СИЛ БИЛАН КАСАЛЛАНГАН, ВИРУСЛИ ГЕПАТИТИ БЎЛМАГАН БЕМОРЛАРДА ДАВОЛАШ ФОНИДА ЖИГАР ФИБРОГЕНЕЗИ МАРКЕРЛАРИНИНГ ДИНАМИКАСИ
##article.subject##:
сил, доридан жигар шикастланиши, гепатотоксиклик, жигар фибрози, коллаген I, коллаген IV, фиброгенез, ноинвазив диагностика##article.abstract##
Силга қарши терапиянинг гепатотоксиклиги яхши ўрганилган, бироқ унинг жигарда фиброз ҳосил бўлиш жараёнига тўғридан-тўғри таъсири аниқлаштиришни талаб қилади. Тадқиқотнинг мақсади вирусли гепатити бўлмаган 30 нафар сил беморида стандарт даволашдан олдин ва кейин жигар фиброгенезининг асосий маркерлари – I ва IV турдаги коллагенларнинг миқдорини қиёсий баҳолашдан иборат. Даволашнинг 2 ойлик интенсив фазасидан сўнг беморларнинг қон зардобида коллаген I ва IV турларининг миқдори иммунофермент таҳлил усулида ўрганилди. Натижалар шуни кўрсатдики, даволаш фонида иккала коллаген турининг ҳам миқдори статистик аҳамиятли даражада ошган (p<0.001). Бу ўзгаришлар силга қарши дорилар нафақат гепатоцитлар шикастланишига, балки жигарда фиброз тўқимаси шаклланишининг илк босқичларини фаоллаштиришидан далолат беради. Коллаген I ва IV турлари силга қарши даволашнинг фиброген потенциалини баҳолаш ва дорилардан жигар шикастланишини эрта аниқлаш учун сезгир ноинвазив маркерлар бўлиб хизмат қилиши мумкин.
Библиографические ссылки
World Health Organization. Global tuberculosis report 2024. Geneva: WHO; 2024.
Мишин В.Ю., Чуканов В.И., Васильева И.А. Лекарственно-индуцированные поражения печени при лечении туберкулеза легких. Туберкулез и болезни легких. 2017;95(8):5-13.
Choi, J. C., & Ihm, J. S. Clinical characteristics of chronic hepatitis B and tuberculosis comorbidity. Clinical and Molecular Hepatology. 2013;19(2):164-168.
Tostmann A., Boeree M.J., Aarnoutse R.E., et al. Antituberculosis drug-induced hepatotoxicity: concise up-to-date review. Journal of Gastroenterology and Hepatology. 2008;23(2):192-202.
Friedman S.L. Liver fibrosis — from bench to bedside. Journal of Hepatology. 2003;38(Suppl 1):S38-S53.
Schuppan D., Rockey D.C., Afdhal N.H. Liver fibrosis: From pathogenesis to novel therapies. Cold Spring Harbor Perspectives in Medicine. 2018;8(1):a028268.
Gressner A.M., Weiskirchen R. Modern pathogenetic concepts of liver fibrosis suggest new treatment strategies. Medical Science Monitor. 2006;12(5):RA92-RA106.
Rojkind M., Greenwel P. The liver as a generator of extracellular matrix. Gastroenterology. 1994;107(1):311-313.
European Association for the Study of the Liver. EASL Clinical Practice Guidelines: Drug-induced liver injury. Journal of Hepatology. 2019;70(6):1222-1261.
Kropf J., Gressner A.M., Negwer A. Efficacy of the serum determination of N-terminal propeptide of type III procollagen and other liver tests for the diagnostics of liver fibrosis in patients with chronic hepatitis B. Klinische Wochenschrift. 1988;66(5):199-205.
Saukkonen J.J., Cohn D.L., Jasmer R.M., et al. An official ATS statement: hepatotoxicity of antituberculosis therapy. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine. 2006;174(8):935-952.
Иванова Д.А., Борисов С.Е., Рыжова Л.Н. Факторы риска и структура лекарственных поражений печени у больных туберкулезом. Терапевтический архив. 2019;91(11):49-55.