SURUNKALI BUYRAK YETISHMOVCHILIGI BO‘LGAN BOLALARDA TISH QATTIQ TO‘QIMALARI ZARARLANISHLARINING PATOGENETIK MEXANIZMLARI
##article.subject##:
surunkali buyrak yetishmovchiligi, bolalar, tish qattiq to‘qimalari, patogenez, emal gipoplaziyasi, kalsiy-fosfor almashinuvi, metabolik atsidoz, uremik intoksikatsiya, so‘lak, karies##article.abstract##
Mazkur obzor maqolada surunkali buyrak yetishmovchiligi bilan og‘rigan bolalarda tish qattiq to‘qimalari zararlanishlarining asosiy patogenetik mexanizmlari tahlil qilingan. Adabiyotlar ma’lumotlariga ko‘ra, ushbu toifa bemorlarda kalsiy-fosfor almashinuvining buzilishi, metabolik atsidoz, uremik intoksikatsiya, so‘lak tarkibi va sekresiyasining o‘zgarishi, mikrosirkulyatsiya buzilishlari hamda immunologik disfunksiya tish emali va dentin holatiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Bolalarda o‘sish va rivojlanish jarayonlari davom etayotgani sababli mazkur o‘zgarishlar tish qattiq to‘qimalari shakllanishiga yanada chuqurroq ta’sir ko‘rsatadi. Natijada emal gipoplaziyasi, opatsitetlar, gipersezuvchanlik, karies va boshqa nekarioz shikastlanishlar rivojlanadi. Obzor natijalari surunkali buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bolalarda tish qattiq to‘qimalari patologiyasini mahalliy muammo sifatida emas, balki butun organizmdagi sistemali buzilishlarning klinik ifodasi sifatida baholash zarurligini ko‘rsatadi.
Библиографические ссылки
Андрусев А.М., Томилина Н.А., Перегудова Н.Г., Шинкарев М.Б. Заместительная терапия терминальной хронической почечной недостаточности в Российской Федерации 2014-2018 гг. Отчет по данным Общероссийского регистра заместительной почечной терапии Российского диализного общества // Нефрология и диализ. 2020. 22(1):1-71.
Бабаев Д.А. Состояние полости рта и параметры эндогенной интоксикации в слюне у больных хронической почечной недостаточностью // Мир мэдицины и биологии. 2016. 12(1):23-25.
Батиров Б.А., Шокирова Ф.Ф., Софиева Н.Б., Муродов Х.У. Состояние здоровья полости рта у пациентов с гемодиализом // Forсipe. 2020. Т.3, №S:765-766.
Батюшин М.М. и соавт. Распространенность ХБП в амбулаторной практике: данные популяционного исследования // Нефрология и диализ. 2021. С.192-203.
Ветчинникова О.Н. Гиперпаратиреоз и хроническая болезнь почек. Часть 2. Современные подходы к профилактике и лечению вторичного гиперпаратиреоза // Нефрология и диализ. 2023. 25(3):360-382. DOI: 10.28996/2618-9801-2023-3-360-382.
Гаффоров С., Джумаев З. Особенности клинического течения хронического генерализованного пародонтита у больных с кожно-венерическими болезнями // Стоматология. 2019. 1(2(75)):19-23.
Горобец С.М., Романенко И.Г., Бобкова С.А., Джерелей А.А., Крючков Д.Ю., Горобец О.В., Мельниченко Д.И. Ксеростомия. Современный взгляд на проблему // ТМБВ. 2019. №2.
Джавадова Л.М. Современные представления об этиологии и патогенезе воспалительных заболеваний пародонта (обзор литературы) // Достижения науки и образования. 2022. №4.
Джураева А.Ш., Бадридинова Б.К. Сравнительный анализ качества жизни больных, принимающих программный гемодиализ // Центрально-Азиатский эндокринологический журнал. 2022. Т.2, №2:13-18.
Заря Я.В., Гуревич К.Я. История и современное состояние методик гемодиализа и гемодиафильтрации: обзор литературы // Нефрология и диализ. 2021. 23(1):32-48.
Клинические рекомендации: Хроническая болезнь почек у детей (проект). Москва: Союз пэдиатров России, 2021. 152 с.
Коростелева Е.В., Мамедова Л.А., др. Фотодинамическая терапия: перспективы и применение в профилактике стоматологических заболеваний (обзор) // Мэдицинский алфавит. 2025. С.100-106.
Котенко О.Н., Абольян Л.В., Кутейников В.Ю., Виноградов В.Е., Фомин В.В. Анемия и качество жизни пациентов с хронической болезнью почек на заместительной почечной терапии методом программного гемодиализа // Терапевтический архив. 2023. 95(1):32-37.
Кохоров М.К. Стратегии республики узбекистан по повышению осведомленности населения о заболеваниях пародонта // Экономика и социум. 2021. №1-2.
Лосев Ф.Ф., Кречина Е.К., Иванова Е.В., Кукса Е.Ю., Гусева И.Е. Применение фотодинамической терапии в комплексном лечении хронического генерализованного пародонтита средней степени // Стоматология. 2023. 102(2):11-15.
Луцкая И.К. Диагностика стоматологических заболеваний у пациентов с хронической почечной недостаточностью // Клинический разбор в общей мэдицине. 2021. 4:71-78. DOI: 10.47407/kr2021.2.4.00063.
Майбородин И.В., Миникеев И.М., Ким С.А., Рагимова Т.М. Состояние полости рта при почечной недостаточности // Стоматология. 2014. 93(1):72-79.