REVMATOID ARTRIT BILAN OG‘RIGAN BEMORLARDA STRESS VA XAVOTIR DARAJASINING KASALLIK FAOLLIGIGA TA’SIRI HAMDA KOMPLEKS PSIXOTERAPEVTIK YONDASHUV NATIJALARI
##article.subject##:
revmatoid artrit, stress, xavotir, psixoterapiya, kognitiv-bixevioral terapiya, kasallik faolligi, hayot sifati##article.abstract##
Mazkur tadqiqot revmatoid artrit bilan og‘rigan bemorlarda psixoemotsional holat va hayot sifati ko‘rsatkichlarini baholash hamda kompleks psixoterapevtik yondashuv samaradorligini aniqlashga qaratildi. Tadqiqot davomida bemorlarning xavotir va depressiv holatlari, shuningdek kasallikning jismoniy hamda ruhiy jihatlarga ta’siri kompleks tarzda o‘rganildi. Psixologik aralashuv qo‘llangan bemorlarda psixoemotsional holatning yaxshilanishi, og‘riq sezgilari kamayishi hamda ijtimoiy faollikning ortishi kuzatildi. Hayot sifati ko‘rsatkichlari ham ijobiy tomonga o‘zgarib, bemorlarning umumiy funksional holati barqarorlashdi. Standart davolash fonida kuzatilgan o‘zgarishlar esa nisbatan kamroq ifodalandi. Olingan natijalar revmatoid artritni davolashda psixologik omillarni hisobga olish va kompleks yondashuvni qo‘llash muhimligini ko‘rsatadi.
Библиографические ссылки
Smolen J.S., Aletaha D., McInnes I.B. Rheumatoid arthritis. Lancet. 2016;388(10055):2023–2038. doi:10.1016/S0140-6736(16)30173-8.
Matcham F., Rayner L., Steer S., Hotopf M. The prevalence of depression in rheumatoid arthritis: a systematic review and meta-analysis. Rheumatology. 2013;52(12):2136–2148. doi:10.1093/rheumatology/ket169.
Cutolo M., Straub R.H. Stress as a risk factor in the pathogenesis of rheumatoid arthritis. Autoimmunity Reviews. 2014;13(12):1146–1149. doi:10.1016/j.autrev.2014.10.002.
Kojima M., Kojima T., Ishiguro N. Psychosocial factors and quality of life in rheumatoid arthritis. Modern Rheumatology. 2009;19(5):535–542. doi:10.1007/s10165-009-0209-0.
Sharpe L., Sensky T., Timberlake N. Cognitive behavioral therapy for patients with rheumatoid arthritis: long-term outcomes. Pain. 2001;89(2–3):195–203. doi:10.1016/S0304-3959(00)00359-4.
Van Dyke M.M., Parker J.C. Cognitive behavioral therapy for rheumatoid arthritis pain and disability. Arthritis Care & Research. 2012;64(8):1125–1132. doi:10.1002/acr.21666.
Matcham F., Ali S., Irving K. Are depression and anxiety associated with disease activity in rheumatoid arthritis? Rheumatology. 2016;55(5):879–890. doi:10.1093/rheumatology/kev403.
Katz P. Causes and consequences of fatigue in rheumatoid arthritis. Current Opinion in Rheumatology. 2017;29(3):269–276. doi:10.1097/BOR.0000000000000376.
Zautra A.J., Hamilton N.A., Burke H.M. Resilience and chronic arthritis: psychosocial factors and adaptation. Health Psychology. 2010;29(4):389–397. doi:10.1037/a0019725.
Smolen J.S., Landewé R.B.M., Bijlsma J.W.J. et al. EULAR recommendations for the management of rheumatoid arthritis. Annals of the Rheumatic Diseases. 2020;79(6):685–699. doi:10.1136/annrheumdis-2019-216655.
Fiest K.M., Hitchon C.A., Bernstein C.N. Systematic review and meta-analysis of depression in rheumatoid arthritis. Arthritis Care & Research. 2017;69(10):1593–1603. doi:10.1002/acr.23176.
Yusupxodjayeva S.T. Revmatoid artrit patogenezida psixoemotsional buzilishlarning roli va ularni aniqlashning samarali usullari. Oriental journal of medicine and natural sciences 2 (4) 127-131, 2025