ИШЕМИК ИНСУЛЬТДА ЛАБОРАТОР БИОМАРКЕРЛАРНИНГ КЛИНИК ВА ПРОГНОСТИК АҲАМИЯТИ

##article.authors##

  • Рахматова Санобар Низамовна
  • Бобоназаров Жаҳонгир Бобоназарович

##article.subject##:

ишемик инсульт, биомаркерлар, Icam-1, d-dimer, фибриноген, гомоцистеин, hba1c, эндотелиал дисфункция, гиперкоагуляция, прогноз

##article.abstract##

Ишемик инсульт хавфи юқори бўлган беморларда метаболик, эндотелиал дисфункция ва гиперкоагуляция биомаркерлари (ICAM-1, D-dimer, фибриноген, гомоцистеин, HbA1c) инсульт хавфини баҳолашда юқори прогностик аҳамиятга эга эканлиги аниқланиб, уларни комплекс лаборатор скринингга киритиш мақсадга мувофиқлиги асосланди. Мақсад: Ишемик инсульт хавфи юқори бўлган беморларда метаболик, эндотелиал дисфункция, гиперкоагуляция ва гомоцистеин маркерларининг клиник-прогностик аҳамиятини баҳолаш ҳамда уларнинг инсульт хавфи индекслари билан ўзаро боғлиқлигини аниқлаш Материал ва усуллар: Тадқиқотга турли хавф профилига эга бўлган 181 нафар бемор ҳамда 30 нафар соғлом назорат шахслари киритилди. Беморлар учта асосий клиник гуруҳ ва қиёсий гуруҳга ажратилди. Барча иштирокчиларда қонда глюкоза, hba1c, умумий холестерин, ldl, hdl, триглицеридлар, Icam-1, d-dimer, фибриноген ва гомоцистеин даражалари аниқланди. Статистик таҳлилда anova, пирсон корреляция таҳлили қўлланилди. Натижалар: Барча метаболик биомаркерлар бўйича гуруҳлар ўртасида ишончли статистик фарқ қайд этилди (f=27,1–38,6; p<0,001). Глюкоза, hba1c, умумий холестерин, ldl ва триглицеридлар барча клиник гуруҳларда назорат гуруҳига нисбатан юқори, hdl эса ишончли паст бўлди. Эндотелиал дисфункция ва гиперкоагуляция маркерлари бўйича ҳам ишончли фарқлар кузатилди (f=33,7–41,5; p<0,001). Icam-1, d-dimer, фибриноген ва гомоцистеиннинг энг юқори қийматлари қиёсий гуруҳда қайд этилди. Корреляцион таҳлилда fsrs ва cri индекслари Icam-1 (r=0,69–0,74), d-dimer (r=0,72–0,76), фибриноген (r=0,65–0,70), гомоцистеин (r=0,61–0,67), hba1c (r=0,63–0,66) ҳамда ldl (r=0,60–0,64) билан ўртача ва кучли ижобий боғлиқлик намоён қилди Хулоса: Метаболик бузилишлар, эндотелиал дисфункция ва гиперкоагуляция ишемик инсульт ривожланишининг ягона патогенетик занжирини ташкил этади. Icam-1, d-dimer, фибриноген, гомоцистеин ва hba1c ишемик инсульт хавфини баҳолашда юқори прогностик қийматга эга бўлиб, комплекс лаборатор скрининг таркибига киритилиши мақсадга мувофиқ.

Библиографические ссылки

ДТ Ходжиева, НК Хайдаров, ДК Хайдарова Коррекция астеноневротического синдрома энергокорректором цитофлавином. Неврология. –Ташкент, 16-19. 2013.

Adams HP, Victor M, Ropper AH. Principles of Neurology. 11th ed. New York: McGraw-Hill; 2019.

Amarenco P, Kim JS, Labreuche J, et al. Benefit of targeting LDL cholesterol after stroke. N Engl J Med. 2020;382(1):9–

DT Hodzhieva, SS Pulatov, DK Hajdarova Vse o gemorragicheskom insulte lic pozhilogo i starcheskogo vozrasta.[All

about hemorrhagic stroke of elderly and elderly people] Nauka molodyh-Young Science. 2015. 87-96.

Caplan LR. Caplan's Stroke: A Clinical Approach. 5th ed. Philadelphia: Elsevier; 2016.

Khaydarova DK, Khaydarov NK, Rakhmatova SN, et al. Thrombophilia and folate cycle gene polymorphisms in the development of ischemic stroke after COVID-19. Int J Mol Sci. 2026;27(6):2650.

Libby P. The changing landscape of atherosclerosis. Nature. 2021;592(7855):524–533.

Low Wang CC, Hess CN, Hiatt WR, Goldfine AB. Clinical update: Cardiovascular disease in diabetes mellitus. Circulation. 2016;133(24):2459–2502.

Khaydarova Dildora Kadirovna, Xaydarov Nodirjon Kadirovich, Khodjyeva Dilbar Tadjiyevna. Clinical basis for the development of neuroprotective therapy in acute ischemic stroke. International Journal of Health Sciences, 4177-4183. 2022

Powers WJ, Rabinstein AA, Ackerson T, et al. Guidelines for the early management of acute ischemic stroke. Stroke. 2019;50:e344–e418.

Rakhmatova SN, Salomova NK. Optimization of early rehabilitation of patients with recurrent ischemic and hemorrhagic stroke. Journal of Neurology and Neurosurgical Research. 2021;(4):71–76.

Rundek T, Gardener H, Xu Q, et al. Insulin resistance and ischemic stroke risk. Stroke. 2019;50(2):489–495.

Khaydarova Dildora Kadirovna, Khodjyeva Dilbar Tadjiyevna, Bobokulov Gulmurod Dilmurodovich. Optimization Of Neuroprotective Therapy Of Ischemic Stroke In The Acute Period. European Journal of Molecular & Clinical Medicine. Volume 07, Issue 03, 2020. Р. 3720-3723

World Health Organization. Noncommunicable diseases progress monitor 2022. Geneva: WHO; 2022.

Dildora Khaydarova, Alibek Samadov. Optimization of neuroprotective therapy for ischemic stroke in the acute period.

Журнал неврологии и нейрохирургических исследований. 2021.10.17.

Загрузки

##submissions.published##

2026-09-07