BACHADON SARATON OLDI KASALLIKLARIDA SURUNKALI STRESS VA OG'RIQ ALOMATLARINING NEYROPATIK MEXANIZMLARI: FIZIOLOGIYADAN PATALOGIYAGACHA (ADABIYOTLAR TAHLILI)

##article.authors##

  • Sanoyeva Matlyuba Jaxonkulovna
  • Ibodullaeva Noila Maxmudovna

##article.subject##:

Bachadon saraton oldi kasalliklari; og‘riqning neyropatik mexanizmlar; surunkali stress, og‘riq, psixoemotsional o‘zgarishlar, nevrologik alomatlar; psixologik yondashuv

##article.abstract##

ANNOTATSIYA

Tadqiqot maqsadi. Fertil yoshdagi ayollarda bachadon saraton oldi kasalliklari tarkibi, kelib chiqish mexanizmlari, nevrologik yondashuv orqali psixopatologik holatning kasallik kechishi, rivojlanish holati va asoratlarining shakllanishini adabiyotlar tahlili asosida o‘rganish.

Material va qo‘llanilgan usullar. Maqolada mahalliy va xorijiy tadqiqotchilar ilmiy ishlari, maqolalari tahlil qilingan va ular orasidagi bog‘liq tomonlar, tafovutlar, ziddiyatlar va hozirgacha tahlil etilmay yechilmay qolgan muammolar ko‘rib chiqilgan. Bunda oxirgi 10 yil davomida qilingan ilmiy izlanishlar natijasidan misollar keltirilgan.

Adabiyotlar tahlili natijasi. Ushbu tadqiqotda bachadon saraton oldi kasalliklarida neyropatik mexanizmlar orqali surunkali stress va og‘riqni his qilish mezonlari, klinik kechishi, namoyon bo‘lishini o‘rganishga qaratilgan. Tadqiqotda stress va og‘riq mexanizmlarining neyropatik asoslari, ularning nevrologik va psixoemotsional o‘zgarishlarga ta’siri, shuningdek, bachadon saraton oldi kasalliklariga aloqadorligi tahlil qilingan. Adabiyotlar tahlili yordamida og‘riqni boshqarish, stressga qarshi davolash usullarini tanlash, psixologik yondashuv tamoyillariga amal qilish haqida mavjud ilmiy ma’lumotlar yig‘ilgan. Ushbu tahlil patologik holatni aniqlash va zamonaviy davolash strategiyalarini chuqur tahlil etib yangicha qarash va yondashish tamoyillarini ishlab chiqish uchun muhim nazariy asos solinishiga imkon yaratadi.

Xulosa. Ushbu adabiyotlar tahliliga asoslangan maqola ilmiy ishimizning keyingi bosqichlarida bemorlarga tashxislash, nevrologik va psixologik yordamni shakllantirish va tanlashda katta ahamiyat kasb etadi.

Библиографические ссылки

Solomon D. et al. The 2001 Bethesda System: terminology for reporting results of cervical cytology // JAMA. 2002. 287(16). P. 2114-2119.

Wright T.C. et al. 2006 consensus guidelines for the management of women with abnormal cervical cancer screening tests // American Journal of Obstetrics and Gynecology. 2007. 197(4). P. 346-355.

Prendiville W, Sankaranarayanan R. Colposcopy and Treatment of Cervical Precancer. Lyon (FR): International Agency for Research on Cancer; 2017. (IARC Technical Report, No. 45.) Chapter 10., Colposcopic examination of the abnormal cervix. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK568376/

Stolnicu S, Barsan I, Hoang L, et al. International Endocervical Adenocarcinoma Criteria and Classification (IECC): a new pathogenetic classification for invasive adenocarcinomas of the endocervix. Am J Surg Pathol 2018;42:214–26.

Sobczuk, K., & Sobczuk, A. (2017). New classification system of endometrial hyperplasia WHO 2014 and its clinical implications. Przeglad menopauzalny = Menopause review, 16(3), 107–111. https://doi.org/10.5114/pm.2017.70589

Gupta, S., Kumar, P., & Das, B. C. (2024). Challenges and opportunities to making Indian women cervical cancer free. Indian Journal of Medical Research. https://doi.org/10.4103/ijmr.ijmr_1052_23

Natelauri, E. (2023). Cervical Cancer. IntechOpen. https://doi.org/10.5772/intechopen.110131

Nees, L.K., Heublein, S., Steinmacher, S. et al. Endometrial hyperplasia as a risk factor of endometrial cancer. Arch Gynecol Obstet 306, 407–421 (2022). https://doi.org/10.1007/s00404-021-06380-5

Wang, L., Wei, W., & Cai, M. (2024). A Review of the Risk Factors Associated with Endometrial Hyperplasia During Perimenopause. International journal of women's health, 16, 1475–1482. https://doi.org/10.2147/IJWH.S481509

Thomas, Liji. (2019, February 26). Risk factors for endometrial hyperplasia. News-Medical. Retrieved on April 03, 2025 from https://www.news-medical.net/health/Risk-factors-for-endometrial-hyperplasia.aspx.

Petersdorf, K., Groettrup-Wolfers, E., Overton, P. M., Seitz, C., & Schulze-Rath, R. (2022). Endometrial hyperplasia in pre-menopausal women: A systematic review of incidence, prevalence, and risk factors. European journal of obstetrics, gynecology, and reproductive biology, 271, 158–171. https://doi.org/10.1016/j.ejogrb.2022.02.015

Kudrina, E.A., Jholobova, M.N., Masiyakina, A.V. (2016). Endometriy giperplaziyasi, bachadon miomasi va adenomiotik kasalliklarni davolash va patogenezi bo‘yicha zamonaviy yondashuvlar. Snegirev Akusherlik va Ginekologiya Arxivi, 3(3), 130-135. DOI: https://doi.org/10.18821/2313-8726-2016-3-3-130-135.

Pimple, S., & Mishra, G. A. (2022). Cancer cervix: Epidemiology and disease burden. CytoJournal, 19, 21. https://doi.org/10.25259/cmas_03_02_2021

World Health Organization (WHO). (2023). Cervical cancer. Retrieved from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical- cancer

. International Agency for Research on Cancer (IARC). (2022). Global Cancer Observatory: Cervical Cancer. Retrieved from https://gco.iarc.fr/

International Journal of Gynecological Cancer. (2024). Epidemiology of Cervical Cancer in Uzbekistan. Retrieved from https://www.international-journal-of-gynecological-cancer.com/article/S1048-891X%2824%2910385-4/fulltext

Coxon, L., Wiech, K., & Vincent, K. (2021). Is There a Neuropathic-Like Component to Endometriosis-Associated Pain? Results From a Large Cohort Questionnaire Study. 2. https://doi.org/10.3389/FPAIN.2021.743812

Thiel, P., Kobylianskii, A., McGrattan, M., & Lemos, N. (2024). Og'riq bilan tuzoqqa tushish: Somatik nervlarga ta'sir qiladigan endometriozning tashxisi va boshqarilishi. Klinik akusherlik va ginekologiya bo'yicha eng yaxshi amaliyot va tadqiqotlar, 102502. https://doi.org/10.1016/j.bpobgyn.2024.102502

Kuznetsova, D. E., Prokopenko, S. V., & Makarenko, T. A. (2019). Tashqi genital endometrioz va surunkali tos og'riq sindromi bo'lgan bemorlarda vegetativ holati va hayot sifati xususiyatlari. 68(4), 5–12. https://doi.org/10.17816/JOWD6845-12

Osaki, J. D. va Oliveira, M. A. P. (2024). Ortida nima bor? Chuqur endometrioz bo'lgan ayollarda stress va yallig'lanish belgilariga tos og'rig'ining ta'siri. Klinik tibbiyot jurnali. https://doi.org/10.3390/jcm13102927

Moreira, M. de F., Gamboa, O. L., & Oliveira, M. A. P. (2021). Association between severity of pain, perceived stress and vagally-mediated heart rate variability in women with endometriosis. Women & Health, 1–10. https://doi.org/10.1080/03630242.2021.1993423

Mokhtari, T., Irandoost, E., & Sheikhbahaei, F. (2024). Stress, pain, anxiety, and depression in endometriosis-Targeting glial activation and inflammation. International Immunopharmacology, 132, 111942. https://doi.org/10.1016/j.intimp.2024.111942

Luisi, S., Pizzo, A., Pinzauti, S., Zupi, E., Centini, G., Lazzeri, L., Di Carlo, C., & Petraglia, F. (2015). Neuroendocrine and stress-related aspects of endometriosis. Neuro Endocrinology Letters, 36(1), 15–23. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25789593/

Khoperskaya, O. V., Enkova, E. V., Enkova, V. V., & Kiseleva, E. V. (2020). ASSESSMENT OF THE DEGREE OF NEUROTIZATION

AND ANXIETY IN PATIENTS WITH CERVICAL INTRAEPITHELIAL NEOPLASIA. Applied Information Aspects of Medicine (Prikladnye informacionnye aspekty mediciny), 23(1), 16-21.

Scherer-Quenzer, A. C., Herbert, S. L., Schlaiss, T., Wöckel, A., Diessner, J., Grunz, J. P., ... & Kiesel, M. (2024). Assessment of psychological distress in patients with cervical dysplasia according to age, education, information acquisition and information level. Archives of Gynecology and Obstetrics, 310(4), 2173-2181

Bouko-Levy, E., Auditeau, E., Marguerite, F., Lacorre, A., & Gauthier, T. (2024). Prevalence of neuropathic pain in patients with symptomatic endometriosis: Assessment using the DN4 score. European Journal Of Obstetrics & Gynecology And Reproductive Biology, 300, 196–201. https://doi.org/10.1016/j.ejogrb.2024.07.013

Загрузки

##submissions.published##

2025-05-18