ГИПОФИЗ НОФАОЛ АДЕНОМАЛАРИНИНГ КЛИНИК ВА ИММУНОГИСТОКИМЁВИЙ ХУСУСИЯТЛАРИ
##article.subject##:
гипофиз нофаол аденомалари, қайталанувчи кечиши, инвазив ўсиш##article.abstract##
Мақсад. Гипофиз нофаол аденомаларини (ГНА) эрта аниқлаш нафақат замонавий тиббиётнинг, шу жумладан нейроэндокринологиянинг муаммосигина бўлиб қолмасдан, балки тиббий-ижтимоий муаммо бўлиб қолмоқда. Жарроҳлик давосидан кейин қайталаниши мумкин бўлган агрессив кечадиган гипофиз аденомалари ҳам катта муаммо ҳисобланади. Патологик омилларни ўрганиш ва пролиферация маркёрларини аниқлаш жарроҳлик амалиётидан кейин ривожланадиган гипофиз аденомаси келтириб чиқарадиган оқибатларини тахмин қилиш, шу билан бирга адъювант терапия усулини танлаш имкониятини яратиб бериши мумкин.
Материал ва усуллар. 2018-2022 йилларда РИИАТ эндокринология марказининг
«Нейрохирургия» бўлимида 427 нафар турли гипофиз аденомалари билан оғриган беморларда трансфеноидал трансназал аденомэктомия (ТАГ) муолажаси ўтказилган. Биз ретроспектив таҳлил учун такрорий жарроҳлик муолажаси ўтказилган ва инвазив ўсиш кузатилган гипофизнинг нофаол аденомалари бўлган 125 беморнинг касаллик тарихларини танладик. Иммуногистокимёвий тадқиқотлар учун блоклар кўринишидаги гистологик материалларда пролиферация индекси Ki-67 ва p53нинг микдори текширилди.
Натижалар. Биз танлаган 125 бемордан 67 нафарида такрорий ТАГ, 35 нафарида эса инвазив ўсиш кузатилди. Операциядан олдин энг кўп учраган шикоятлар: бош огриқлари, кўриш ўткирлигининг пасайиши, кўрув майдонидаги етишмовчилик ва жинсий етишмовчилик белгилари: мос равишда 125 (100%), 53 (42,4%), 44 (35,2%) ва 69 (55,2%) ҳолатларда кузатилди. Гормонал етишмовчилик 95 беморда (76%) кузатилган. Жаррохлик муолажасидан сўнг 99 нафар бемор (79,2%) бир ёки бир нечта ўрин босувчи препаратларга муҳтожлик талаб қилди. 6 нафар беморда гипофиз апоплексияси билан боғлик визуал етишмовчилик симптомлари кузатилган бўлиб, бу симптомлар операциядан кейин тузалди. Ki-67 индекси ≥1% дан 20% гача, p53 - 20% дан ортиқлиги 101 (80,8%) беморларда қайд этилди.
Хулоса. Тадқиқотларимизда гипофизнинг нофаол аденомаларининг рецидивли кечимидаги беморларда Ki-67 индекси 1 – 20%гача оралиқда, p53 даражаси эса 20% дан юқори эди.
Библиографические ссылки
Еремкина А.К., Дзеранова Л.К., Пигарова Е.К., Мокрышева Н.Г., Дедов И.И. Морфофункциональные особенности гормонально-неактивных аденом гипофиза. // Archive of patology, 1, 2019, 71-78. https://doi.org/10.17116/patol20198101171.
Bravi F, Polesel J, Bosetti C, et al. Dietary intake of selected micronutrients and the risk of pancreatic cancer: an Italian case-control study. Ann Oncol. 2011;22(1):202–206. [PubMed] [Google Scholar]
Chen J, Xu X. Diet, epigenetic, and cancer prevention. Adv Genet. 2010;71:237–255. [PubMed] [Google Scholar]
Gonzalez Ca, Travier N, Lujan-Barroso L, et al. Dietary factors and in situ and invasive cervical cancer risk in the European prospective investigation into cancer and nutrition study. Int J Cancer. 2010 [PubMed] [Google Scholar]
Greenman Y, Cooper O, Yaish I , Robenshtok E, Sagiv N , Jonas KT, Yuan X, Gertych A, Shimon I, Ram Z, Melmed S, Stern N./Treatment of clinically non-functioning pituitary adenomas with dopamine agonists 2// Eur J Endocrinol. 2016 Jul;175(1):63-72. doi: 10.1530/EJE-16-0206.
Knosp E, Kitz K, Steiner E, Matula C. Pituitary adenomas with parasellar invasion Affiliations expand. Acta Neurochir Suppl (Wien). 1991;53:65-71. PMID: 1803887 DOI: 10.1007/978-3- 7091-9183-5_12
Kim Yi, Pogribny Ip, Basnakian Ag, et al. Folate deficiency in rats induces DNA strand breaks and hypomethylation within the p53 tumor suppressor gene. Am J Clin Nutr. 1997;65(1):46–52. [PubMed] [Google Scholar]
Lawless Mw, O’byrne Kj, Gray Sg. Oxidative stress induced lung cancer and COPD: opportunities for epigenetic therapy. J Cell Mol Med. 2009;13(9A):2800–2821. [PMC free article] [PubMed] [Google Scholar]
Link A, Balaguer F, Goel A. Cancer chemoprevention by dietary polyphenols: promising role for epigenetics. Biochem Pharmacol. 2010;80(12):1771–1792. [PMC free article] [PubMed] [Google Scholar]
Lohmann T, Trantakis C, Biesold M, Prothmann S, Guenzel S, Schober R, Paschke R. Minor tumour shrinkage in nonfunctioning pituitary adenomas by long- term treatment with the dopamine agonist cabergoline // Pituitary. - 2013. – Vol.4. - P. 173–178.
Leonardo Vieira Neto, Cesar L. Boguszewski, Luiz Antônio de Araújo, Marcello D. Bronstein, Paulo Augusto C. Miranda. A review on the diagnosis and treatment of patients with clinically nonfunctioning pituitary adenoma by the Neuroendocrinology Department of the Brazilian Society of Endocrinology and Metabolism //Arch. Endocrinol. Metab. – 2016. - Vol.60. – P. 246-259.
Nowak J, Weylandt KH, Habbel P, Wang J, Dignass A, Glickman JN, Kang JX. Colitis associated colon tumorigenesis is suppressed in transgenic mice rich in endogenous n-3 fatty acids. Carcinogenesis. 2007;28(9):1991–1995. [PubMed] [Google Scholar]