EKSTRAKRANIAL ARTERIYALARNING ATEROTROMBOTIK ZARARLANISHIDA YALLIG‘LANISH VA DISLIPIDEMIYANING PATOGENETIK O‘ZARO BOG‘LIQLIGI

##article.authors##

  • Abdulayeva Nargiza Nurmamatovna
  • Yuldashev Sardorbek Ikromovich

##article.subject##:

ateroskleroz, yallig‘lanish, dislipidemiya, ekstrakranial arteriyalar, aterotromboz, patogenez, uyqu arteriyalari, umurtqa arteriyalari, serebrovaskulyar kasalliklar, ishemik insult, C-reaktiv oqsil, interleykinlar, past zichlikdagi lipoproteinlar, endotelial disfunksiya, aterosklerotik pilakcha

##article.abstract##

Ekstrakranial arteriyalarning aterotrombotik zararlanishi zamonaviy tibbiyotning eng dolzarb ijtimoiy-tibbiy muammolaridan biri bo‘lib, ishemik serebrovaskulyar hodisalar rivojlanishining asosiy sababchisidir. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, serebrovaskulyar kasalliklar dunyoda o‘lim sabablari orasida ikkinchi o‘rinni egallab, har yili 6,2 milliondan ortiq kishining hayotiga zomin bo‘lmoqda. Barcha insultlar tarkibida bosh miya qon aylanishining ishemik buzilishlari 80-85 foizni tashkil etadi. Bunda uyqu va umurtqa arteriyalari ekstrakranial qismlarining aterosklerotik zararlanishi 15-20 foiz hollarda insult rivojlanishiga sabab bo‘ladi.

Библиографические ссылки

Feigin V.L., et al. Global and regional burden of stroke during 1990–2019: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2019. Lancet Neurol. 2021;20(10):795–820.

Sacco R.L., et al. Guidelines for the Prevention of Stroke in Patients With Stroke and Transient Ischemic Attack. Stroke. 2021;52:e364– e467.

North American Symptomatic Carotid Endarterectomy Trial Collaborators. Beneficial effect of carotid endarterectomy in symptomatic patients with high-grade carotid stenosis. N Engl J Med. 1991;325:445–453.

Hansson G.K. Inflammation, atherosclerosis, and coronary artery disease. N Engl J Med. 2005;352:1685–1695.

Libby P., et al. Inflammation in atherosclerosis: from pathophysiology to practice. J Am Coll Cardiol. 2009;54(23):2129–2138.

Ridker P.M., et al. C-reactive protein and other markers of inflammation in the prediction of cardiovascular disease in women. N Engl J Med. 2000;342:836–843.

Ross R. Atherosclerosis — an inflammatory disease. N Engl J Med. 1999;340:115–126.

Goldstein L.B., et al. Guidelines for the primary prevention of stroke. Stroke. 2011;42:517–584.

Catapano A.L., et al. 2019 ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias. Eur Heart J. 2020;41(1):111–188.

Ridker P.M. High-sensitivity C-reactive protein: potential adjunct for global risk assessment in the primary prevention of cardiovascular disease. Circulation. 2001;103:1813–1818.

Gupta A., et al. Carotid plaque MRI and stroke risk: a systematic review and meta-analysis. Stroke. 2013;44:3071–3077.

Загрузки

##submissions.published##

2025-10-16