CIRCULAR MOVEMENT AS AN ARCHETYPE AND SYMBOL OF THE NOMAD TURKS
##article.subject##:
айлана рақслар, рамзий шакл, маросим рақслари, тасаввуф, шаманизм##article.abstract##
Рақс диний маросимларнинг табиий қисми ва инсон ҳамда Худо ўртасидаги алоқанинг ўзига хос шаклидир, шунингдек, ички тажрибани ифодалашнинг энг юқори шакли, илоҳий бирликни излашдир. Илк инсоният давридаги рақсда сайёра ва космик ритмлар ва жараёнлар ўз ифодасини топган. Инсон ўзини катта, жонли космоснинг ажралмас қисми сифатида табиат кучлари билан алоқа қилди. Рақс маданиятнинг рамзий шакли сифатида сеҳрли маросимлар билан чамбарчас боғлиқдир. Айлана рақслар жамоавий идентиклик ва табиат кучлари билан алоқа қилиш воситаси сифатида вужудга келган. Кўчманчиларнинг давра рақсларида фикрни имо-ишоралар ва ҳаракатлар орқали етказиш
хусусияти мавжуд. Рақс бу санъат, маросимдир. Анъанавий рақснинг рамзлари анимизмнинг таркибий ғоясининг тизими сифатидаги маълумотларни ўз ичига олган. Қозоқ халқ санъатида рақс сакрал маънога эга, у кўчманчилар урф-одатлари сеҳрини ўзида ифода
этган. Сўфийларнинг айлана рақси шаманларнинг маросими билан чамбарчас боғлиқдир. Туркларнинг диний тизимларини ўрин алмашинувчи тизим деб ҳисоблаш мумкин эмас. Одатда, маълум тарихий даврларда диний тизимлар бир-бири билан бир вақтда, синкретикликда пайдо бўлади. Юқоридаги жараён бўйича айлана даврада ҳаракатланиш маросими иштирокчиларни маълум бир рамз атрофида бирлаштириш мақсадида амалга оширилди. Бу символик характернинг ижтимоийлик касб этган белгиси бўлиб, шаман эса унинг чуқур маъносини билган ва англаган шахс эди. Шаманлик тизими билан ислом ўртасидаги муносабатлар оддий бўлмай, бутпарастликка қарши кураш натижасида вужудга келган ислом,
генотеистик эътиқодларга шубҳа билан қараган.
Библиографические ссылки
Nurlanova K. Man and the world. Kazakh national idea. - Almaty: Қarzhy-қarazhat, 1994. - 48 р.
http: ru / biblio / forsp.aspx? Dictid = 40 & word =% d2% e0% ed% e5% f6
http: //www.antimir.ru/forum/topic.php? Forum = 12 & topic = 24
NasyrovI.R.On the essence of Islamic mysticism of Sufism // Religious Studies. - 2007. - №
- Р. 37-43. ISSN 2072-8662.
Hismatulin A.A. Sufism. - SPb: ABC-classic; Petersburg oriental, 2008. - 192 p.
AyazbekovaS. World of Music // Time - Culture - ethnicity. - Almaty, 1999. - 174 p.
Аманов Б., Мухамбетова А. Казахская традиционная музыка и ХХ век. – Алматы: Дайк пресс, 2002. – 544 с.
ShaykhNazim Al Haqqani. Ocean of mercy.Polishing the mirror of the heart.Publishing house “Starklayt”, 2012. - 402 p. - ISBN 978-5-905555-02-2.
Isa Abdul Qadeer. The truth of Sufism.-Publishing House “Ansar”, 2004. - 288 p. - ISBN 5-98443-002-9
http: //www.iu.ru/biblio/forsp.aspx? Dictid = 40 & word =% d2% e0% ed% e5% f6
Nurzhanov B.G. Cultural Studies.– Almaty: Nauka, 1992. - 130 p.
ZhanibekovO. Caravan time. - Almaty: Zhazushy, 1992. - 190 p.
Akimushkin O. Sufi brotherhood: a complex knot of problems // Trimingem J. C. The Sufi Orders in Islam. - M., 1989. - Р. 3-7
Basharin P.V.Еxpress the inexpressible (Shatha as a model of paradoxical thinking) // Religious Studies. - 2011. - № 3. - Р. 34-45. - ISSN 2072-8662.
