FARG'ONA VILOYATI SO'H TUMANIDA ILK MARTA O'TKAZILGAN EPIDEMIOLOGIK MA'LUMOTLAR NATIJALARI

##article.authors##

  • To‘raev F.F.
  • Alimova N.U.
  • Yuldasheva F.Z.
  • Sadikova A.S.
  • Berdiqulova D.M.

##article.subject##:

yod tanqisligi kasalliklari, epidemiologiya, Farg'ona viloyati, So'x tumani

##article.abstract##

Ko‘rilayotgan chora-tadbirlarga qaramay, O‘zbekiston Respublikasida yod tanqisligi kasalliklarining (YTK) yuqori tarqalishi saqlanib qolmoqda. Agar 1998 yilda siydikdagi yodning optimal kontsentratsiyasi (100-300 mkg/l) aholining 5,6 foizida kuzatilgan bo'lsa, 2016 yilda bu ko'rsatkich 77 foizga oshdi. Yodlangan tuzning (15,0–55 mkg/g kaliy yodati) ulushi 1998 yilda 7,6 foizni tashkil etgan bo‘lsa, 2016 yilda aholi o‘rtasida 81 foizga oshgan. O‘zbekiston aholisi orasida endemik bo‘qoqning tarqalishi 1998- yildagi 70 foizdan 2016-yilda 31 foizga kamaydi. Shunday qilib, oldingi yillarga nisbatan IDD ko'rsatkichlarida sezilarli yaxshilanish kuzatilmoqda. Biroq, maqsadlarga hali erishilgani yo'q. Akademik Y.X. To‘raqulov nomidagi RIIAEM xodimlari. 1998 va 2004, 2010 yillarda Farg‘ona viloyatida yod tanqisligining og‘irligini tasodifiy tanlab olish usulida baholash maqsadida bir qancha epidemiologik tadqiqotlar natijasida yod tanqisligi og‘irligicha qolayotganligini aniqladi. 1998 yilda bolalar o'rtasida endemik bo'qoq (EB) tarqalishi 69,8% ni tashkil etdi. 5 yildan so'ng, 2004 yilda, epidemiologik tadqiqotlar natijalariga ko'ra, bolalar orasida EB tarqalishi 59,8% ni tashkil etganligi aniqlandi. 2010-yilda yod tanqisligi kasalliklari monitoringi Farg‘ona viloyatida EB ning tarqalishi 39,9% ni tashkil etganligini ko‘rsatdi, bu esa 1998 va 2004 yillarga nisbatan dinamik pasayishdan dalolat beradi, garchi yod tanqisligi (IT) og‘irligi og‘irligicha qolmoqda. Ammo yuqoridagi epidemiologik tadqiqotlar orasida So'x viloyatida hech qanday tadqiqotlar yo'q edi. Ushbu tadqiqotning maqsadi - O'zbekiston Respublikasining Farg'ona viloyati, So'x tumani aholisi orasida birinchi marta yod tanqisligi kasalliklarining tarqalishini o'rganish edi. Aniqlanishicha, So‘x viloyatida yod tanqisligi holatlari juda og‘ir.

Библиографические ссылки

Анклав Сох. Поиски выхода из тупиковой ситуации. «Старый навигатор» (Интернет- газета). Казахстан. Дата обращения: 3 июля 2010. Архивировано из оригинала 23 июня 2013 года.

Дедов И.И., Герасимов Г.А., Свириденко Н.Ю. Йододефицитные заболевания в Российской Федерации (эпидемиология, диагностика, профилактика). Методическое пособие. - М.; 1999. [Dedov II, Gerasimov GA, Sviridenko NYu. Iododefitsitnye zabolevaniya v Rossiiskoi Federatsii (epidemiologiya, diagnostika, profilaktika). Metodicheskoe posobie. Moscow; 1999. (In Russ).

Исмаилов С.И., Каримова М.М., Абдураззакова Д.С., Рашитов М.М., Кулимбетов М.Т., Юлдашева Ф.З. Результаты эпидемиологических исследований распространенности йододефицитных заболеваний в Ферганской области республики Узбекистан. Международный эндокринологический журнал №1(41) • 2012

Л. З-К. Агаева, А. М. Аммосова, Л. А. Степанова Йододефицитные состояния и пути профилактики в Российской федерации и республике Саха (Якутия) Вестник СЕВЕРО- ВОСТОЧНОГО ФЕДЕРАЛЬНОГО УНИВЕРСИТЕТА ИМЕНИ М.К. АММОСОВА Серия «МЕДИЦИНСКИЕ НАУКИ», № 2 (27) 2022

Прогресс в области профилактики йододефицитных заболеваний в Республике Узбекистан (1998–2016) Исмаилов С.И., Рашитов М.М. КЛИНИЧЕСКАЯ И ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬНАЯ ТИРЕОИДОЛОГИЯ, 2016, том 12, №3

Andersson M, De Benoist B, Delange F, et al. Prevention and control of iodine deficiency in pregnant and lactating women and in children less than 2-years-old: Conclusions and recommendations of the technical consultation. Public Health Nutr. 2007;10(12A). doi: 10.1017/s1368980007361004

Alexander WD, Harden RM, Harrison MT, et al. Some aspects of the absorption and concentration of iodide by the alimentary tract in man. Proc NutriSoc. 2007;26(01):62-67. doi: 10.1079/pns19670013

Aghini-Lombardu F, Antonangeli L, Martino E, et al. The spectrum of thyroid disorders in an iodine - deficient community: the Pescopagano survey. J Clin Endocrinol Metab. 1999;84(2):561-566.Hetzel B. Iodine deficiency disorders (idd) and their eradication. Lancet. 1983;322(8359):1126-1129.doi: 10.1016/s0140-6736(83)90636-0

De Benoist B, McLean E, Andersson M, Rogers L. Iodine deficiency in 2007: global progress since 2003. Food Nutr Bull. 2008;29:195-202..

Загрузки

##submissions.published##

2023-09-03