ALÎ ŞÎR NEVÂYÎ’NİN HAMSESİNDE EMÎR HÜSREV-İ DEHLEVÎ’YE DAİR GÖRÜŞLERİ
Ключевые слова:
Nevâyî, Nizâmî, Emir Hüsrev, hamse, mesneviАннотация
Çağatay Edebiyatı’nın büyük ismi Ali Şîr Nevâyî, hamsesini yazarken üç büyük isimden etkilenmiştir: Nizâmî, Emir Hüsrev-i Dehlevî, Abdurrahman Câmî. Bu üç ismi şiirin zirvesi olarak gören Nevâyî, onlar gibi yazabilme isteğini her fırsatta dile getirmiştir. Bu isimlerden biri olan Emir Hüsrev, XIII.-XIV. yüzyılda Hindistan’da yaşamıştır. Nizâmî’nin etkisiyle bir hamse kaleme almış, bu hamse sayesinde büyük bir şöhret yakalamıştır. Nevâyî de hamsesini kaleme alırken bu büyük isimden etkilendiğini ifade etmiş, onu büyük bir saygıyla anmıştır.
Bu makalede Nizâmî ile başlayan hamse geleneği hakkında bilgi verilecek, Emîr Hüsrev-i Dehlevî’den kısaca bahsedilecek, Nevâyî’nin hamsesinde Emir Hüsrev’e dair ortaya koyduğu görüşleri, ilgili beyitlerin Türkiye Türkçesine aktarılması yoluyla ortaya konacaktır.
Библиографические ссылки
Çelik, Ülkü (2011), Ali Şir Nevayi Leyli vü Mecnûn, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Kanar, Mehmet (2007), “Nizâmî-i Gencevî”, DİA, c. 33, İstanbul, s. 183-185.
Kurtuluş, Rıza (1995), “Emir Hüsrev-i Dihlevî”, DİA, c. 11, İstanbul, s. 135-137.
Kut, Günay (1989), “Ali Şir Nevâyî”, DİA, c. 2, İstanbul, s. 449-453.
Racabov, Nazar, Dilara Racabova (2004), “Ali Şîr Nevâyî ve Hüsrev Dehlevî”, Ali Şîr Nevâyî’nin 560. Doğum, 500. Ölüm Yıl dönümlerini Anma Toplantısı Bildirileri (24-25 Eylül 2001), TDK Yayınları, Ankara, s. 97-107.
Tekin, Gönül Alpay (2012), Ali-Şîr Nevâyî Ferhâd ü Şîrîn, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Tören, Hatice (1990) “Ali Şîr Nevâyî Sedd-i İskenderî”, DR, İstanbul Üniversitesi SBE, İstanbul, XL+1129 s.
Tural, Güzin (2015), Seb‘a-yi Seyyâr (Yedi Gezegen), Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Türk, Vahit, Ş. Doğan (2018), Ali Şir Nevâyî Hayretü’l-Ebrâr, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları, Ankara.
Yazıcı, Tahsin, C. Kurnaz (1997), “Hamse”, DİA, c. 15, İstanbul, s. 499-500.
