SURUNKALI BOSH MIYA ISHEMIYASIDA SEREBRAL PERFUZIYA: PATOGENEZ, NEYROVIZUALIZATSION BIOMARKERLAR VA TOMIRLI KOGNITIV BUZILISHLAR HAQIDAGI ZAMONAVIY TASAVVURLAR
##article.subject##:
surunkali miya ishemiyasi, serebral perfuziya, tomirli kognitiv buzilishlar, neyrovizualizatsiya, ASL-MRT, mikroangiopatiya.##article.abstract##
Bosh miya surunkali ishemiyasi zamonaviy nevrologiyaning dolzarb muammolaridan biri hisoblanadi. So‘nggi yillarda serebral perfuziya buzilishlari kasallik patogenezining asosiy mexanizmlaridan biri sifatida keng o‘rganilmoqda. Zamonaviy neyrovizualizatsiya usullari miya qon oqimini, mikrotsirkulyatsiya holatini va miya moddasi strukturaviy o‘zgarishlarini baholash imkonini beradi. Maqolada serebral gipoperfuziya, endotelial disfunksiya, neyroinflamatsiya va mikroangiopatiyaning tomirli kognitiv buzilishlar rivojlanishidagi roli yoritilgan.
Библиографические ссылки
Левин О.С. Ишемия головного мозга: патогенез и современные методы диагностики. — Москва: ГЭОТАР-Медиа, 2021. — 368 с.
Яхно Н.Н., Захаров В.В., Локшина А.Б. Сосудистые когнитивные расстройства // Неврологический журнал. — 2021. — Т. 26, №2.— С. 4–12.
Wardlaw J.M., Smith C., Dichgans M. Small vessel disease mechanisms and clinical implications // Lancet Neurology. — 2019. — Vol. 18.— P. 684–696.
Iadecola C. The pathobiology of vascular dementia // Neuron. — 2013. — Vol. 80. — P. 844–866.
Liu Q., Zhang X. Neuroimaging in vascular cognitive impairment // Frontiers in Aging Neuroscience. — 2023. — Vol. 15. — P. 1073039.
Huang D., Guan X. Advances in arterial spin labeling MRI // Journal of Cerebral Blood Flow & Metabolism. — 2023. — Vol. 43. — P. 173–184.
Гусев Е.И., Скворцова В.И. Современные представления о хронической ишемии мозга // Consilium Medicum. — 2022. — Т.24, №3.— С. 45–51.
Faraco G., Iadecola C. Hypertension and endothelial dysfunction // Circulation Research. — 2020. — Vol. 126. — P. 102–121.
Rathore S., Tong B. Cerebral microbleeds and cognitive decline // Journal of Neurology. — 2024. — Vol. 271. — P. 4550–4561.
Sweeney M.D., Kisler K. The role of the neurovascular unit // Nature Neuroscience. — 2019. — Vol. 22. — P. 1318–1331.
Montagne A., Nation D.A. Blood-brain barrier dysfunction in aging // Neuron. — 2020. — Vol. 107. — P. 34–52.
Toda N., Ayajiki K. Cerebral blood flow regulation by nitric oxide // Pharmacological Reviews. — 2009. — Vol. 61. — P. 62–97.
O’Sullivan M. Leukoaraiosis and disconnection syndrome // Stroke. — 2008. — Vol. 39. — P. 211–214.
Ferreira R., Bastos-Leite A.J. ASL-MRI in neurocognitive disorders // Neuroradiology. — 2024. — Vol. 66. — P. 1065–1081.
Suchońska B., Moryś J. Perfusion MRI in cerebrovascular disease // Neuroradiology. — 2024. — Vol. 66. — P. 305–315.
Catchlove S.J., Pipingas A. Cerebrovascular reactivity and cognition // BMC Neuroscience. — 2018. — Vol. 19. — P. 21.
Zeng X., Li Y. Artificial intelligence in neuroimaging // NeuroImage. — 2025. — Vol. 301. — P. 120921.
Skrobot O.A., Black S.E. Progress toward standardized diagnosis of vascular cognitive impairment // International Journal of Stroke. — 2018. — Vol. 13. — P. 46–63.
Attems J., Jellinger K.A. Mixed dementia // Acta Neuropathologica. — 2014. — Vol. 127. — P. 361–378.
de la Torre J.C. Cerebral hypoperfusion and Alzheimer disease // Journal of Alzheimer’s Disease. — 2018. — Vol. 62. — P. 1325–1337.
Smith E.E., Markus H.S. New treatment approaches in cerebral small vessel disease // Stroke. — 2020. — Vol. 51. — P. 38–46.