АЛЛОМА САЪДУДДИН ТАФТАЗОНИЙНИНГ АҚИДАВИЙ МАСАЛАЛАРНИ ШАРҲЛАШ УСЛУБИ
##article.subject##:
Қуръон, ҳадис, мутавотир, ҳанафийлик, мотуридийлик, фиқҳ, калом, ақида, мантиқ, шарҳ.##article.abstract##
Мотуридия таълимоти ривожида Самарқандда соҳибқирон Амир Темур саройида фаолият юритан аллома Саъдуддин Тафтазоний ўрта аср ислом фалсафасида алоҳида мавқега эга. Алломанинг тўлиқ исми Масъуд ибн ал-Қози Фахруддин Умар ибн ал-Мавло ал-Азим Бурҳонуддин Абдуллоҳ ибн ал-Имом ар-Раббоний Шамс ал-Ҳаққ, ад-Дин ал-Қорий ас-Самарқандий ал-Ҳаравий ат-Тафтазоний ал-Хуросоний ал-Ҳанафий бўлиб, у наҳв, сарф, маоний, баён, усул ал-фиқҳ ҳамда фуруъ ал-фиқҳ (ҳанафий ва шофиий), мантиқ, ақида, тафсир, геометрия, астрономия ва бошқа шу каби илм соҳалари бўйича элликдан ортиқ асарлар ёзган йирик олим ҳисобланади. Хусусан, унинг калом илмига оид асарлари ақидавий масалаларни аслиятига кўра тушуниш ва уларга тааллуқли далилларни тўғри талқин қилиш ҳамда англашда муҳим аҳамият касб этади. Шу туфайли ҳам, улар ёзилганидан буён нафақат таълим тизимида асосий дарслик сифатида фойдаланиб келинган, балки кенг жамоатчилик орасида ҳам мутолаа қилиб келинган. Чунончи, аллома ақидавий масалаларни ўз доирасида мавзулар бўйича ажратиш, шаръий ҳукмларнинг таснифи ва таърифи ҳамда уларни муайян мезон асосида ақидавий ҳамда фиқҳий каби категориялар бўйича ажратиш ва ақидавий далилларни шарҳлаш борасида ўзига хос услуб қўллаган.
Библиографические ссылки
Абдулқодир ибн Муҳаммад ибн Саъид ибн Аҳмад ал-Мардужий ас-Санандажий. Тақриб ал-маром фи шарҳ таҳзиб ал-калом. – Байрут: Дор ал-кутуб ал-илмия, 2017.
Абу Жаъфар Муҳаммад ибн Жарир ат-Табарий. Тарих ал-умам ва-л-мулук. – Қоҳира: Дор ал-маориф, 1969. – Ж. V.
Абу Нуъйм Аҳмад ибн Абдуллоҳ ал-Исфаҳоний. Сифат ал-жаннат. – Дамашқ: Дор ал-Маъмун ли-т-турос, 1995. – Ж. I.
Абулфаз Муҳаммад ибн Мукаррам ибн Али ал-Ансорий. Лисон ал-араб. – Байрут: Дор ас-содир, 1999. – Ж. III.
Абулфаз Муҳаммад ибн Мукаррам ибн Али ал-Ансорий. Лисон ал-араб. – Байрут: Дор ас-содир, 1999. – Ж. XIII.
Абулхайр Исомуддин Аҳмад ибн Мустофа ибн Жалил Тошкўпризода. Мифтаҳ ас-Саода. – Байрут: Дор ал-кутуб ал-илмия, 1975. Ж. I.
Бадруддин Муҳаммад ибн Абдуллоҳ аз-Заркаший. Ал-Бурҳон фи улум ал-Қуръон. – Қоҳира: Дор ат-турос, 1984. – Ж. II.
Жамолуддин Абу ал-Маҳосин Юсуф ибн Туғро Бурда. Ад-Далил аш-шофий ала ал-Манҳал ас-софий. – Қоҳира: Мактабат ал-Хонижи, 1955. – Ж. II.
Жамолуддин Абу ал-Маҳосин Юсуф ибн Туғро Бурда. ал-Манҳал ас-софий. – Қоҳира: Дор ал-кутуб ал-васоиқ ал-қоамия, 2005. – Ж. XI.
Ибн Ҳиббон. Саҳиҳ ибн Ҳиббон. – Байрут: Дор ал-маърифат, 2005.
Иброҳим Ҳилмий ибн Ҳусайн. Салом ал-аҳком ало Савод ал-аъзом. – Истамбул: Ихитор матбааси, 1895.
Имом Абу Ҳанифа Нўъмон ибн Собит ал-Куфий. Китаб ал-Фиқҳ ал-акбар. Байрут: Дор ал-кутуб ал-илмия, 2007.
Садр аш-шариъа Убайдуллоҳ ибн Масъуд ибн Умар ибн Садр аш-шариъа Убайдуллоҳ ибн Маҳмуд ибн Муҳаммад ал-Маҳбубий ал-Бухорий ал-Ҳанафий. Ат-Тавзиҳ ли матн ат-Танқиҳ фи усул ал-фиқҳ. – Байрут: Дор ал-кутуб ал-илмия, 1996. – Ж. II.
Саййид Шариф Али ибн Муҳаммад ал-Журжоний ал-Ҳанафий. Муъжам ат-Таърифот. – Қоҳира: Дор ал-Фадила, 2012.
Саъдуддин Масъуд ибн Умар ат-Тафтазоний. Ат-Талвиҳ ала ат-Тавзиҳ ли матн ат-Танқиҳ фи усул ал-фиқҳ. – Байрут: Дор ал-кутуб ал-илмия, 1996. – Ж. II.
Саъдуддин Масъуд ибн Умар ат-Тафтазоний. Шарҳ ал-Ақоид ан-насафия. – Карачи: Мактаба ал-бушро, 2009.
Саъдуддин Масъуд ибн Умар ат-Тафтазоний. Шарҳ ал-мақосид / Таҳрир ва таълиқлар муаллифи Доктор Абдурраҳмон Умайра. – Байрут: Олам ал-кутуб, 1998. – Ж. I.
Саъдуддин Масъуд ибн Умар ат-Тафтазоний. Шарҳ ал-мақосид / Таҳрир ва таълиқлар муаллифи Доктор Абдурраҳмон Умайра. – Байрут: Олам ал-кутуб, 1998. – Ж. V.
Саъдуддин Тафтазоний. Рисала ал-ҳудуд. – Байрут: Дор ал-кутуб ал-илмия, 2003.
Саъдуддин Тафтазоний. Таҳзиб ал-мантиқ вал-калом. – Миср: Матбаа ас-Саъада, 1912.
Тақиййудд-ин Аҳмад ибн Али ал-Мақризий. Дурар ал-Уқуд ал-фарида. – Байрут: Дор ал-Ғарб ал-исломий, 2002. – Ж. III.
Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф. Сунний ақидалар. – Тошкент: Мовароуннаҳ, 2005.
