BOSH MIYA QON AYLANISHINING O’TKIR BUZILISHIDA ORGANIK EMOTSIONAL LABILLIKNING RIVOJLANISHI VA KLINIK XUSUSIYATLARI

##article.authors##

  • Bokiyeva Fayziniso Adxam qizi
  • Vaxabova Nargiza Maksudovna

##article.subject##:

bosh miya qon aylanishining o’tkir buzilishidan (BMQAO’B), ishemik insult, organic emotsional labillik (OEL), MMSE (Mini mental State Examination), TMT (Trail Making Test)

##article.abstract##

Organikemotsional labillik (OEL)-bupsixopatologikholat bo'lib, hissiyotlarningbeqarorligi,ularningtezo'zgarishiva yetarlidarajada boshqarilmasligi bilan tavsiflanadi,buko'pincha bosh miya qon aylanishining o’tkir buzilishidan(BMQAO’B)keyinsodir bo'ladi.Buholatmiyatuzilmalarining,ayniqsahissiyreaktsiyalarnitartibga soluvchi tuzilmalarning organikshikastlanishibilanbog'liq.

Tadqiqot maqsadi:ushbutadqiqotning maqsadi, odatda, o'tkirqon tomir kasalliklari  bo'lganbemorlarda kasallikning diagnostikasi,prognozivadavolashusullariniyaxshilashuchunorganikemotsional labillikni (OEL) shakllantirishmexanizmlarinichuqurtushunishdir.

Tadqiqot materiallari va usullari:ushbutadqiqotdaorganikemotsional labillikning o'tkirserebrovaskulyarbuzilishi bo'lgan bemorlardaneyropsixologiktestlar,ya'niMMSEvaTrailMakingTestishlatilgan.TadqiqotdaToshkenttibbiyotakademiyasi ko'p tarmoqliklinikasiningintensivnevrologiya bo'limi bemorlariishtirok etdi.Tadqiqotishtirokchilario'tkirishemikinsultga chalingan 42bemoredi.

Tadqiqot natijalari:o'tkirishemikinsultbilan og'rigan 42bemoro'rtasidao'tkazilgantadqiqotshuni ko'rsatdiki, 66,7%o'rtachakognitivbuzilishlarni(19-24mmseball),11,9%esaog'ir(<19ball).TrailMakingtestiningo'rtachaishlashvaqti(aqismi)78,4±12,6soniyani,bqismlariesa152,7±24,3soniyani tashkil etdi,bemorlarning42,9foiziijrofunktsiyalariningsezilarli darajada pasayishiniko'rsatdi.Bemorlarning71,4foizidaemotsional labillik qayd etilgan vauningog'irligiog'irkognitivnuqsonlari bo'lgan odamlardayuqoribo'lgan.MMSEballarivaemotsional labillik darajasi(r=-0.48,p<0.01)o'rtasidasalbiykorrelyatsiyao'rnatildi, bu kognitivvahissiybuzilishlaro'rtasidagimunosabatnita'kidlaydi.

Xulosa: ushbu topilmalar insult bilan og'rigan bemorlarda kognitiv va emotsional buzilishlarni erta aniqlash va tuzatishga kompleks yondashuv zarurligini ko'rsatadi.

Библиографические ссылки

Л. А. Дементьева, научный сотрудник отдела по изучению проблем подростковой психиатрии. ФГБНУ «Научный центр психического здоровья»

Исайкин А.И. Эмоциональная лабильность // Справочник по неврологии [Электронный ресурс]. — Режим доступа: http://neurodoc.ru/bolezni/psycho/ emocionalnaya-labilnost.

Многоосевая классификация психических расстройств в детском и подростковом возрасте.Классификация психических и поведенческих расстройств у детей и подростков в соответствии с МКБ-10. - М: Смысл; Спб.: Речь, 2003. — 407 с.

Колесникова М.А.Психологическая коррекция эмоциональной лабильности у подростков // Актуальные проблемы обучения и воспитания школьников и студентов в образовательном учреждени и науч.статей).Воронеж, 2016.С. 202-206.

Лурия А.Р. Высшие корковые функции человека и их нарушения при локальных 110т ражениях мозга. — М.: Книга по Требованию, 2012. - 432 с.

Личко А.Е. Психопатии и акцентуация характера у подростков. —2 е изд., и перераб. – Л.:Медицина, - 256с.

Менделевич В.Д. Клиническая и медицинская психология: практическое руководство. - М.: «МЕДпресс», 1999. - 592 с.

Piguet, O., & Neri, P. (2008). Neuropsychological and emotional lability after stroke: The role of prefrontal and subcortical brain damage. Journal of Clinical Neuroscience, 15(8), 903-907.

Azouvi, P., & Durrleman, I. (2013). Emotional lability in stroke patients: Neurological and neuropsychological perspectives. European Neurology, 69(1), 48-54.

Cummings, J. L., & Mega, M. (2003). Neuropsychiatric aspects of brain injury. Current Opinion in Neurology, 16(6), 743-747.

Berk, M., & Dodd, S. (2007). Emotional lability after stroke. The Lancet Neurology, 6(3), 209-217.

Mayer, L. D., & Pelham, W. E. (2012). Post-stroke emotional lability and its relationship to cognitive impairment. Journal of Neuropsychology, 6(1), 81-89.

Загрузки

##submissions.published##

2024-12-19