QANDLI DIABET BILAN KASALLANGAN BOLALARDA IDROK ETISHMOVCHILIKLAR DIAGNOSTIKASIDA NEYROSPESIFIK OQSILLAR VA MAGNIT-REZONANS SPEKTROSKOPIYASI

##article.authors##

  • Alijanova D.A
  • Sultanova Sh.T

##article.subject##:

1 tur qandli diabet, kognitiv tanqislik, protein S-100 va NSE magnit-rezonans spektroskopiyasi.

##article.abstract##

Dolzarblik. Dekompensatsiyalangan 1-toifa qandli diabet bilan og'rigan 205 nafar bolaning qonida S-100 va NSE oqsilining darajasi markaziy asab tizimida mos ravishda reaktiv glioz va anaerob glikolizning faollashishi bilan bog'liq bo'lib, bu miyadagi buzilishlar bilan bog'liq. Proton magnit-rezonans spektroskopiya tahlili metabolitlarda statistik jihatdan muhim o'zgarishlarni, shu jumladan xolin va kreatin darajasining oshishini va NAA darajasining pasayishini aniqladi. PMRS dan foydalanish kognitiv pasayish bilan bog'liq miya hududlarini lokalizatsiya qilish va kasallikning dastlabki bosqichlarida klinik ko'rinishga qadar diabet bilan og'rigan bemorlarning holatini kuzatish imkonini beradi.

Tadqiqot maqsadi.1 tur diabetga chalingan bolalar va o'smirlarda kognitiv nuqsonlarni erta tashxislashda biomarkerlarning rolini aniqlash.

Materiallar va usullar.1 tur qandli diabet bilan og'rigan 7 yoshdan 18 yoshgacha bo'lgan 205 nafar bolaning so'rovi o'tkazildi, shu jumladan anamnez tahlili bilan ob'ektiv tekshiruv; Monreal kognitiv baholash shkalasi (MoCAtest) kognitiv buzilishlarni aniqlash uchun ishlatilgan; hissiy soha Ch D. Spilberger tomonidan situatsion (ST) va shaxsiy (PT) tashvishlarini baholash usuli yordamida baholandi - L. Khanin; Qon zardobida glyukoza, glikozillangan gemoglobin, protein S-100 va neyronga xos enolaza kontsentratsiyasi aniqlandi. Miyaning PMRS N-asetilaspartat, xolin, kreatinning asosiy spektrlari va ularning nisbati o'rganilgandan so'ng darhol amalga oshirildi.

Xulosa. Qon zardobida S-100 oqsili va NSE ni o'rganish, MR spektroskopiyasini tahlil qilish va PMRS tadqiqotlarini o'tkazish miyaning kognitiv pasayish uchun mas'ul bo'lgan hududlarini lokalizatsiya qilish va 1-toifa diabet bilan og'rigan bemorlarning holatini dastlabki bosqichlarda, hatto kasallikning boshlanishidan oldin ham dinamik ravishda kuzatish imkonini beradi. klinik ko'rinishlarning boshlanishi.

Библиографические ссылки

Гречаный С.В., Суф Эль-Жил Л.Р., Иванов Д.О., Позднякова О.Ф., Сергеев А.М., Атаманова Э.Э., Поздняков А.В. Протонная магнитно-резонансная спектроскопия у детей с атипичным аутизмом, сочетающимся с синдромом психомоторной расторможенности. Журнал неврологии и психиатрии им. С.С. Корсакова. 2021;121(11 вып. 2):12–18.

Захаров В.В. Нейропсихологические тесты. Необходимость и возможность применения / В.В. Захаров // ConsiliumMedicum. – 2012. – Т. 13, № 2. – С. 82–90.

Реброва О.Ю. Статистический анализ медицинских данных. Применение пакета прикладных программ STATISTIСA. М.: Медиа Сфера, 2002. 312 с.

Разумникова, О. М. Онтогенез тормозного контроля когнитивных функций и поведения: монография / О. М. Разумникова, Е. И. Николаева. – Новосибирск: изд-во НГТУ, 2021. – 159 с.

Самойлова Ю.Г., Ротканк М.А., Кудлай Д.А., Жукова Н.Г., Матвеева М.В., Толмачев И.В. Прогностическая модель развития когнитивных нарушений у пациентов с сахарным диабетом 1-го типа. Журнал неврологии и психиатрии им. С.С. Корсакова. 2020;120(3):19- 22.

Самойлова Ю.Г., Новоселова М.В., Жукова Н.Г., Тонких О.С. Анализ роли нейроспецифических белков в диагностике когнитивной дисфункции у пациентов с сахарным диабетом 1 типа // Сахарный диабет. 2014. № 2. C. 83–90.

Скрипченко, Н. В. Нейронспецифическая енолаза и белок S100 – биомаркеры повреждения головного мозга. Состояние вопроса и клиническое применение / Н. В. Скрипченко, А. С. Широкова // Нейрохирургия и неврология детского возраста. – 2016. – № 4. – С. 16-25.

Aulich J, Cho YH, Januszewski AS, Craig ME, Selvadurai H, Wiegand S, Jenkins AJ, Donaghue KC. Associations between circulating inflammatory markers, diabetes type and complications in youth. PediatrDiabetes. 2019Aug 28

Barker P. B., Bizzi A., De Stefano N., Gullapalli R. P., Lin D. M. Clinical MR spectroscopy: Techniques and applications. Cambridge: UniversityPress, 2009.

Elahi FarM.A, BighamianA., H. Taheri, A.A. Harandi // Magnetic resonance spectroscopy in neurological disorders /. Sch. J. App. Med. Sci. – 2013. – Vol. 1, No. 2. – P. 117–121.

High Serum Levels of Serum 100 Beta Protein, Neuron-specific Enolase, Tau, Active Caspase-3, M30 and M65 in Children with Autism Spectrum Disorders / Ayaydın H., Kirmit A., Çelik H. [et al] // Clinical psychopharmacology and neuroscience: the official scientific journal of the Korean College of Neuropsychopharmacology. – 2020. – № 18(2).

Lowry, O. H. Diversity of metabolic patterns in human brain tumors: enzymes of energy metabolism and related metabolites and cofactors / O. H. Lowry, S. J. Berger, J. G. Carter et al. // Journal of Neurochemistry. – 1983. – Vol. 41. – P. 994– 1010.

Petryaykina EE, Laptev DN, Vorontsova IG, Demidov NA, Ryapolova YА. Diabetes mellitus type 1 in children and adolescents in Moscow. Data from the Moscow Segment of the Federal Register of Diabetic Patients 2015-2020. ProblEndokrinol (Mosk). 2021 Oct 8;67(6):113-123. English. doi: 10.14341/probl12795. PMID: 35018767; PMCID: PMC9753797.

Tyurina A.N., Fadeeva L.M., Pronin I.N., Kornienko V.N. «ESNR» 3D 1H MR-spectroscopy in determining the degree of anaplasia of glial tumors, Oslo, Norway, 2019.

Загрузки

##submissions.published##

2024-07-04