MARKAZIY OSIYONING SIVILIZATSION O‘TISH DAVRIDA SHARQ ONGINING KOGNITIV QAYTA SHAKLLANISHIDAGI TARMOQ TA’SIRLARI VA AVTOPOETIK MEXANIZMLAR

##article.authors##

  • Djurayeva Nigora Avazovna

##article.subject##:

Markaziy Osiyo, texnologiyalar, kognitiv fan, ong, sivilizatsion paradigma, tarmoqli oʻzgarishlar, autopoezis

##article.abstract##

Maqola globallashuv, raqamlashtirish va ijtimoiy-madaniy modernizatsiya jarayonlari jadallashib borayotgan sharoitda Markaziy Osiyo mamlakatlarining sivilizatsion o‘tish davrida sharq insoni ongining transformatsiyasini kompleks tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda raqamli tarmoqlar, media platformalar va transmilliy axborot oqimlarining yangi ijtimoiy o‘zaro ta’sir turlari, ramziy kodlar hamda identifikatsiya modellarini shakllantiruvchi muhim omillar sifatidagi roli alohida ta’kidlanadi. Tarmoqli ta’sirlar nafaqat tafakkur uslublari va voqelikni idrok etish shakllarini o‘zgartirishi, balki postan’anaviy jamiyat sharoitida sharq insonining an’anaviy qadriyatlari, madaniy me’yorlari va ijtimoiy o‘zini anglash shakllarini qayta talqin qilish jarayonlarini ham boshlab berishi ko‘rsatib berilgan. Maqolada autopoetik jarayonlar subyektga innovatsiyalarga ochiq holda madaniy va mental yaxlitlikni saqlab qolish imkonini berishi asoslab beriladi, buning natijasida an’anaviy dunyoqarash elementlari va global diskurslarni uyg‘unlashtirgan gibrid kognitiv tuzilmalar shakllanadi. Tadqiqot natijasida Markaziy Osiyoda ongning kognitiv rekonfiguratsiyasiga xos bo‘lgan asosiy xususiyatlar — nochiziqlilik, identifikatsiyalarning ko‘pligi va refleksivlikning ortishi aniqlanadi. Xulosa qilib aytganda, tarmoqiy ta’sirlar va autopoetik mexanizmlar zamonaviy dunyo sharoitida mintaqaning ijtimoiy-madaniy rivojlanish yo‘nalishlarini belgilovchi sivilizatsion transformatsiyaning o‘zaro to‘ldiruvchi omillari sifatida namoyon bo‘ladi.

Библиографические ссылки

Mirziyoyev Sh.M. Milliy taraqqiyot yo’limizni qat’iyat bilan davom ettirib, yangi bosqichga ko’taramiz. 1-jild. -Toshkent: «O’zbekiston» NMIU, 2017. – 592 b.

Maturana H. Autopoiesis: A theory of living organization. -New York: North Holland, 1981.

Castells M. Informationalism, networks, and the network society: a theoretical blueprint / M. Castells // The network society: a cross-cultural perspective. – Cheltenham; Northampton, MA Elgar, cop. 2004. – Р.3-49.

Damasio А. Self Comes to Mind: Constructing the Conscious Brain. – Pantheon. -384p.

Ramachandran V. S., Blakeslee S. Phantoms in the Brain: Probing the Mysteries of the Human Mind. - Mariner Books, 1998. -352р.

Said E. Orientalism. –N.Y.: Vintage Books. A Division of Random House, 1979. -368p.

Хантингтон С. Столкновение цивилизаций. –М.: АСТ, 2014. – 571с.

Лысун О.В. Нормативность сознания как условие и ресурс развития цивилизации. –диссертация на соискание кандидата философских наук. –Хабаровск, 2006. -142с.

Толле Э. Новая Земля. Пробуждение к своей жизненной цели. — М.: РИПОЛ классик, 2013. — 336 с.

Семенова О.В. Социокультурные основания формирования цивилизационного сознания народов Северного Кавказа. –Диссертация на соискание ученой степени кандидата философских наук. –Ростов-на-Дону, 2009. –153с.

AY YOLA – Homay. – Электронный ресурс: https://www.youtube.com/watch?v=V88rmlzIp5k&list=RDV88rmlzIp5k&start_radio=1. -Дата обращения: 13.06.2025.

Загрузки

##submissions.published##

2026-06-06