ПОСТИНСУЛЬТ АФАЗИЯЛИ БЕМОРЛАРДА НУТҚ ФУНКЦИЯСИНИ ТИКЛАШНИ ПРОГНОЗ ҚИЛИШДА БИОМАРКЕРЛАР ВА НЕЙРОПСИХОЛОГИК КЎРСАТКИЧЛАРНИНГ АҲАМИЯТИ
##article.subject##:
постинсульт афазия, нутқ функциясини тиклаш, BDNF, IL-6, биомаркерлар, нейропсихологик баҳолаш, корреляцион таҳлил, нейропластиклик, реабилитация, прогнозлаш##article.abstract##
Ушбу тадқиқотда постинсульт афазияли беморларда нутқ функциясининг тикланишини прогноз қилишда биомаркерлар (BDNF ва IL-6) ҳамда нейропсихологик кўрсаткичларнинг аҳамияти ўрганилди. Тадқиқотга 110 нафар постинсульт афазияли бемор жалб қилиниб, уларда клиник-неврологик, нейропсихологик ва лаборатор текширувлар ўтказилди. Афазия оғирлиги Boston Diagnostic Aphasia Examination ва Western Aphasia Battery шкалалари ёрдамида баҳоланди. Қон зардобида BDNF ва IL-6 даражалари иммунофермент таҳлил усулида аниқланди. Олинган маълумотлар корреляцион ва регрессия таҳлили орқали ишловдан ўтказилди. Тадқиқот натижалари BDNF даражаси билан нутқ тикланиш кўрсаткичлари ўртасида кучли ижобий боғлиқлик (r = 0,83; p < 0,001) ва IL-6 даражаси билан салбий боғлиқлик (r = –0,91; p < 0,001) мавжудлигини кўрсатди. Биомаркерлар ва нейропсихологик кўрсаткичларни комплекс баҳолаш реабилитация натижаларини эрта прогноз қилиш ва индивидуал даволаш тактикаларини ишлаб чиқиш имконини беради. Олинган натижалар постинсульт афазияли беморларда нутқ функциясини тиклаш жараёнларини оптималлаштиришга хизмат қилади.
Библиографические ссылки
Randighieri M., Devine A., Kelly L., Tilton-Bolowsky V., Neal V., Kang J. et al. The impact of brain-derived neurotrophic factor gene polymorphisms on post-stroke naming in aphasia // PLoS One. – 2025. – Vol. 20, № 7. – e0327320
Khaydarova Dildora Kadirovna, Khodjyeva Dilbar Tadjiyevna, Bobokulov Gulmurod Dilmurodovich. Optimization Of Neuroprotective Therapy Of Ischemic Stroke In The Acute Period. European Journal of Molecular & Clinical Medicine. Volume 07, Issue 03, 2020. Р. 3720-3723
Khaydarova Dildora Kadirovna, Xaydarov Nodirjon Kadirovich, Khodjyeva Dilbar Tadjiyevna. Clinical basis for the development of neuroprotective therapy in acute ischemic stroke. International Journal of Health Sciences. 2022.P. 4177-4183.
Khaydarova Dildora Kadirovna, Samadov Alibek Uktamovich. Current issues in the development of neuroprotective therapy in ischemic stroke. Web of Scientist: International Scientific Research Journal 2021. P. 6-10
Khaydarova Dildora Kadirovna, Khodjyeva Dilbar Tadjiyevna, Bobokulov Gulmurod Dilmurodovich. Optimization Of Neuroprotective Therapy Of Ischemic Stroke In The Acute Period. European Journal of Molecular & Clinical Medicine. Volume 07, Issue 03, 2020. Р. 3720-3723
Chen G., Zhang Y., Wang J. et al. Biomarkers associated with functional improvement after stroke rehabilitation: meta-analysis and systematic evaluation // Frontiers in Neurology. – 2023. – Vol. 14. – Article 1241521.
Zhang L., Huai Y., Xu M., Wang X., Luo X., Zeng X., Wang Q.M. Association between serum BDNF level and cognitive-linguistic outcomes in aphasic stroke // Int J Cerebrovasc Dis Stroke. – 2022. – Vol. 5:142.
Băcilă C.-I., Vlădoiu M.-G., Văleanu M., Moga D.-F.-C., Pumnea P.-M. The role of IL-6 and TNF-alpha biomarkers in predicting disability outcomes in acute ischemic stroke patients // Life. – 2025. – Vol. 15, № 1:47.
Wang Y., et al. Interleukin-6 as predictor of one-year cognitive function after ischemic stroke or TIA: sub-study of ICONS // Neuropsychiatric Disease and Treatment. – 2022. – Vol. 18.
Dammavalam V., et al. Dementia after ischemic stroke, from molecular biomarkers to clinical outcomes: role of IL-6 overexpression // International Journal of Molecular Sciences. – 2024.
Kostenko E.V. Neurotrophic factors as markers of stroke recovery: implications for inflammation and neuroplasticity // Neurology, Neuropsychiatry and Psychosomatics. – 2025.
