СУРУНКАЛИ МИЯ ИШЕМИЯСИ (CИМ) БЎЛГАН БЕМОРЛАРДА АСОСИЙ ҲИССИЙ ВА ШАХСИЙ ДИСФУНКЦИЯЛАРНИ ТАҲЛИЛ ҚИЛИШ
##article.subject##:
сурункали мия ишемияси, руҳий-шахсият бузилиши, нейропсихологик зарарланиш, Спилбергер-Ханин шкаласи, госпитал ташвиш ва депрессия шкаласи, Бек депрессия шкаласи, Монтгомери-Асберг шкаласи, Цунг ўз-ўзида депрессияни баҳолаш шкаласи, астенияни баҳолаш субъектив шкаласи##article.abstract##
Тадқиқот мақсади. Сурункали мия ишемияси билан оғриган турли ёшдаги беморлар гуруҳида руҳий-шахсий бузилишлар ўзига хослигини баҳолаш.
Материаллар ва усуллари. Хафақон касаллиги (ХК) ва атеросклероз асосида ривожланган сурункали мия ишемияси (СМИ) билан 170 нафар 44-74 ёшдаги бемор ўрганилди, уларнинг ўртача ёши 58,8±1,3. Улар ичида эркаклар 84 (49,4%) нафар, аёллар 86 (50,1%) нафарни ташкил этди. Нейропсихологик ўзгаришлар Спилбергер-Ханин ташвиш шкаласи (State-Trait Anxiety Inventory – STAI), госпитал ташвиш шкаласи (The Hospital Anxiety and Depression Scale – Anxiety – HADS-A) ва депрессия шкаласи (Depression – HADS-D), Бек депрессия шкалалари (Beck Depression Inventory – BDI), Монтгомери-Асберг шкаласи (Montgomery-Asberg Depression Rating Scale – MADRS), Цунг ўз-ўзида депрессияни баҳолаш шкаласи (Zung Self-Rating Depression Scale – Z-SDS) ва астенияни баҳолаш субъектив шкаласи (MFI–20).
Натижалар. Мақолада сурункали мия ишемияси ривожланишининг асосий механизми, нейропсихологик кўринишларнинг хусусиятлари ўрганилган. Хафақон касаллиги (ХК) ва атеросклероз асосида ривожланган сурункали мия ишемияси билан оғриган ўрта ва кекса ёшдаги беморларда руҳий-шахсий ўзгаришлар тўғрисида шахсий кузатувимиздаги маълумотлар ва далиллар базаси келтирилган. Тадқиқот натижалари мутаносиб ёшдаги амалий соғлом аҳоли гуруҳи билан таққосланган.
Хулоса. Тадқиқот натижалари шуни кўрсатдики, сурункали мия ишемияси билан оғриган беморлар ёши ошган сари нейропсихологик ўзгаришлар ўзига хос хусусиятлари ва даражага мувофиқ ошади.
Библиографические ссылки
Абдулкадыров К.М., Шуваев В.А., Мартынкевич И.С. Что нам известно об истинной полицитемии (обзор литературы и собственные данные) //Онкогематология. 2015 10 (3). 28–42.
Громова О.А., Торшин И.Ю., Калачева А.Г. Тройственный синергизм этилметилгидроксипиридина сукцината, магния и витамина В6: молекулярные механизмы. Неврология, нейропсихология и психосоматика 2017;9(1):42-9
Камчатнов П.Р., Евзельман М.А., Морозова Ю.А. Возможности комбинированной терапии пациентов с хроническими расстройствами мозгового кровообращения. Поликлиника 2017;2-2:73-8.
Кобалава Ж.Д., Колесник В.Л., Троицкая Е. А. Современные европейские рекомендации по артериальной гипертонии: обновленные позиции и нерешенные вопросы. Клиническая фармакология и терапия 2019;28(2):7-17.
Путилина М.В. Нейропептидная терапия хронической ишемии мозга у пациентов пожилого возраста // Неврология и психиатрия
№4; 2014; -С. 44-49.
Маджидова Ё.Н., Ходжаева Д.Т., Хидоятова Д.Н., Жаббарова С.Б., Ким О.В. Применение холина альфосцерата при лечении больных с хронической ишемией мозга. Неврология. – Ташкент, 2019. - №3 – С. 85-88
Clinical guidelines. Senile asthenia. ICD-10: R-54. Age group: 60 and over]. Moscow; 2018. 106 p.
Gao Z, Thang H, Liu J, Lau SW, Liu P, Chen ZY, Lee HK, Tipoe GL, Ho HM, Yao X, Huang Y. Cyclooxygenace-2-dependent oxidative stress mediates palmitate-induced impartment of endothelium-dependent relaxations in mouse arteries. Biochemical Pharmacology 2014 Oct;91(4):471-82.
Griesshammer M., Kiladjian J.J., Besses C. Thromboembolic events in polycythemia vera. Ann. Hematol. 2019; 98(5): 1071–1082.
Davydkin. I. L., Kozlova N. S., Zolotovskaya I.A., Roitman E. V. Hypertension in patients with polycythemia vera: Focus on microcirculation. Arterial Hypertension. 2016. 22(6), P. 610–619.
Liisborg C., Hasselbalch H. C., Sørensen T. L. Ocular Manifestations in Patients with Philadelphia-Negative Myeloproliferative Neoplasms. Cancers (Basel). 2020. Mar; 12(3): 573.
McFarland D.C., Shaffer K.M., Polizzi H. et al. Prevalence of Physical Problems Detected by the Distress Thermometer and Problem List in Patients with Myeloproliferative Disorder. J. Natl. Compr. Canc. Netw. 2017 Dec; 15(12): P. 1503–1508.
Michiels J.J, Berneman Z., Gadisseur A. et al. Aspirin-responsive, migraine-like transient cerebral and ocular ischemic attacks and erythromelalgia in JAK2-positive essential thrombocythemia and polycythemia vera. Acta Haematol – 2015;133(1) – P. 56–63.
Oganov RG, Simanenkov VI, Bakulin IG, et al. Comorbid pathology in clinical practice. Algorithms for diagnosis and treatment. Clinical guidelines. Kardiovaskulyarnaya terapiya i profilaktika. 2019;18(1):5-66.
Scherber R.M., Kosiorek H.E., Senyak Z. et al. Comprehensively understanding fatigue in patients with myeloproliferative neoplasms. // Cancer. 2016 Feb 1;122(3)/ P. 477–485.
Tanashyan M. M., Kuznetsova P. I., Subortseva I. N. et al. Chronic and acute cerebrovascular pathology in patients with Ph-negative myeloproliferative diseases. Hematology and Transfusiology. 2016; 61(3): 146–150.
Zyrina G V., Slyusar T.A. Clinical and neuroimaging features of chronic cerebral ischemia in polycythemia vera. Medical alphabet. 2021;
(3): 58–62. https://doi. org/10.33667/2078-5631-2021-3-58-62.
Matlyuba Sanoeva, Gulova Munisakhon. Comparative analysis of cognitive function at vascular complications of migraine. Diagnosis and clinical approach // BIO Web of Conferences 121, 03014 (2024) GLSBIA 2024. https://doi.org/10.1051/bioconf/202412103014.
Salim Davlatov, Rustam Navruzov, Matluba Sanoyeva, Dilshod Xudoykulov, Karim Gaziev. Morphometric changes in the walls and lymphoid structures of the colon in radiation sickness // BIO Web of Conferences 121, 03003 (2024) GLSBIA 2024 https://doi.org/10.1051/bioconf/202412103003.
Matlyuba Sanoeva, Naim A. Shamsiyev, Bakhodirjon T. Amanov et al. Role of SEL1L in the progression of solid tumors, with a special focus on its recent therapeutic potential //Cell Biol Int. 2024;1–17.