PARKINSON KASALLIGI VA 2-TOIFA QANDLI DIABET BILAN OG‘RIGAN BEMORLARDA KLINIK, KOGNITIV VA BIOKIMYOVIY XUSUSIYATLARNI QIYOSIY BAHOLASH

##article.abstract##

Parkinson kasalligi (PK) neyrodegenerativ kasallik bo‘lib, uni motor va kognitiv buzilishlar bilan bog‘liq bo‘lgan yomonlashuvlar tavsiflaydi. 2-toifa qandli diabet (T2QD) tizimli yallig‘lanish va oksidlovchi stressni kuchaytirib, PK rivojlanishini tezlashtirishi mumkin. Mazkur tadqiqotda PK va T2QD bilan kasallangan bemorlarning motor va kognitiv simptomlari, biokimyoviy ko‘rsatkichlari va kasallikning rivojlanishini solishtirish maqsad qilingan.

 Tadqiqot maqsadi: Mazkur tadqiqot Parkinson kasalligi (PK) va 2-toifa qandli diabet (T2QD) bilan kasallangan va ushbu holatdan mustaqil bo‘lgan bemorlarda motor va no-motor simptomlar, kognitiv buzilishlar hamda biokimyoviy ko‘rsatkichlarni solishtirishni maqsad qiladi. Tadqiqotda T2QDning PK rivojlanishiga ta’siri

 Tadqiqot materiallari va usullari:

54 nafar PK bemorida, shulardan 22 nafari T2QD bilan, 32 nafari esa faqat PK bilan kasallangan, o‘tkazilgan solishtiruvchi kuzatuv tadqiqoti. Tadqiqot ishtirokchilari Tashkent Tibbiyot Akademiyasining nevrologiya bo‘limidan tanlandi. Motor simptomlar MDS-UPDRS, kognitiv funksiya esa PD-CRS shkala yordamida baholandi, biokimyoviy ko‘rsatkichlar (glyukoza, fibrinogen, gematokrit) o‘lchandi.

Tadqiqot natijalari:

T2QD bilan kasallangan PK bemorlarida motor buzilishlar (MDS-UPDRS: 134,8 ± 6,1 vs. 108,2 ± 5,4), kognitiv buzilishlar (PD-CRS: 65,1 ± 2,1 vs. 80,3 ± 1,7) va biokimyoviy ko‘rsatkichlar, jumladan, glyukoza (9,3 ± 0,55 mmol/L vs. 4,7 ± 0,12 mmol/L) va fibrinogen (300,3 ± 9,3 mg/dL vs. 263,4 ± 9,4 mg/dL) darajalari aniq yuqori bo‘ldi. Shuningdek, T2QD bilan kasallangan bemorlarning Xo‘eyn va Yahr bosqichi yuqoriroq edi (3,1 ± 0,14 vs. 2,7 ± 0,09).

Xulosa:
T2QD PK rivojlanishining yomonlashishiga sabab bo‘lib, motor va kognitiv buzilishlarning kuchayishiga olib keladi. Glyukoza va fibrinogenning yuqori darajalari bu buzilishlarni kuchaytirishga yordam beradi. Bu natijalar kompleks davolash yondashuvining zarurligini ko‘rsatadi, unda metabolik va nevrologik jihatlar hisobga olinishi kerak.