ИНСУЛЬТДАН СЎНГ КОГНИТИВ ФУНКЦИЯЛАРНИ ТИКЛАШНИ БОҲОЛАШДА ФУНКЦИОНАЛ ЯҚИН ИНФРАҚИЗИЛ СПЕКТРОСКОПИЯ (fNIRS)НИНГ ЗАМОНАВИЙ ИМКОНИЯТЛАРИ: АДАБИЁТ ШАРҲИ
##article.subject##:
инсульт, когнитив бузилишлар, fNIRS, нейровизуализация, реабилитация, NIRSIT##article.abstract##
Инсультдан кейин когнитив функцияларни тиклаш замонавий нейрореабилитациянинг энг муҳим вазифаларидан бири ҳисобланади. Даволаш самарадорлигини объектив баҳолашда қўлланиладиган замонавий усуллар орасида функционал яқин инфрақизил спектроскопия (fNIRS) кенг тарқалмоқда. Бу технология мия пўстлоғининг юқори психик функциялар учун жавоб берувчи соҳаларидаги фаолликни реал вақт режимида инвазив бўлмаган усулда баҳолаш имконини беради. Мазкур адабиёт шарҳида fNIRS усулининг назарий асослари, техник жиҳатлари, клиник имкониятлари ва инсультдан кейинги нейропластикликни баҳолашдаги самарадорлигини тасдиқловчи илмий тадқиқотлар таҳлил қилинди. Шунингдек, клиник амалиётда кенг қўлланилаётган NIRSIT аппарати алоҳида ёритиб ўтилган.
Библиографические ссылки
World Health Organization. Global Health Estimates 2021.
Sachdev P. et al. Classifying neurocognitive disorders: the DSM-5 approach. Nat Rev Neurol. 2014;10(11):634–642.
Patel M.D. et al. Cognitive impairment after stroke: clinical determinants and its associations with long-term stroke outcomes. J Am Geriatr Soc. 2002;50(4):700–706.
Cicerone K.D. et al. Evidence-Based Cognitive Rehabilitation: Updated Review. Arch Phys Med Rehabil. 2011;92(4):519–530.
Cutini S., Moro S.B., Bisconti S. Functional near infrared optical imaging in cognitive neuroscience: an introductory review. J Near Infrared Spectrosc. 2012;20:75–92.
Ferrari M., Quaresima V. A brief review on the history of human functional near-infrared spectroscopy (fNIRS). NeuroImage. 2012;63(2):921–935.
Obrig H., Villringer A. Beyond the visible—imaging the human brain with light. J Cereb Blood Flow Metab. 2003;23(1):1–18.
Kato T. et al. Near-infrared spectroscopic topography as a tool to monitor hemodynamic changes in the brain. J Biomed Opt. 2004;9(3):413–420.
Cui X. et al. Functional near infrared spectroscopy (NIRS) signal improvement based on negative correlation between oxygenated and deoxygenated hemoglobin dynamics. NeuroImage. 2010;49(4):3039–3046.
Scholkmann F., Kleiser S., Metz A.J., Zimmermann R., Pavia J.M., Wolf M., Wolf U. A review on continuous wave functional near-infrared spectroscopy and imaging instrumentation and methodology. NeuroImage. 2014;85:6–27.
Noah J.A. et al. Portable fNIRS neuroimaging: multichannel measurement of brain activity during cognitive tasks. NeuroImage. 2015;85(1):136–145.
Cutini S., Basso Moro S., Bisconti S. How neuroimaging can enhance the development of cognitive training programs. Front Hum Neurosci. 2012;6:146.
Irani F. et al. Functional near-infrared spectroscopy: emerging neuroimaging technology with distinct advantages for pediatric research. J Neurosci Methods. 2007;186(1):29–38.
Hwang H.J., Kim S., Choi J. Assessment of cognitive function after stroke using portable NIRSIT. Front Hum Neurosci. 2020;14:547.
Kim K.H. et al. Brain activation patterns during cognitive rehabilitation in stroke patients using fNIRS. NeuroRehabilitation. 2021;49(3):313–320.
Wiggins G.C. et al. Activation of the prefrontal cortex in response to memory tasks: fNIRS study. Brain Cogn. 2018;125:78–85.
Scholkmann F. et al. Review on the physiological basis of functional near-infrared spectroscopy. NeuroImage. 2013;85:6–27.
Herff C. et al. Combined fNIRS and EEG for brain-computer interfaces. Int J Bioelectromagn. 2014;16(2):51–56.
Plichta M.M. et al. Event-related functional near-infrared spectroscopy (fNIRS): are the measurements reliable? NeuroImage. 2006;31(1):116–124.