COVID-19 PANDEMIYaSI DAVRIDA ChAQALOQLARNI KO‘KRAK SUTI BILAN OZIQLANTIRISh BO‘YIChA TAVSIYaLAR ShARHI
##article.subject##:
COVID-19, infeksiyaning vertikal ravishda uzatilishi, ko‘krak suti bilan oziqlantirish, tabiiy ovqatlanish, koronavirus infeksiyasi, pediatriya, neonatologiya, yangi tug‘ilgan chaqaloqlar, sutni sog‘ish, transportirovkalash va saqlash##article.abstract##
Bolalarni ovqatlantirish juda nozik va mas'uliyatli mavzu. Hayotining dastlabki bosqichlarida chaqaloq ona sutiga muhtoj, chunki faqat ona suti o‘sayotgan organizmni barcha foydali ozuqalar moddalari bilan ta'minlashi va kelajakda uni turli kasalliklardan himoya qilishi mumkin. COVID-19 pandemiyasi sharoitida shifokorlar uchun kasallikni tashxislash, davolash va oldini olish, xususan, yangi tug‘ilgan chaqaloqlarning ovqatlanishini qanday amalga oshirish kerakligi, shuningdek, bola infeksiyalanishining xavfi yuqorimi yoki ko‘krak suti bilan oziqlantirishning foydasi ustunmi degan savollarning yechimini topish kabi murakkab masalalarga duch kelishmoqda. Adabiyotlarda COVID-19 ni onadan yangi tug‘ilgan chaqaloqqa vertikal yo‘l bilan yuqishi mumkinligi haqida tobora ko‘proq dalillar paydo bo‘lmoqda. Ushbu maqolada dunyoning rivojlangan xorijiy mamlakatlarida, shu jumladan O‘zbekistonda COVID-19 maqomi tasdiqlangan onalar uchun bolani ko‘krak suti bilan oziqlantirish bo‘yicha tavsiyalar muhokama qilinadi.
Библиографические ссылки
1 версия методических рекомендаций Минздрава РФ от 24.04.20 «Организация оказания медицинской помощи беременным, роженицам, родильницам и новорожденным при новой коронавирусной инфекции COVID-19».25. Временные методические рекомендации «Профилактика, диагностика и лечение новой коронавирусной инфекции (COVID-19), версия 5 от 08.04.20., 121 с.
Методические рекомендации. Организация оказания медицинской помощи беременным, роженицам, родильницам и новорожденным при новой коронавирусной инфекции COVID-19. Май 2020, 55 с.
Лукоянова О.Л. Боровик Т.Э., Беляева И.А., Маянский Н.А., Катосова Л.К., Калакуцкая А.Н., Зубкова И.В., Мельничук О.С. Влияние замораживания и длительности хранения сцеженного грудного молока на его пищевую, биологическую ценность и микробиологическую безопасность. Вопросы современной педиатрии. -2011. -Т. 10, № 1. - С.28-33.
Лукоянова О.Л., Боровик Т.Э., Т.В. Потехина, А.В. Лазарева, О.А. Крыжановская, Г.В. Яцык, Е.В. Щепкина, А.И. Кузнецов. Оценка микробиологической безопасности сцеженного материнского и донорского грудного молока. Педиатрия. 2019; 98 (5): 102–109.
Лукоянова О.Л., Боровик Т.Э., Яцык Г.В., Беляева И.А., Фурцев В.И. Возможности организации грудного вскармливания детям с перинатальной патологией центральной нервной системы. Вопросы современной педиатрии. -2012.-Т. 11, № 1. - С.83-90.
Лукоянова О.Л. Научное обоснование и разработка новых технологий организации и поддержки грудного вскармливания: Автореф. дисс. … докт. мед. наук. М., 2016: 45.
Лукоянова О.Л., Боровик Т.Э. Поддержка грудного вскармливания в условиях пандемии COVID-19 / Лечащий врач. Медицинский научно-практический портал 2020-06-22 16:32
Национальное руководство по COVID-19. Ташкент, 30.03.2020. – 156 с.
Эмизикли ёшдаги болаларни овқатлантириш. Расулов С.К., Кудратова М.П., Набиева Ш.М., Усманова М.Ф. Ўқув-услубий тавсиянома. - Самарқанд: СамДТИ, 2016, 46 бет.
ABM (Academy of Breastfeeding Medicine. ABM Statement on Coronavirus 2019 (COVID-19). 2020; 2020 Mar 10. Accessed: 2020 Mar 31. Available from: https://www.bfmed.org/abm-statement-coronavirus
Azhar EI, Hui DSC, Memish ZA, et al. The middle east respiratory syndrome (MERS). Infect Dis Clin North Am 2019;33:891-905.
Breastfeeding advice during the COVID-19 outbreak (WHO) http://www.emro.who.int/nutrition/nutrition-infocus/breastfeeding-advice-during-covid-19-outbreak.html
Care for Breastfeeding Women. Interim Guidance on Breastfeeding and Breast Milk Feeds in the Context of COVID-19 (CDC guidance for COVID-19) https://clck.ru/Ng8sG
Chinese expert consensus on the perinatal and neonatal management for the prevention and control of the 2019 novel coronavirus infection (First edition). Laishuan Wang, Yuan Shi, Tiantian Xiao et al. Annals of Translational Medicine 2020;8(3):47
Clinical management of severe acute respiratory infection when COVID-19 is suspected Interim guidance WHO/2019-nCoV/clinical/2020.4
Davanzo R, Moro G, Sandri F, et al. Breastfeeding and coronavirus disease-2019. Ad interim indications of the Italian Society of Neonatology endorsed by the Union of European Neonatal & Perinatal Societies. Matern Child Nutr 2020:e13010. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/mcn.13010
De Rose DU, Piersigilli F, Ronchetti MP, et al. Novel coronavirus disease (COVID-19) in newborns and infants: what we know so far. Italian Journal of Pediatrics 2020;46:56 https://clck.ru/NrVa2
Detection of SARS-CoV-2 in human breast milk www.theLancet.com Vоl 395 June 6, 2020, 1757-1758
Diagnosis and management plan of pneumonia with new coronavirus infection (trial version 4). Beijing: National Health and Health Commission, 2020.
Erdeve O, Cetinkaya M, Bas AY,et al. TheTurkish Neonatal Society proposal for the management of COVID-19 in the neonatal intensive care unit. Turk Pediatri Ars 2020; 55
Fang F, Luo XP. Facing the pandemic of 2019 novel coronavirus infections: the pediatric perspectives. Chin J Pediatr. 2020;58:81-5.
Guglielmo Salvatori, Domenico Umberto De Rose, Carlo Concato, et al., Managing COVID-19-Positive Maternal–Infant Dyads: An Italian Experience. Breastfeeding Medicine Volume 15, Number 5, 2020 a Mary Ann Liebert, Inc.DOI: 10.1089/bfm.2020.0095
Huijun Chen, Juanjuan Guo, Chen Wang et al Clinical characteristics and intrauterine vertical transmission potential of COVID-19 infection in nine pregnant women: a retrospective review of medical records Lancet 2020; 395: 809–15.
Lan Dong, Jinhua Tian, Songming He et al. Possible Vertical Transmission of SARS-CoV-2 From an Infected Mother to Her Newborn JAMA May 12, 2020; 323(18):1846-1847.
Li AM, Ng PC. Severe acute respiratory syndrome (SARS) in neonates and children. Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed 2005;90:F461-5.
Morris E, O’Brien P, Goodyear G, Relph S, Jardine J, Powell A, Gilgunn-Jones E, Mullins E, Viner R, Evans D. Coronavirus (COVID-19) Infection in Pregnancy. Information for healthcare professionals. Royal College of Obstetrics and Gynaecology. 2020 Mar 9;6:1-45.
Nadia Raquel García-Lara, Diana Escuder-Vieco, Carmen Pallás-Alonso. Effect of Freezing Time on Macronutrients and Energy, Content of Breastmilk BREASTFEEDING MEDICINE Volume 7, Number 4, 2012. 295-30.
Poon LC, Yang H, Lee JCS, et al. ISUOG Interim Guidance on 2019 novel coronavirus infection during pregnancy and puerperium: information for healthcare professionals. Ultrasound Obstet Gynecol. 2020 Mar 11. https://obgyn.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/uog.22013
Rahul K Gajbhiye, Smita D Mahale, Deepak N Modi «Pregnancy outcomes, Newborn complications and Maternal-Fetal Transmission of SARS-CoV-2 in women with COVID-19: A systematic review». https://www.medrxiv.org/ content/10.1101/2020.04.11.20062356v2
World Health Organization. SARS (severe acute respiratory syndrome) (2019) [(EB/OL]). Available online: https://www.who.int/ith/diseases/sars/en/
Yanting Wu, Chen Liu, Lan Dong et al Viral Shedding of COVID-19 in Pregnant Women https://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3562059
Zhang H, Kang Z, Gong H, et al. The digestive system is a potential route of 2019-nCov infection: a bioinformatics analysis based on single-cell transcriptomes. bioRxiv, 2020, 2020.01.30.927806.
Zhu N, Zhang D, Wang W, et al. A novel coronavirus from patients with pneumonia in China, 2019. N Engl J Med 2020. [Epub ahead of print].