ФАЛСАФА ВА ИРФОН ЎРТАСИДАГИ МУРОСАДА АЛ-ФОРОБИЙ ВА ИБН СИНО МАВҚЕИ (КОМПАРАТИВ ГЕРМЕНЕВТИКА)

##article.abstract##

       Ушбу мақолада Мусулмон Шарқининг икки буюк файласуфи – Абу Наср Форобий (870-872, Фороб-Сирдарё, – 950, Дамашқ) ва Абу Али ибн Сино (980, Бухоро, – 1037, Ҳамадон)нинг IX-X асрларда ислом фалсафий тафаккурида рўй берган кескин ўзгаришлар ва янгиланишлар жараёнидаги мавқеи ҳамда уларнинг Ислом оламида шаклланиётган иррационалистик таълимот – тасаввуф фалсафасига бўлган муносабатлари масаласи тадқиқ этилади.

       Мақола муаллифининг фикрича, Форобий ва Ибн Сино Шарқ аристотелизми ва ислом рационал тафаккурининг йирик намояндалари бўлиш билан бирга, шунингдек, диний-фалсафий тафаккур майдонига катта суръат ва шиддат билан кириб келаётган теологик-фалсафий таълимот – тасаввуфга нисбатан ҳам бефарқ бўлмаганлар. Муаллифнинг таъкидлашича, Форобий ва Ибн Сино тасаввуф диний таълимотини фалсафийлаштириш ва фалсафа илмини динийлашиштириш масаласида катта ҳисса қўшишган. Бу икки буюк мутафаккирнинг фалсафий тафаккури нафақат тасаввуф ғояларининг таъсиридан холи бўлмаган, балки ирфон фалсафасининг шаклланишида ҳам фаол иштирок этган. Умуман олганда, Форобий ва Ибн Синонинг илмий фаолияти фалсафа ва тасаввуф ўртасидаги ихтилофлар ва зиддиятларни бартараф этиш, улар ўртасида муроса-ю мадора ўрнатиш орқали бу икки рационал ва иррационал тафаккур тарзида ўзаро уйғунлик ва мувозанатни юзага келтириш учун хизмат қилган.