ORQA PASTKI MIYACHA ARTERIYASI (PICA) HAVZASIDAGI ISHEMIK INSULTNING O‘TKIR DAVRIDAGI PROGNOSTIK MEZONLAR
##article.subject##:
ishemik insult, kichik miya, orqa pastki kichik miya arteriyasi (PICA), prognostik mezonlar, KT-perfuziya, MRT, infarkt hajmi, kichik miya atrofiyasi.##article.abstract##
Maqsad. Orqa pastki kichik miya arteriyasi (PICA) havzasida ishemik insult o‘tkazgan bemorlarda funksional tiklanishni prognozlashda o‘tkir davrda ahamiyatga ega bo‘lgan neyrovizualizatsion mezonlarni aniqlash.
Materiallar va usullar. MRT ma’lumotlariga ko‘ra PICA havzasida ishemik insult tashxisi tasdiqlangan 100 nafar bemor (o‘rtacha yosh 58,4±2,6 yil) o‘rganildi. Barcha bemorlarga birinchi sutkada ko‘p qatlamli kompyuter tomografiyasi perfuziya bilan o‘tkazildi, nazorat tekshiruvi esa 7-kuni bajarildi. Klinik natijalar 3 oydan keyin modifikatsiyalangan Rankin shkalasi - mRS bo‘yicha baholandi.
Natijalar. Ijobiy funksional natija (mRS≤2) bemorlarning 64% ida kuzatildi. Infarkt o‘chog‘ining kichik hajmi (<5 sm³) ijobiy natijaning kuchli prognostik ko‘rsatkichi ekanligi statistik jihatdan isbotlandi (OR = 4,3; p<0,05). 7-kunga kelib kollateral qon oqimining tiklanishi klinik tiklanish yaxshilanishi bilan bog‘liq bo’ldi. Nazorat uchun bajarilgan MRTda aniqlangan progressiv kichik miya atrofiyasi og‘ir nogironlik bilan ishonchli darajada korrelyatsiyalandi (r = −0,72; p<0,001).
Xulosa. Zararlanish o‘chog‘ining hajmi, perfuziya ko‘rsatkichlarining dinamikasi va kichik miyadagi atrofik o‘zgarishlar PICA havzasidagi ishemik insultda bemorlarni xavf guruhlariga ajratish imkonini beruvchi o‘tkir davrning asosiy prognostik markerlari hisoblanadi.
Библиографические ссылки
Адамбаев З.И., Киличев И.А., Сапарбаев К.И. Лечение ишемического инсульта: фокус на нейрорегенерацию - современные стратегии и перспективы // Журнал Биомидицины и практики, Журнал Биомидицины и практики, 2025;5:233-244.
Адамбаев З.И., Киличев И.А., Сапарбаев К.И. Эффективность нейропротективных препаратов в лечении больных с ишемическим инсультом: современные стратегии // Журнал неврологии и нейрохирургических исследований, 2025;6(5):82-89.
Адамбаев З.И., Киличев И.А., Худайбергенов Н.Ю. Сочетанное влияние высоких температур и магнитных бурь на развитие инсультов у мужчин в регионе Приаралья // Журнал неврологических и нейрохирургических исследований, 2025;1:38-41.
Адамбаев З.И., Киличев И.А., Худойберганов Н.Ю, Ниязметов М.Р., Пазылова А.С. Хроническая ишемия мозга, клиника, диагностика и лечение (в помощь практическому врачу) // Вестник ЦАММУ научно-информационный журнал, 2024;2(9):12-20.
Бокерия Л.А., Абдулгасанов Р.А., Шогенов М.А., Султанова А.Е.. Ишемический инсульт в вертебробазилярном бассейне. Клиническая физиология кровообращения. 2022;1(19):33-46. DOI: 10.24022/1814-6910-2022-19-1-33-46.
Еремина Ю.О., Кулеш А.А., Хало Н.В., Астанин П.А. Клиническая характеристика и долгосрочный прогноз при вертебрально-базилярном инсульте. Российский неврологический журнал. 2024;29(4):54-61. https://doi.org/10.30629/2658-7947-2024-29-4-54-61
Киличев И.А., Адамбаев З.И., Матёкубов М.О. Динамика некоторых эпидемиологических показателей инсульта в пустынно-степных зонах Узбекистана за период независимости республики // Медицинские новости. Белорусия, 2022;1:76-78.
Кулеш АА, Демин ДА, Виноградов ОИ. Дифференциальная диагностика ишемического инсульта в артериях вертебробазилярной системы. Неврология, нейропсихиатрия, психосоматика. 2023;15(5):13–19. DOI: 10.14412/2074-2711-2023-5-13-19
Кулеш АА, Демин ДА, Гусева АЛ и др. Вестибулярное головокружение в неотложной неврологии. Российский неврологический журнал. 2021;26(4):50-9. doi: 10.30629/2658- 7947-2021-26-4-50-59.
Кулеш АА. Транзиторная ишемическая атака в вертебробазилярном бассейне как причина изолированного головокружения. Неврология, нейропсихиатрия, психосоматика. 2024;16(1):16-23. https://doi.org/ 10.14412/2074-2711-2024-1-16-23
Монак АА, Кайлева НА, Кулеш АА и др. Инфаркт лабиринта как причина острого кохлеовестибулярного синдрома. Неврология, нейропсихиатрия, психосоматика. 2023;15(1):71-6. doi: 10.14412/2074-2711- 2023-1-71-76
Мусин Р.С., Бекоева З.Р., Казаков Д.Н., Клыков Л.Л., Орлов М.Н., Лебедева А.Ю., Керимов Ф.З., Солонский Д.С. Особенности течения инсультов в вертебрально-базилярном бассейне на фоне реперфузионной терапии. Кремлевская медицина. Клинический вестник. 2025; 1: 60–63.
Adambaev Z.I., Mirjuraev E.M., Khalikov S.V. Traditional treatment of stroke at the level of innovation / American Journal of Medicine and Medical Sciences 2025, 15(4): 1104-1107 DOI: 10.5923/j.ajmms.20251504.51
Carmona S, Zalazar GJ, Fernandez M, et al. Atypical Positional Vertigo: Definition, Causes, and Mechanisms. AudiolRes. 2022 Mar 14;12(2):152-61. doi: 10.3390/audiolres12020018
Khudaybergenov N.Y., Adambaev Z.I., Kilichev I.A., Niyazmetov M.R. Combined influence of high temperature and magnetic storm on the development of strokes in the aral sea region // American Journal of Medicine and Medical Sciences 2025, 15(3): 491-495 DOI: 10.5923/j.ajmms.20251503.01
Kilichev I.A., Adambaev Z.I., Mateokubov M.O. Register of stroke in desert-steppe zones of Uzbekistan // American Journal of Medicine and Medical Sciences 2022, 12(4): 412-417. DOI: 10.5923/j.ajmms.20221204.09 Скопус
Khaydarova Dildora Kadirovna, Xaydarov Nodirjon Kadirovich, Khodjyeva Dilbar Tadjiyevna. Clinical basis for the development of neuroprotective therapy in acute ischemic stroke. International Journal of Health Sciences. 2022. Р 4177-4183
Strupp M, Bisdorff A, Furman J, et al. Acute unilateral vestibulopathy/vestibular neuritis: Diagnostic criteria. J Vestib Res. 2022;32(5):389-406. doi: 10.3233/VES-220201
Khaydarova Dildora Kadirovna, Samadov Alibek Uktamovich. Current issues in the development of neuroprotective therapy in ischemic stroke. International Scientific Research Journal (WoS) 2021.
Young AS, Nham B, Bradshaw AP, et al. Clinical, oculographic and vestibular test characteristics of Meniere's disease. J Neurol. 2022 Apr;269(4):1927-44. doi: 10.1007/s00415-021- 10699-z. Epub 2021 Aug 22.
Zedde M, Grisendi I, Pezzella FR, et al. Acute Onset Quadriplegia and Stroke: Look at the Brainstem, Look at the Midline. J Clin Med. 2022 Dec 4;11(23):7205. doi: 10.3390/jcm11237205