OSMIRLIK DAVRIDA GASTRODUODENAL YARALAR RIVOJLANISHIDA KOMORBID PATOLOGIYANING XAVF OMILLARI
##article.subject##:
oshqozon yarasi kasalligi; o‘smirlar; Helicobacter pylori; o‘n ikki barmoqli ichak; oshqozon shilliq qavati; xavf omillari; patogenez; komorbidlik; gastrit; duodenit##article.abstract##
O‘smirlar orasida komorbid holatlar oshqozon yarasi kasalligini tashxislash va davolashni murakkablashtiradi, bu esa kasallikning oldini olish va terapiyasida kompleks yondashuvni talab qiladi. O‘smirlik davridagi oshqozon yarasi kasalligi kasalliklar sonining ortishi va erta boshlanishi tufayli dolzarb tibbiy-ijtimoiy muammo hisoblanadi. Kasallik surunkali kechadi, takrorlanishlar bilan kechadi va oshqozon hamda o‘n ikki barmoqli ichak shilliq qavatini zararlaydi. Patologiyaning rivojlanishiga regulyator mexanizmlarning funksional yetilmaganligi, psixoemotsional ortiqcha yuklanishlar va oziqlanish buzilishlari, shuningdek, Helicobacter pylori ning yetakchi roli sabab bo‘ladi. Patogenez shilliq qavatning agressiv va himoya qiluvchi omillari muvozanatining buzilishi bilan belgilanadi; bunda asosiy ahamiyatga kislota-peptik faollik, harakatlanish buzilishlari va oldingi gastritlar hamda H. pylori bilan bog‘liq duodenitlar ega.
Библиографические ссылки
Алимбаева А.Р., Дюсекенова Г.К., Тайоразова Г.Б., Латышев Д.Ю., Лобанов Ю.Ф., Дорохов Н.А., Скударнов Е.В., Болденкова И.Ю., Аильбаева Н.М., Токтамыс Д.Р. Частота рецидивов гастроэзофагеальной рефлюксной болезни у детей школьного возраста // Наука и Здравоохранение. 2025. Vol.27 (1), С.75-81. doi 10.34689/SH.2024.27.1.009
Исламова Д.С., Юлдашев Б.А., Маматкулова Ф.Х. Осложненное течение язвенной болезни двенадцатиперстной кишки у детей: диагностические критерии // Доказательная гастроэнтерология. 2019, Т. 8, вып. 2, №1, с. 6-7.
Камалова А.А., Уразманова И.М., Хафизова А.А., Фаттахова И.И. Международные рекомендации по диагностике и лечению Helicobacter pylori инфекции у детей и подростков (рекомендации ESPGHAN / NASPGHAN, пересмотр 2016 г.). Практическая медицина. 2019 Том 17, № 5, С. 219-227) DOI: 10.32000/2072-1757-2019-5-219-227
Полозова Э. И., Скворцов В. В., Трохина И. Е., Нефедов Н. С. Особенности течения язвенной болезни желудка в разных возрастных группах // МС. 2021. №5. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/osobennosti-techeniya-yazvennoy-bolezni-zheludka-v-raznyh-vozrastnyh-gruppah (дата обращения: 18.12.2025).
Расулов С.К., Исламова Д.С., Ибрагимова Ю.Б. Функциональные расстройства кишечника у детей раннего возраста -терминология, классификация, эпидемиология, этиология, патогенез. // International Bulletin of Applied Science and Technology. -2023.-№3(10). -С.360-373
Решетников ОВ, Курилович СА, Денисова ДВ, Завялова ЛГ, Терешонок ИН. Распространенность диспепсии и синдрома раздраженного кишечника среди подростков Новосибирска, Западная Сибирь. Международный журнал циркумполярного здоровья. 2001 апрель;60(2):253-7. PMID: 11507978.
Туробова, Б. (2022). Язвенная болезнь у детей и подростков: Особенности течения на современном этапе. Журнал вестник врача, 1(1), 112–114. извлечено от https://inlibrary.uz/index.php/doctors_herald/article/view/2273
Юсупов Ш. А., Исламова Д. С., Гаффаров У. Б. Структура патологии гастродуоденальной зоны у детей с дискинезией желчного пузыря //Ученые записки Орловского государственного университета. Серия: Естественные, технические и медицинские науки. – 2014. – Т. 2. – №. 7. – С. 73-74.
Ansari, S.; Yamaoka, Y. Helicobacter pylori Virulence Factors Exploiting Gastric Colonization and its Pathogenicity. Toxins 2019, 11, 677. https://doi.org/10.3390/toxins11110677
Chung, C., Lee, K.N., Han, K. et al. Helicobacter pylori infection is associated with an increased risk of chronic obstructive pulmonary disease and asthma. Gut Pathog 17, 75 (2025). https://doi.org/10.1186/s13099-025-00754-9
De Martino, M., Chiarugi, A., Boner, A. et al. Working Towards an Appropriate Use of Ibuprofen in Children: An Evidence-Based Appraisal. Drugs 77, 1295–1311 (2017). https://doi.org/10.1007/s40265-017-0751-z
García Rodríguez LA. Variability in risk of gastrointestinal complications with different nonsteroidal anti-inflammatory drugs. Am J Med. 1998 Mar 30;104(3A):30S-34S; discussion 41S-42S. doi: 10.1016/s0002-9343(97)00208-8. PMID: 9572318.
Galos F, Ionescu MI, Mirea MDL, Boboc AA, Ioan A, Boboc C. Trends in Upper Gastrointestinal Bleeding in Children: The Impact of Helicobacter pylori Infection and Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drug Use. Antibiotics (Basel). 2024 Aug 10;13(8):752. doi: 10.3390/antibiotics13080752. PMID: 39200052; PMCID: PMC11350693.
He K, Ye S, Kou Y, Du S, Yuan W, Ge L, Tian Y, Luo B, Ha Y, Zhan L, Ye R, Huang Y, Li B, Nie B and Yang Y (2025) Глобальные тенденции и прогнозы развития язв желудочно-кишечного тракта у молодежи. Front. Public Health . 13:1511050. doi: 10.3389/fpubh.2025.1511050
Hong YM. Atherosclerotic cardiovascular disease beginning in childhood. Korean Circ J. 2010 Jan;40(1):1-9. doi: 10.4070/kcj.2010.40.1.1. Epub 2010 Jan 27. PMID: 20111646; PMCID: PMC2812791.
Moll JC, Bohlken J, Kostev K. Prevalence of and Factors Associated with Hypertension in Children and Adolescents as Observed by German Pediatricians-A Case-Control Study. Children (Basel). 2025 Mar 11;12(3):348. doi: 10.3390/children12030348. PMID: 40150632; PMCID: PMC11940976.
Sherman PM. Peptic ulcer disease in children. Diagnosis, treatment, and the implication of Helicobacter pylori. Gastroenterol Clin North Am. 1994 Dec;23(4):707-25. PMID: 7698828.
Russo K. Assessment and Treatment of Adolescents With Chronic Medical Conditions. J Health Serv Psychol. 2022;48(2):69-78. doi: 10.1007/s42843-022-00059-4. Epub 2022 Apr 23. PMID: 35496918; PMCID: PMC9034877.
Vakil, N. (2024). Peptic Ulcer Disease: A Review. JAMA, 332(21), 1832–1842. https://doi.org/10.1001/jama.2024.19094
El Mouzan MI, Abdullah AM. Peptic ulcer disease in children and adolescents. J Trop Pediatr. 2004 Dec;50(6):328-30. doi: 10.1093/tropej/50.6.328. PMID: 15537716.
Huang JQ, Sridhar S, Hunt RH. Role of Helicobacter pylori infection and non-steroidal anti-inflammatory drugs in peptic-ulcer disease: a meta-analysis. Lancet. 2002 Jan 5;359(9300):14-22. doi: 10.1016/S0140-6736(02)07273-2. PMID: 11809181.
Hersh AO, Prahalad S. Immunogenetics of juvenile idiopathic arthritis: A comprehensive review. J Autoimmun. 2015 Nov;64:113-24. doi: 10.1016/j.jaut.2015.08.002. Epub 2015 Aug 21. PMID: 26305060; PMCID: PMC4838197.
Ма, Ю., Чжан, Л., Вэй, Р. и др. Риски заболеваний пищеварительной системы при длительном COVID-19: данные популяционного когортного исследования. BMC Med 22 , 14 (2024). https://doi.org/10.1186/s12916-023-03236-4
Shen Z, Qiu B, Chen L, Zhang Y. Common gastrointestinal diseases and chronic obstructive pulmonary disease risk: a bidirectional Mendelian randomization analysis. Front Genet. 2023 Nov 16;14:1256833. doi: 10.3389/fgene.2023.1256833. PMID: 38046045; PMCID: PMC10690629.
Wang, X.; Wright, Z.; Wang, J.; Frandah, W.M.; Song, G. Chronic Kidney Disease Linked to Higher Incidence of Gastric Diseases. Gastrointest. Disord. 2023, 5, 329-339. https://doi.org/10.3390/gidisord5030027