СУРУНКАЛИ СТРЕСС СУРУНКАЛИ МИЯ ИШЕМИЯСИНИНГ ПАТОГЕНЕТИК ОМИЛИ СИФАТИДА: КОМПЛЕКС КЛИНИК-БИОКИМЁВИЙ ТАДҚИҚОТ НАТИЖАЛАРИ
##article.subject##:
Сурункали мия ишемияси, сурункали стресс, патогенез, кортизол, сереброваскуляр касалликлар, когнитив бузилишлар, гипоталамо-гипофизар-буйрак усти бези тизими, оксидланиш стресси, эндотелиал дисфункция, нейроял яллиғланиш##article.abstract##
Сурункали мия ишемияси (СМИ) замонавий неврологиянинг энг долзарб муаммоларидан бири ҳисобланиб, когнитив функцияларнинг изчил бузилиши ва беморлар ҳаёт сифатининг сезиларли даражада пасайиши билан тавсифланади. Эпидемиологик тадқиқотлар натижаларига кўра, 65 ёшдан ошган одамлар орасида СМИнинг тарқалиши 35-40 фоизга етади. Бунда аҳолининг умр кўриш давомийлиги ошиши ва қон томир хавф омилларининг кенг тарқалиши туфайли касалланишнинг янада ўсиши башорат қилинмоқда.
Библиографические ссылки
Гафаров В.В., Громова Е.А., Панов Д.О., Гагулин И.В., Гафарова А.В. Влияние стресса на работе на риск возникновения сердечно-сосудистых заболеваний среди населения 25-64 лет в России/Сибири (программа ВОЗ «MONICA-психосоциальная»). // Терапевтический архив, 2019. 91(1), 13-18.
Гоманова Л.И., Баланова Ю.А., Евстифеева С.Е., и др. Психоэмоциональный стресс как фактор риска развития хронических неинфекционных заболеваний. // Профилактическая медицина. 2023;26(8):114‑120.
Джурабекова А.Т., Абдуллаева Н.Н., Абдуллаева А.Ф. Роль длительного стресса в развитии цереброваскулярных заболеваний: цереброваскулярная патология и механизмы образования энцефалопатий // Ж. неврологии и нейрохирургических исследований, (2024): Том 5 № 6 20-23
Камчатнов П.Р. Хронические расстройства мозгового кровообращения – возможности метаболической терапии. РМЖ.
;5:274.
Каримов Ш.И., Юлбарисов А.А., Алиджанов Х.К., Нурматов Д.Х., Абдурахмонов С.Ш., Джуманиязова Д.А., Рахматалиев С.Х. Совершенствование диагностики и тактики хирургического лечения хронической сосудисто-мозговой недостаточности у больных высокого периоперационного риска. Вестник экстренной медицины, 2023. 16 (2), 5-13. doi: 10.54185/TBEM/vol16_iss2/a1
Balkaya M., Prinz V., Custodis F., Gertz K., Kronenberg G., Kroeber J., Fink K., Plehm R., Gass P., Laufs U., Endres M. Stress worsens endothelial function and ischemic stroke via glucocorticoids. // Stroke, 2011. 42(11), 3258–3264.
Brooks S., Branyan K.W., DeVallance E., Skinner R., Lemaster K., Sheets J.W., Pitzer C.R., Asano S., Bryner R.W., Olfert I.M., Frisbee J.C., Chantler P.D. Psychological stress-induced cerebrovascular dysfunction: the role of metabolic syndrome and exercise. // Experimental physiology, 2018. 103(5), 761–776.
Burrage E., Marshall K.L., Santanam N., Chantler P.D. Cerebrovascular dysfunction with stress and depression. // Brain circulation, 2018. 4(2), 43–53.
Zhou D., Meng R., Li S.J., Ya J.Y., Ding J.Y., Shang S.L., Ding Y.C., Ji X.M. Advances in chronic cerebral circulation insufficiency.
//CNS neuroscience & therapeutics, 2018. 24(1), 5–17.