YUQUMLI KASALLIKLAR BILAN ASORATLANGAN GEMORRAGIK INSULTNING UZOQ NATIJALAR
##article.subject##:
gemorragik insult, asorat, nafas yo‘llari infeksiyalari va siydik yo‘llari infeksiyalari##article.abstract##
Tadqiqot maqsadi: Gemorragik insult (GI) ning o‘tkir davrida rivojlanadigan infeksion asoratlarning kasallikning kechki nevrologik va kognitiv natijalariga ta’sirini aniqlashdan iborat.
Tadqiqot materiali va usullar: Tadqiqotga bosh miyasiga o‘tkir qon quyilgan 96 nafar bemor kiritilgan. Ulardan 48 nafari o‘tkir davrda yondosh yuqumli kasalliklar (zotiljam, siydik yo‘llari infeksiyalari) bo‘lgan guruhni tashkil etdi, qolgan 48 nafar bemorda esa yuqumli asoratlar kuzatilmadi. Bemorlar holatini baholashda NIHSS shkalasi, Bartel indeksi, kognitiv testlar (MMSE, MoCA) qo‘llanildi. Bemorlar 12 oy davomida kuzatildi.
Natijalar: Yondosh yuqumli kasalliklar guruhida ishtirokchilar yoshi kattaroq bo‘lib, kasalxonaga qabul qilinganda aniq nevrologik buzilishlarga ega edilar. Shuningdek, disfagiya va psevdobulbar sindrom ko‘proq uchradi. Dastlabki olti oy davomida birinchi guruhdagi bemorlarda nazorat guruhiga nisbatan ham kognitiv, ham harakat funksiyalarini tiklashda sezilarli kechikish kuzatildi (r<0,05). 12 oydan keyin guruhlar o‘rtasida statistik jihatdan sezilarli farqlar, shu jumladan pastki nafas yo‘llari va siydik yo‘llari infeksiyalari bo‘lgan bemorlarda insultdan keyingi davrning o‘ziga xos xususiyatlari aniqlanmadi (p > 0,05).
Библиографические ссылки
Feigin VL, Brainin M, Norrving B, Martins S, Sac-co RL, Hacke W, Fisher M, Pandian J, Lindsay P. World Stroke Organization (WSO): Global Stroke Fact Sheet 2022. Int J Stroke. 2022 Jan;17(1):18-29.
SinghN., MarkoM., Ospel J.M.Almekhlafi the Risk of Stroke and TIA in Nonstenotic Carotid Plaques: A Systematic Review and Meta- Analysis. American Jour-nal of Neuroradiology Aug 2020, 41 (8) 1453-1459.
Wu X, Zhou Y, Qi W, Shen Y, Lei Z, Xiao K, Zhang P, Liu J, Ren L. Clinical factors associated with cerebral autoregulation in IS related to small artery oc-clusion. BMC Neurol. 2022 Sep 22;22(1):364.
Claassen JAHR, Thijssen DHJ, Panerai RB, Faraci FM. Regulation of cerebral blood flow in humans: phys-iology and clinical implications of autoregulation. Physi-ol Rev. 2021 Oct 1;101(4):1487-1559.
Roopnarinesingh R, Leppert M, Mukherjee D. Ev-idence and Mechanisms for Embolic Stroke in Contralat-eral Hemispheres from Carotid Artery Sources. J Am Heart Assoc. 2023 Dec 5;12(23): e030792.
Busto G, Morotti A, Carlesi E, Fiorenza A, Di Pasquale F, Mancini S, Lombardo I, Scola E, Gadda D, Moretti M, Miele V, Fainardi E. Pivotal role of multi-phase computed tomography angiography for collateral assessment in patients with acute IS. Radiol Med. 2023 Aug;128(8):944-959.
Muscari A, Bonfiglioli A, Magalotti D, Puddu GM, Zorzi V, Zoli M. Prognostic significance of carotid and vertebral ultrasound in IS patients. Brain Behav. 2016 Apr 27;6(6): e00475.
Zarrinkoob L, Wåhlin A, Ambarki K, Birgander R, Eklund A, Malm J. Blood Flow Lateralization and Col-lateral Compensatory Mechanisms in Patients with Carotid Artery Stenosis. Stroke. 2019 May; 50(5): 1081- 1088.
Fang H, Song B, Cheng B, Wong KS, Xu YM, Ho SS, Chen XY. Compensatory patterns of collateral flow in stroke patients with unilateral and bilateral carotid stenosis. BMC Neurol. 2016 Mar 18; 16:39.
Jusufovic M, Skagen K, Krohg-Sørensen K, Skjelland M. Current Medical and Surgical Stroke Pre-vention Therapies for Patients with Carotid Artery Stenosis. Curr Neurovasc Res. 2019;16(1):96-103.
Chang RW, Tucker LY, Rothenberg KA, Lancaster E, Faruqi RM, Kuang HC, Flint AC, Avins AL, Nguyen Huynh MN. Incidence of IS in Patients with Asymp-tomatic Severe Carotid Stenosis Without Surgical Inter-vention. JAMA. 2022 May 24;327(20):1974-1982.
Parish S, Arnold M, Clarke R, Du H, Wan E, Kurmi O, Chen Y, Guo Y, Bian Z, Collins R, Li L, Chen Z; China Kadoorie Biobank Collaborative Group. As-sessment of the Role of Carotid Atherosclerosis in the Association Between Major Cardiovascular Risk Factors and IS Subtypes. JAMA Netw Open. 2019 May 3;2(5): e194873.
Khaydarova Dildora Kadirovna, Khodjyeva Dilbar Tadjiyevna, Bobokulov Gulmurod Dilmurodovich. Optimization Of Neuroprotective Therapy Of Ischemic Stroke In The Acute Period. European Journal of Molecular & Clinical Medicine. Volume 07, Issue 03, 2020. Р. 3720-3723
Khodjieva D. T., Khaydarova D. K., Khaydarov N. K. Magnetic Resonance Imaging of Cerebral Hemorrhagic Stroke. International Journal of Psychosocial Rehabilitation, Vol. 24, 2020. Р 434-438
Khaydarova D.K., Mansurova N.A. Analysis of Motor Complications in Parkinson’s Disease Phenotypes. Journal of Advances in Medicine and Medical Research. 25(5): 1-7, 2018;
Cassola N, Baptista-Silva JC, Nakano LC, Flu-mignan CD, Sesso R, Vasconcelos V, Carvas Junior N, Flumignan RL. Duplex ultrasound for diagnosing symp-tomatic carotid stenosis in the extracranial segments. Cochrane Database Syst Rev. 2022 Jul 11; 7(7): CD 013172.
Meskhia, J. F., and Brott, T. G. (2018). Carotid artery stenosis and stroke risk: a systematic review and meta-analysis. Neurology, 91(10), 541–550.
Ходжиева Д.Т., Бобокулов Г.Д., Хайдарова Д.К. Дифференциальная диагностика геморрагического и ишемического инсульта, пути оптимизации реабилитационных мероприятий. Неврология. – Ташкент, 2021. - №3 – С. 21-25