ПРЕЭКЛАМПСИЯНИНГ КЛИНИК-НЕВРОЛОГИК ХУСУСИЯТЛАРИ ВА ХАВФ ОМИЛЛАРИ

##article.authors##

  • Рахматуллаева Гулнара Кутбитдиновна
  • Худаярова Севара Муратбековна

##article.subject##:

неврологик асоратлар, преэклампсия, инсульт, когнитив бузилишлар, эндотелиал дисфункция, PRES синдроми

##article.abstract##

Преэклампсия (ПЭ) — кўп тизимли ҳомиладорлик асоратларидан бири бўлиб, она ва чақалоқ ўлимининг етакчи сабаблари қаторида турибди. Касаллик артериал гипертензия ва орган-нишонлар шикасти билан тавсифланади, улар орасида мия алоҳида аҳамиятга эга. Замонавий тадқиқотлар ПЭ ва эклампсия фақат ўткир асоратларгина эмас, балки узоқ муддатли цереброваскуляр оқибатлар билан ҳам боғлиқлигини кўрсатмоқда. Мақолада турли мамлакатлар ва ҳудудларда, жумладан Ўзбекистонда ПЭнинг учраш частотаси ҳақида маълумотлар келтирилган бўлиб, унинг тарқалиши 8% дан 25% гача ўзгариши мумкин. ПЭнинг неврологик асоратлари батафсил ёритилган, жумладан орқа қайтариладиган энцефалопатия синдроми (PRES), қайтариладиган церебрал вазоконстрикция синдроми (RCVS), ишемик ва геморрагик инсульт, веноз синуслар тромбози.

Библиографические ссылки

Буршинов А.О. Неврологические осложнения при беременности, в родах и послеродовом периоде: автореф. дис д-ра мед.

наук. – Иваново, 1997.

Виберс Д., Фейгин В., Браун Р. // Цереброваскулярные заболевания у беременных женщин. Инсульт: клин. руководство. — М.: БИНОМ; СПб.: Диалект, 2005. – Гл. 22. — С. 402–419

Sibai B.M. Diagnosis and management of gestational hypertension and preeclampsia. Obstetrics & Gynecology. 2003;102(1):181–192.

Duley L. The global impact of pre-eclampsia and eclampsia. Seminars in Perinatology. 2009;33(3):130–137.

Steegers E.A.P., von Dadelszen P., Duvekot J.J., Pijnenborg R. Pre-eclampsia. Lancet. 2010;376(9741):631–644.

O'Brien J.M., Barton J.R. Controversies with the diagnosis and management of preeclampsia. Clin Obstet Gynecol. 2005;48(2):467–477.

Ghulmiyyah L., Sibai B. Maternal mortality from preeclampsia/eclampsia. Semin Perinatol. 2012;36(1):56–59.

Roberts J.M., Cooper D.W. Pathogenesis and genetics of pre-eclampsia. Lancet. 2001;357(9249):53–56.

Martin J.N., Thigpen B.D., Moore R.C., Rose C.H., Cushman J., May W.L. Stroke and severe preeclampsia and eclampsia: a paradigm shift focusing on systolic blood pressure. Obstet Gynecol. 2005;105(2):246–254.

Martin J.N., Owens M.Y., Keiser S.D., et al. Stroke and preeclampsia: incidence, outcomes, and management strategies in a large, multicenter, population-based study. Am J Obstet Gynecol. 2012;206(6):491.e1–491.e7.

Cunningham F.G., Leveno K.J., Bloom S.L., et al. Williams Obstetrics. 25th ed. New York: McGraw-Hill; 2018.

Miller E.C. Preeclampsia and cerebrovascular disease. Hypertension. 2019;74(1):https://dx.doi.org/10.1161/HYPERTENSIONAHA.118.11513.

Рахматуллаева Г.К., Мирзаева К.С., Кадырова А.Ш. Анализ риска возникновения острого нарушения мозгового кровообращения на фоне беременности // Журнал неврологии и нейрохирургических исследований. – 2023. – №3. – С. 38–41. (ISSN 2181-0982).

Rakhmatullaeva G.K., Kadirova A.Sh. Частые и редкие причины возникновения инсульта у лиц молодого возраста // O’zbekiston

tibbiyot jurnali. – 2023. – №1. – С. 105–111. (ISSN 0025-830X).

Rakhmatullaeva G.K., Kadirova A.Sh. Clinical and immunological parallels of non-ischemic damage to the nervous system in pregnant women with antiphospholipid syndrome // Bulletin of Environment, Pharmacology and Life Sciences. – 2023. – №12. – P. 92–95. (India; Web of Science).

Grear K.E., Bushnell C.D. Stroke and pregnancy: clinical presentation, evaluation, treatment, and epidemiology. Clin. Obstet. Gynecol. 2013; 56(2): 350-9. https://dx.doi.org/10.1097/GRF.0b013e31828f25fa.

Hovsepian D.A., Sriram N., Kamel H., Fink M.E., Navi B.B. Acute cerebrovascular disease occurring after hospital discharge for labor and delivery. Stroke. 2014; 45(7): 1947-50. https://dx.doi.org/10.1161/STROKEAHA.114.005129.

Roth J., Deck G. Neurovascular disorders in pregnancy: A review. Obstet. Med. 2019; 12(4): 164‐7. https://dx.doi.org/10.1177/1753495X19825699.

Hagemann G.et al. // J. Hum. Hypertens. – 2004.– Vol. 18, N 4. – Р. 287–289. Keswani S.C. et al. // J. Neurol. Neurosurg. Psychiatry. – 2002. – Vol. 73, N 1. – Р. 83–84

Шифман Е.И. и др. // Акушерство и гинекология. – 2004. – № 6. – С. 6–8

Köller H. et al. // Nervenarzt. – 2001. – Vol. 72, N 4. – Р. 312–316

Marcues R. et al. // Acta Med. Port. – 1997. – Vol. 10, N 8–9. – Р. 585–588.

Mastuda H. et al. // J. Perinat. Med. –2005. – Vol. 33, N 3. – P. 199–205

Brown DW, Dueker N, Jamieson DJ, Cole JW, Wozniak MA, Stern BJ, Giles WH, Kittner SJ. Preeclampsia and the risk of ischemic stroke among young women: results from the Stroke Prevention in Young Women Study. Stroke. 2006;37: 1055–1059.

Liang CC, Chang SD, Lai SL, Hsieh CC, Chueh HY, Lee TH. Stroke complicating pregnancy and the puerperium. Eur J Neurol. 2006; 13: 1256–1260.

Wilson BJ, Watson MS, Prescott GJ, Sunderland S, Campbell DM, Hannaford P, Smith WC. Hypertensive diseases of pregnancy and risk of hypertension and stroke in later life: results from cohort study. BMJ. 2003; 326: 845–849.

LaMarca BD, Gilbert J, Granger JP. Recent progress toward the understanding of the pathophysiology of hypertension during preeclampsia. Hypertension. 2008; 51: 982–928.

Brown DW, Dueker N, Jamieson DJ, Cole JW, Wozniak MA, Stern BJ, Giles WH, Kittner SJ. Preeclampsia and the risk of ischemic stroke among young women: results from the Stroke Prevention in Young Women Study. Stroke. 2006; 37: 1055–1059.

Miller EC, Gatollari HJ, Too G, Boehme AK, Leffert LR, Marshall RS, et al. Risk factors for pregnancy-associated stroke in women with preeclampsia. Stroke. American Heart Association, Inc. 2017;48:1752–9.

Wabnitz A, Bushnell C. Migraine, cardiovascular disease, and stroke during pregnancy: systematic review of the literature. Cephalalgia. 2015;35:132–9 Systematic review of association between migraine and adverse pregnancy outcome

Wabnitz A, Bushnell C. Migraine, cardiovascular disease, and stroke during pregnancy: systematic review of the literature. Cephalalgia. 2015;35:132–9 Systematic review of association between migraine and adverse pregnancy outcomes.

Grossman TB, Robbins MS, Govindappagari S, Dayal AK. Delivery outcomes of patients with acute migraine in pregnancy: a retrospective study. Headache. 2017;57:605–11.

Загрузки

##submissions.published##

2025-10-14