128. https://doi.org/10.1007/s13311-021-01011-8

Chaudhry, S. R., Kahlon, M., Beynon, C., & Muhammad, S. (2021). Neuroinflammatory pathways in traumatic brain injury: Insights from experimental and clinical data. Frontiers in Neuroscience, 15, 673660. https://doi.org/10.3389/fnins.2021.673660

Kochanek, P. M., Dixon, C. E., & Bayır, H. (2021). Pathobiology of secondary injury. Handbook of Clinical Neurology, 176, 35–56. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-819975-6.00003-2

Liu, X., Li, Z., Yang, Q., & Zhao, J. (2020). Immunohistochemical markers in brain injury: Role of GFAP and NSE in diagnosis and prognosis. Journal of Clinical Neuroscience, 79, 1–7. https://doi.org/10.1016/j.jocn.2020.06.019

Niu, J., Wang, Z., & Chen, H. (2022). Antioxidant treatment reduces apoptosis and oxidative stress in traumatic brain injury. Experimental Neurology, 355, 114139. https://doi.org/10.1016/j.expneurol.2022.114139

Smith, C., Gentleman, S. M., & Leclercq, P. D. (2023). Morphological changes in rat brain following experimental traumatic hemorrhage. Journal of Neuropathology & Experimental Neurology, 82(4), 290–304. https://doi.org/10.1093/jnen/nlad022

Zhou, J., Zhang, Y., Li, M., & Wang, L. (2022). Glial activation and astrocytosis in the subacute phase of traumatic brain injury. Neuroscience Letters, 773, 136523. https://doi.org/10.1016/j.neulet.2021.136523

Karimov, A., & Rahmonov, I. (2021). Bosh miya jarohatlarida gistomorfologik o‘zgarishlar va ularning klinik ahamiyati. O‘zbekiston Tibbiyot Jurnali, (5), 48–54.

Rahmonov, I. (2023). Bosh miya travmasida neyronlarning vakuolizatsiyasi va mikrogliyal faollik. Buxoro Tibbiyot Instituti Ilmiy Axborotnomasi, (2), 27–32

Загрузки

##submissions.published##

2026-01-20