ИНТРАКРАНИАЛ МЕНИНГИОМАЛАР ОЛИБ ТАШЛАНГАНДАН СЎНГ ФУНКЦИОНАЛ ТИКЛАНИШ ВА РЕАБИЛИТАЦИЯ САЛОҲИЯТИ
##article.subject##:
менингиома; Ki-67; CD34; мияга инвазия; Симпсон бўйича резекция; Karnofsky Performance Status; Functional Independence Measure; реабилитация салоҳияти.##article.abstract##
Менингиомалар катталарда бирламчи интракраниал ўсмаларининг 30-35 фоизини ташкил этади ва аёлларда 1,8-2 баробар кўпроқ учрайди. Grade I ўсмаларнинг аксарияти секин ўсади, бироқ Grade II-III ўсмаларнинг 25 фоизигача атипия, чуқур инвазия ва юқори даражада рецидив хавфини намоён қилади. Ki-67 пролифератив индекси ва CD34 микротомир зичлиги менингиомаларнинг агрессивлигини ишончли тарзда акс эттиради, инвазия чуқурлиги 3 мм ва ундан ортиқ бўлса ҳамда Симпсон бўйича тўлиқ бўлмаган резекция ўтказилса, ўсманинг қайта пайдо бўлиш хавфи ортади. Бироқ, ушбу кўрсаткичларнинг операциядан кейинги функционал тикланишга (ΔKPS, ΔFIM) таъсири етарлича ўрганилмаган ва реабилитация салоҳияти учун ягона прогностик модель ҳали ишлаб чиқилмаган. Материаллар ва методлар. Тадқиқотга 2019-2024 йилларда интракраниал менингиомаларда жарроҳлик амалиёти ўтказилган 124 нафар бемор (ўртача ёши 56±12 ёш; 61% аёллар) киритилди. Беморларнинг функционал ҳолати операциядан олдин ва 3 ойдан кейин Карновский шкаласи Performance Status (KPS) (Mor et al., 1984) [13] ҳамда Functional Independence Measure (FIM) (Keith et al., 1987) [8] шкаласи ёрдамида баҳоланди; бунда ΔKPS ва ΔFIM кўрсаткичлари ҳисоблаб чиқилди. Ўсманинг гистологик даражаси ЖССТ 2021 йил таснифига кўра аниқланди. Иммуногистокимёвий усул билан Ki-67 пролиферация индекси, Zhou et al. (2018) [21] усули бўйича эса микротомир зичлиги (CD34, томирлар/ HPF) баҳоланди. Мияга инвазия чуқурлиги микроскопик усулда ўлчанди: ≥ 3 мм аҳамиятли деб ҳисобланди (Behling et al., 2021) [2]. Радикал олиб ташлаш даражаси Симпсон I-V (EANO, Marosi et al., 2008) [12] шкаласи бўйича таснифланди. Юқори реабилитация салоҳиятини (ΔKPS ≥ 15 ва ΔFIM ≥ 20) белгиловчи мустақил омилларни аниқлаш учун кўп ўлчовли логистик регрессия таҳлили ўтказилди. Статистик аҳамиятлилик чегараси р<0,05 деб белгиланди. Натижалар шуни кўрсатдики, ΔKPS ва ΔFIM ўсма даражасига сезиларли боғлиқ эди: KPS нинг ўртача ўсиши Grade I +18 ни, Grade II +11 ни ва Grade III +4 ни ташкил этди (р< 0,001); ΔFIM эса мос равишда +25, +14 ва +6 ни кўрсатди (р < 0,001). Юқори реабилитация потенциали (ΔKPS ≥ 15 ва ΔFIM ≥ 20) Grade I беморларининг 73 фоизида, Grade II беморларининг 34,5 фоизида ва Grade III беморларининг 10,1 фоизида (р< 0,001) кузатилди. Юқори реабилитация потенциалининг мустақил предикторлари қуйидагилар эканлиги аниқланди: Ki-67 < 4% (OR = 4,6; р = 0,001), CD34 < 12 томир/ HPF (OR = 2,9; р = 0,008), Simpson I-II резекцияси (OR = 2,5; р = 0,027) ва диффуз инвазиянинг йўқлиги (ОР = 3,2; р = 0,005). Хулоса: Ki-67 ва CD34 нинг паст кўрсаткичлари, радикал резекция ва чуқур инвазиянинг йўқлиги юқори реабилитация салоҳиятининг ишончли белгилари ҳисобланади. Уларни ҳисобга олиш операциядан кейинги реабилитация режасини шахсийлаштириш ва калла ичи менингиомалари бўлган беморларда тикланиш кўрсаткичларини яхшилаш имконини беради.
Библиографические ссылки
Baay MF, Mörk A, Zimmerman D, et al. Immunohistochemistry for Ki-67 in CNS tumors: guidelines. Pathol Res Pract. 2018;214(3):353-360.
Behling F, Fodi C, Gepfner-Tuma I, et al. Brain invasion in meningiomas: a predictor of poor outcome? Acta Neuropathol. 2021;142(4):613-625.
Durand A, Froelich S, Le Rhun E, et al. WHO Grade II and III meningiomas: prognostic factors and therapeutic strategy. Neurochirurgie. 2017;63(4):244-252.
Goldbrunner R, Minniti G, Preusser M, et al. EANO guideline on the diagnosis and management of meningiomas. Lancet Oncol. 2016;17(9):e383-e391.
Granger CV, Hamilton BB, Linacre JM, Heinemann AW, Wright BD. Performance profiles of the functional independence measure. Am J Phys Med Rehabil. 1993;72(2):84–89.
Hou J, Feng J, Yuan T, et al. Prognostic role of Ki-67 in meningioma patients: a systematic review and meta-analysis. World Neurosurg. 2020;136:e203-e210.
Kaley TJ, Wen PY, Schiff D, et al. Management of recurrent meningiomas. J Neurooncol. 2014;117(3):471-477.
Keith RA, Granger CV, Hamilton BB, Sherwin FS. The functional independence measure: a new tool for rehabilitation. Adv Clin Rehabil. 1987;1:6-18.
Louis DN, Perry A, Reifenberger G, et al. The 2016 World Health Organization classification of tumors of the central nervous system: a summary. Acta Neuropathol. 2016;131(6):803-820.
Louis DN, Ohgaki H, Wiestler OD, et al., eds. WHO Classification of Tumours of the Central Nervous System. 5th ed. Lyon: IARC Press; 2021.
Louis DN, Perry A, Wesseling P, et al. The 2021 WHO classification of tumors of the central nervous system: a summary. Acta Neuropathol. 2021;142(1):11-13.
Marosi C, Hassler M, Roessler K, et al. EANO guidelines for the diagnosis and treatment of meningiomas. Lancet Oncol. 2008;9(11):1065–1074.
Khaydarova Dildora Kadirovna, Khodjyeva Dilbar Tadjiyevna, Bobokulov Gulmurod Dilmurodovich. Optimization Of Neuroprotective Therapy Of Ischemic Stroke In The Acute Period. European Journal of Molecular & Clinical Medicine. Volume 07, Issue 03, 2020. Р. 3720-3723
Ostrom QT, Gittleman H, Truitt G, Boscia A, Kruchko C, Barnholtz-Sloan JS. CBTRUS statistical report: primary brain and other central nervous system tumors diagnosed in the United States in 2011-2015. Neuro Oncol. 2018;20(suppl_4):iv1-iv86.
DT Hodzhieva, SS Pulatov, DK Hajdarova Vse o gemorragicheskom insulte lic pozhilogo i starcheskogo vozrasta.[All about hemorrhagic stroke of elderly and elderly people] Nauka molodyh-Young Science. 2015. 87-96.
Sandow N, Maurer MH, Giese A, Gaunitz F. Comprehensive analysis of microRNA expression profiles in meningiomas reveals novel candidate diagnostic and prognostic biomarkers. Acta Neuropathol Commun. 2014;2:46.
WHO Classification of Tumours Editorial Board. Central Nervous System Tumours. 5th ed. Lyon: IARC Press; 2021.
Wiemels J, Wrensch M, Claus EB. Epidemiology and etiology of meningioma. J Neurooncol. 2010;99(3):307–314.
World Medical Association. Declaration of Helsinki - Ethical Principles for Medical Research Involving Human Subjects. JAMA. 2013;310(20):2191-2194.
Zheng Y, Liu X, Zhang Y, et al. Prognostic value of Ki-67/MIB-1 expression in meningiomas: evidence from 14 studies. Cell Prolif. 2020;53(1):e12715.
Zhou H, Zhang M, Luo Q, et al. CD34 expression predicts recurrence in meningiomas. Clin Neurol Neurosurg. 2018;171:48-52
