ЎРТА ЁШДАГИ ДИССИРКУЛЯТОР ЭНЦЕФАЛОПАТИЯСИ БОР БЕМОРЛАРДА КОГНИТИВ БУЗИЛИШЛАРНИ АНИҚЛАШ УСУЛИ СИФАТИДА БУЙРАК ДИСФУНКЦИЯСИНИНГ ЭРТА УЛЬТРАТОВУШ ТАШХИСОТИ

##article.authors##

  • Мамурова Маликахон Мирхамзаевна
  • Шомуродова Дилноза Салимовна

##article.subject##:

диссиркулятор энцефалопатия, ўрта ёш, сурункали мия ишемияси, когнитив бузилишлар, цереброваскуляр касалликлар, артериал гипертензия, атеросклероз, хавф омиллари

##article.abstract##

Қон томир касалликлари тарқалишининг ортиши ва цереброваскуляр патологиянинг “ёшариши” сабабли ўрта ёшдаги диссиркулятор энцефалопатия долзарб тиббий-ижтимоий муаммо ҳисобланади. 35–60 ёшли шахсларда ушбу касаллик кўпинча когнитив функцияларнинг босқичма-босқич пасайишига, ҳаёт сифатининг ёмонлашишига ва меҳнат қобилиятининг пасайишига олиб келади. Артериал гипертензия, атеросклероз, қандли диабет ва сурункали стресс каби хавф омилларининг мавжудлиги касалликнинг эрта ривожланиши ва авж олишига ёрдам беради. Шу билан бирга, дастлабки босқичларда касалликнинг клиник белгилари носпецифик хусусиятга эга бўлганлиги сабабли ўз вақтида ташхис қўйишни қийинлаштиради. Шу муносабат билан, инсульт ва томир деменцияси каби оғир асоратларнинг олдини олишда диссиркулятор энцефалопатияни эрта аниқлаш, профилактика қилиш ва комплекс даволаш алоҳида аҳамият касб этади.

Библиографические ссылки

Ахундов, А.Х. (2021). Дисциркуляторная энцефалопатия у пациентов среднего возраста: клинические и невропсихологические аспекты. Ташкент: Изд-во НИИ неврологии Узбекистана.

Рахимова, З.Н., Маматова, Г.С. (2020). Связь хронической почечной болезни с когнитивными нарушениями у пациентов с артериальной гипертензией. Вестник неврологии и нейрохирургии Узбекистана, №3, 45–51.

Абдурахманов, Р.Т. (2022). Ультразвуковая диагностика почечной гемодинамики как индикатор системной сосудистой патологии у пациентов с артериальной гипертензией и когнитивными нарушениями. Клиническая медицина Узбекистана, №4, 33–39.

Сидоров, В.А., Козлова, Е.В. (2021). Почечная гемодинамика и когнитивные нарушения при дисциркуляторной энцефалопатии: взаимосвязь и клинические последствия. Вестник неврологии, 17(2), 112–119. (Россия)

Гусейнова, Л.М., Алиев, Т.А. (2020). Индекс резистентности почечных артерий как маркер сосудистого риска у пациентов с хронической ишемией мозга. Неврологический журнал им. С.С. Корсакова, 25(4), 58–64. (Азербайджан/Россия)

Мухамедова, С.Р. (2019). Связь нарушений функции почек с прогрессированием деменции у пациентов с артериальной гипертензией в условиях Центральной Азии. Сборник научных трудов НИИ неврологии Ташкента, 12, 77–83.

Ko, Y. J., et al. (2021). Renal resistive index as a predictor of cognitive decline in patients with chronic kidney disease and cerebrovascular disease. Journal of the American Society of Nephrology, 32(6), 1423–1433.

Zhang, X., et al. (2022). Association between renal artery resistance index and white matter hyperintensities in patients with vascular cognitive impairment. Stroke, 53(1), 154–162.

Bae, J. H., et al. (2020). Renal dysfunction and cognitive impairment: a bidirectional relationship mediated by endothelial dysfunction. American Journal of Kidney Diseases, 75(3), 341–350.

De Jager, C. A., et al. (2019). The kidney–brain axis: implications for vascular cognitive impairment. Nature Reviews Nephrology, 15(11), 681–694

Iseki, K., et al. (2021). Association between renal resistive index and cognitive function in elderly patients with hypertension: a cross-sectional study. Hypertension Research, 44(5), 552–559

Tzeng, N. I., et al. (2020). Cerebrovascular and renal vascular dysfunction: common pathways in vascular cognitive impairment. Neurobiology of Aging, 88, 1–9.

American Heart Association. (2023). Scientific Statement: Vascular Cognitive Impairment and Dementia: A Scientific Statement for Healthcare Professionals. Stroke, 54(1), e1–e26.

National Institute for Health and Care Excellence (NICE). (2022). Chronic kidney disease: assessment and management (NG196).

McKhann, G. M., et al. (2011). The diagnosis of dementia due to Alzheimer’s disease: recommendations from the National Institute on Aging–Alzheimer’s Association workgroups on diagnostic guidelines for Alzheimer’s disease. Alzheimer’s & Dementia, 7(3), 263–269.

Загрузки

##submissions.published##

2026-05-15