SEMIZLIGI BOR BO'LGAN BOLALAR VA O'SMIRLARDA ARTERIAL GIPERTENZIYA: PATOFIZIOLOGIK MEXANIZMLAR VA KLINIK KORRELATSIYALAR
##article.abstract##
Bolalar va o'smirlarda arterial gipertenziya (AG) tarqalishi butun dunyo bo'ylab ortib bormoqda, bu asosan ushbu populyatsiyada semirish holatlarining ko'payishi bilan bog'liq. Ushbu tadqiqotda semiz o'smirlarda arterial gipertenziya bilan bog'liq xavf omillari, gemodinamik parametrlar va metabolik buzilishlar o'rganildi. 14-17 yoshdagi ellik to'rtta bola, jumladan, turli darajadagi semirish bilan 34 nafar bola tekshirildi. Klinik va instrumental tekshiruv lipid va uglevod almashinuvini tahlil qilish, 24 soatlik qon bosimi monitoringi (SQBM) va BPLab Vasotens tizimidan foydalangan holda qon tomir devorini baholashni o'z ichiga oldi. Tadqiqot natijalari shuni ko'rsatdiki, semiz o'smirlarda gipertenziya tana massasi indeksining (TMI) standart og'ishi >2.36, dislipidemiya, giperinsulinemiya, HOMA indeksining oshishi va gipersimpatik vegetativ reaktivlik bilan bog'liq. Shunisi e'tiborga loyiqki, semiz bolalarning 53.4% da gipertenziya, 78.2% da esa "dipper bo'lmagan" sirkadian qon bosimi naqshlari kuzatilgan. Puls to'lqini tezligi (PTT) bilan o'lchanadigan qon tomir qattiqligi gipertenziyaga chalingan semiz bolalarda sezilarli darajada yuqori bo'lgan. Ushbu ma`lumotlar o'smirlarda yurak-qon tomir asoratlarini erta aniqlash va oldini olish zarurligini ta'kidlaydi. [5]
Библиографические ссылки
Соболева Н.П., Руднев С.Г., Николаев Д.В. и др. Биоимпедансный скрининг населения России в центрах здоровья: распространенность избыточной массы тела и ожирения. Росс мед журн 2014; 4: 4–13. (Soboleva N.P., Rudnev S.G., Nikolaev D.V. et al. Bioimpedance screening of the population of Russia in the health centers: the prevalence of overweight and obesity. Ross med zhurn 2014; 4: 4–13. (in Russ.))
Петеркова В. А., Ремизов О. В. Ожирение в детском возрасте. Ожирение: этиология, патогенез, клинические аспекты. Под ред. И. И. Дедова, Г. А. Мальниченко. Москва: ООО «Медицинское информационное агентство». 2011. C. 312–329.
Garifulina L. M. et al. the Psychological status and eating behavior in children with obesity //Issues of science and education. – 2020. – №. 26. – С. 110.
Холмурадова, З., & Гарифулина, Л. (2025). ВЛИЯНИЕ ОЖИРЕНИЯ НА СЕРДЕЧНО-СОСУДИСТУЮ СИСТЕМУ У ДЕТЕЙ. Международный журнал научной педиатрии, 4(2), 959–966. https://doi.org/10.56121/2181-2926-2025-4-2-959-966
Старкова Н. Т., Бирюкова Е. В. Ожирение у подростков. Ожирение: этиология, патогенез, клинические аспекты. Под ред. И. И. 3. Дедова, Г. А. Мальниченко. Москва: ООО «Медицинское информационное агентство». 2009. С. 330–349.
Шерашов В.С. Современные научные представления о факторах риска развития сердечно-сосудистых заболеваний (по материалам Всемирного конгресса Кардиологии, г. Дубаи, ОАЭ) / В.С. Шерашов, Н.В. Шерашова // Кардиоваскулярная терапия и профилактика. – 2012. – №2. – С. 96–100.
Skilton, M.R., Celermajer, D.S. Endothelial dysfunction and arterial abnormalities in childhood obesity. International Journal of Obesity, 2013; 30 (7): 1041- 1049.
Гарифулина L., & Холмурадова Z. . (2022). Артериальная гипертензия у детей и подростков. Журнал гепато-гастроэнтерологических исследований, 2(3), 89–93.
Palinski W. The fetal origins of atherosclerosis: maternal hypercholesterolemia, and cholesterol_lowering or antioxidant treatment durint pregnancy influence in utero programming and postnatal susceptibility to atherogenesis / W. Palinski, C. Napoli // Faseb. J. 2002; 16: 1348 – 1360.
Гончаренко Н.И. Инструментальная диагностика ранних нарушений эндотелиальной функции у детей. Здоровье Украины 2010; 2(13): 50-51
Xolmuradova Zilola Ergashevna, Qudratova Gulsara Najmitdinovna SEMIZLIGI BOR BOLALARDA PSIXOLOGIK HOLAT VA OVQATLANISH XULQ-ATVORIDAGI O`ZGARISHLAR // Международный журнал научной педиатрии. 2022. №3. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/semizligi-bor-bolalarda-psixologik-holat-va-ovqatlanish-xulq-atvoridagi-o-zgarishlar (дата обращения: 06.11.2025).
Ali Ozyol, Oguzhan Yucel et al. Microalbuminuria is associated with the severity of coronary artery disease independently of other cardiovascular risk factors. Angiology. 2012;63(6):457-460., 13. Slarma S., Chalaut Vs. et al. Microalbuminuria and C-reactive protein as a predictor of coronary artery disease in patient of acute chest pain // J Cardiovascular Disease Research. 2013.4(1):37-9. Doi: 10.1016
Semizligi Bor Bolalar Va O`Smirlarda Arterial Gipertenziyani Rivojlanishida Xavf Omillarining Xususiyatlari. Xolmuradova Zilola Ergashevna Garifulina Lilya Maratovna. Биомедицина ва амалиёт журнали | Журнал Биомедицины И Практики | Journal Of Biomedicine And Practice. 6 № 5 Сир.130-136. Тошкент 2021.