ZAMONAVIY EKOLOGIK PARADIGMALAR: ANTROPOSENTRIK VA EKOSENTRIK YONDASHUVLARNING FALSAFIY TAHLILI
##article.subject##:
Ekologik paradigma, antroposentrizm, ekosentrizm, falsafiy tahlil, bioetika, barqaror taraqqiyot, koevolyusiya, “Tabiat – jamiyat” tizimi##article.abstract##
Maqolada zamonaviy ekologik inqiroz sharoitida inson va tabiat o‘rtasidagi munosabatlarning bugungi holati falsafiy nuqtai nazardan tahlil qilingan. Muallif ekologik muammolarni chuqurroq tushunish va ularni yechish imkoniyatlarini aniqlash maqsadida, antroposentrik va ekosentrik paradigmalarning transformatsiyasini o‘rganadi. Maqolada mazkur ikki yondashuvning falsafiy-axloqiy asoslari ontologik, epistemiologik va aksiologik kontekstlarda taqqoslanadi. Shuningdek, muallif ekologik muammolarni hal etishda sinergetik yondashuvning ahamiyatini ta’kidlaydi, ya’ni inson va tabiat o‘rtasidagi munosabatni yangi tizimli va integratsiyalashgan metodologiya orqali rivojlantirish lozimligini ko‘rsatadi.
Библиографические ссылки
Е.В. Рубанова. Экологическая парадигма. Известия Томского политехнического университета. 2007. Т. 310. № 2, 206-стр.
Descartes, R. (1637/1998). Discourse on Method and Meditations on First Philosophy. Hackett Publishing Company.
Bacon, F. (1620/2000). Novum Organum. (E. Spedding, R. L. Ellis, & D. D. Heath, Eds.). Open Court Publishing Company.
Leopold, A. (1949). A Sand County Almanac and Sketches Here and There. Oxford University Press.
Naess, A. (1989). Ecology, Community and Lifestyle: Outline of an Ecosophy. Cambridge University Press.
Taylor, P. W. (1986). Respect for Nature: A Theory of Environmental Ethics. Princeton University Press.
Rollston, J. (1988). Environmental Ethics: Duties to and Values in the Natural World. Temple University Press.
Йонас Г. Принцип ответственности. Москва: Айрис-Пресс, 2004. 480 с.
Дерябо С.Д., Ясвин В.А. Экологическая педагогика и психология. – Ростов-на-Дону, 1996.
Catton W.R., Dunlap R.E. Environmental sociology: A new paradigm // Amer. Sociologist. – 1978. – Vol. 13. – No 1. – P. 41-49.
Баньковская С.П. Инвайронментальная социология. Рига, 1991.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12152000/
https://blog.ipleaders.in/anthropocentric-v-ecocentric-approach-to-the-environment/