CHORVACHILIK KOMPLEKSLARIDA SANITARIYA-GIGIYENIK SHAROITLAR VA ULARNING ISHCHILAR SALOMATLIGIGA TA’SIRI
##article.subject##:
chorvachilik korxonalari, mikroiqlim parametrlari, ishchilar sog’lig’i, sanitariya-gigiyena standartlari, havo sifati, toksik gazlar, chang zarralari, nafas yo’llari kasalliklari, allergik holatlar, epidemiologik kuzatuv, mehnat sharoitlari, profilaktik choralar, ekologik xavfsizlik, ish joyi gigienasi##article.abstract##
Ushbu tadqiqot chorvachilik komplekslarida mikroiqlim ko’rsatkichlarini har tomonlama tahlil qilish, ularning ishchilarning salomatligiga ta’sirini baholash va sog’liq uchun potentsial xavf-xatarlarni aniqlashga qaratilgan. Tadqiqotda zararli omillarni aniqlash, sanitariya-gigiyenik me’yorlarga muvofiqligini tekshirish, shuningdek, ish joyidagi salbiy ta’sirlarni kamaytirishga yo’naltirilgan samarali profilaktik chora-tadbirlar ishlab chiqish rejalashtirildi. Tadqiqotda mikroiqlimning asosiy parametrlari – havo harorati, nisbiy namlik, chang zarralari va zararli gazlar (masalan, ammiak, vodorod sulfidi) miqdori yuqori aniqlikdagi zamonaviy o’lchov uskunalari yordamida baholandi. Ishchilarning sog’lig’i holatini o’rganish uchun epidemiologik kuzatuvlar o’tkazildi va maxsus ishlab chiqilgan so’rovnomalar orqali ularning ish sharoitlari va sog’liq shikoyatlari tahlil qilindi. Statistik usullar yordamida mikroiqlim ko’rsatkichlari va sog’liq muammolari o’rtasidagi bog’liqlik aniqlandi. Tadqiqot natijalariga ko’ra, chorvachilik komplekslarining bir qator ish joylarida mikroiqlim ko’rsatkichlari (ayniqsa, havo harorati, namlik va toksik moddalar konsentratsiyasi) belgilangan sanitariya-gigiyenik me’yorlardan sezilarli darajada oshib ketgan. Havo tarkibidagi chang zarralari va zararli gazlarning yuqori darajasi nafas olish yo’llari kasalliklari, allergik reaksiyalar va boshqa sog’liq muammolari xavfini oshirishi aniqlandi. Ishchilar orasida o’tkazilgan so’rovlar ushbu omillarning salbiy ta’sirini tasdiqladi. Ishchilarning salomatligini himoya qilish va mehnat sharoitlarini yaxshilash maqsadida chorvachilik komplekslarida mikroiqlimni optimallashtirish bo’yicha kompleks choralar ko’rish zarur. Bunga havo sifatini yaxshilash, zararli gazlar va chang emissiyasini kamaytirishga qaratilgan muhandislik yechimlari, shuningdek, sanitariya-gigiyenik me’yorlarni qat’iy rioya qilishni ta’minlash kiradi.
Библиографические ссылки
Дементьев Е.П., Казадаев В.А. Экологические проблемы в животноводстве // Резервы повышения эффективности животноводства агропромышленного производства. – Бешикатистанская НСЕ, Ин-т сельского хозяйства, Уфа. – 2002. – С. 395-386.
Herrero M., Havlík P., Valin H., Notenbaert A., Rufino M.C., et al. Biomass use, production, feed efficiencies, and greenhouse gas emissions from global livestock systems // Proc. Natl. Acad. Sci. USA. – 2013. – 110(52): 20888–93.
Herrero M., Wirsenius S., Henderson B., et al. Livestock and the Environment: What Have We Learned in the Past Decade? // Annu. Rev. Environ. Resour. – 2015. – 40: 177–202.
Ibrohimov K. I. Health State of Workers of Cotton Enterprises, Structure of Diseases, Influence of Age and Work Experience // Amaliy va Tibbiyot Fanlari Ilmiy Jurnali. – 2022. – С. 55-59.
Ibrohimov K. I. Hygienic Assessment of Microclimate Indicators in the Main Departments of the Livestock Complex // International Journal of Studies in Natural and Medical Sciences. – 2023. – С. 21-25.
Ibrohimov K. I. Research of Dust Content in the Air in Production Premises of a Grain Processing Enterprise // Vital Annex: International Journal of Novel Research in Advanced Sciences. – 2022. – Т. 1. – №3. – С. 76-80.
Kimman T., Hoek M., de Jong M.C.M. Assessing and Controlling Health Risks from Animal Husbandry // NJAS - Wageningen Journal of Life Sciences. – 2013. – 66: 7-14.
McMichael A.J., Friel S., Nyong A., Corvalan C. Global environmental change and health: Impacts, inequalities and the heal. sector//BMJ.-2008.-336(7637):191-4.
