SHERESHEVSKIY-TYORNER SINDROMI BILAN OG'RIGAN BEMORLARNING HAYOT SIFATI VA PSIXO-EMOTSIONAL HOLATINI BAHOLASH
##article.subject##:
STS, past bo'y, hayot sifati, sog'liq komponenti##article.abstract##
Tadqiqot maqsadi. Shereshevskiy-Tyorner sindromi bilan og'rigan bemorlarning hayot sifati ko'rsatkichlarini o'rganish.
Materiallar va usullar. Tadqiqotda 16 yoshdan 23 yoshgacha bo'lgan 69 nafar ayol ishtirok etdi, o'rtacha yosh 20,3±1,9 yoshni tashkil etdi. Asosiy guruhga STS bilan og'rigan 43 bemor kirdi, o'rtacha yoshi 20,1±1,3 yil. Nazorat guruhiga 20,5±2,6 yoshdagi 26 nafar sog'lom odam kirdi. Guruhlar yoshi (p = 0,40) va BMI (p = 0,29) bo'yicha taqqoslangan. Bemorlarning hayot sifatini baholash uchun MOS 36-Item Short-Form Health Survey (MOS SF-36) ning qisqa versiyasi qo'llanildi. So'rovnomadagi 36 ta nuqta sakkizta shkalaga bo'linadi: jismoniy faoliyat (PF), rolning ishlashi (RP), tana og'rig'i (BP), umumiy salomatlik (GH), hayotiy faoliyat (VT), ijtimoiy faoliyat (SF), rol hissiy faoliyat (RE) va ruhiy salomatlik (MH).
Natijalar va muhokama. Salomatlikning jismoniy komponenti parametrlarining tahlili shuni ko'rsatdiki, STS bilan salomatlikning jismoniy komponentining (PCH) integral ko'rsatkichi 53,3 dan 58,4 ballgacha, Me 55,8 ballgacha o'zgargan. Ushbu ko'rsatkichlar nazorat qiymatlaridan sezilarli darajada past (Me 76,6; IQR 71,4-80,5). STS bilan og'rigan o'smir qizlar o'z tengdoshlari bilan solishtirganda past ijtimoiy faollik, zaif ijtimoiy kurashish qobiliyatlari va balog'atga yetmaganlik, giperaktivlik va impulsivlik bilan bog'liq muammolarni rivojlanish xavfi yuqori. Bundan tashqari, STS bilan og'rigan bemorlar ko'pincha tengdoshlari bilan munosabatlarni saqlab qolishda qiyinchiliklarga duch kelishadi.
Xulosa. O'rganilayotgan kogortadagi STS ning asosiy klinik belgilari past bo'yli, birlamchi amenoreya, jinsiy infantilizm, bemorlarning ko’p qismida keng ko'krak qafasi, oyoqlarning X shaklidagi egriligi, bo'yin terisi burmalari, uchdan biridan ko'prog'ida arterial gipertenziya tashxisi qo'yilgan. So‘rov natijalariga ko‘ra, salomatlik va hayot sifatining jismoniy (26,5 foizga) va psixologik (29,3 foizga) ko‘rsatkichlari sezilarli darajada pasaygan.
Библиографические ссылки
Amedro P., Tahhan N., Bertet H. et al. Health-related quality of life among children with Turner syndrome: controlled cross-sectional study. J Pediatr Endocrinol Metab. 2017; 30(8): 863–868. doi: 10.1515/jpem-2017-0026
Backeljauw P., Cappa M., Kiess W. et al. Impact of short stature on quality of life: A systematic literature review. Growth Horm IGF Res. 2021; 57-58: 101392. doi: 10.1016/j.ghir.2021.101392.
Davenport M. Approach to the patient with Turner syndrome. J Clin Endocrinol Metab. 2010; 95(4):1 487-1495. doi: 10.1210/jc.2009-0926.
Dołęga Z., Turek A., Irzyniec T., Jeż W. Płeć psychologiczna, obraz ciała i poczucie samotności kobiet po otrzymaniu rozpoznania zespołu Turnera. Czasopismo Psychologiczne. 2012; 18: 143–153.
Gravholt C., Viuff M., Brun S. et al. Turner syndrome: Mechanisms and management. Nat. Rev. Endocrinol. 2019; 15: 601–614. doi: 10.1038/s41574-019-0224-4.
Huang A., Olson S., Maslen C. A Review of Recent Developments in Turner Syndrome Research. J Cardiovasc Dev Dis. 2021; 8(11): 138. doi: 10.3390/jcdd8110138.
Jeż W., Tobiasz-Adamczyk B., Brzyski P. et al. Social and medical determinants of quality of life and life satisfaction in women with Turner syndrome. Adv Clin Exp Med. 2018; 27(2): 229-236. doi: 10.17219/acem/66986.
Kesler S. Turner syndrome. Child Adolesc Psychiatr Clin N Am. 2007; 16(3): 709-722. doi: 10.1016/j.chc.2007.02.004.
Lin A., Prakash S., Andersen N. et al. Recognition and management of adults with Turner syndrome: From the transition of adolescence through the senior years. Am. J. Med. Genet. Part A. 2019; 179:1 987–2033. doi: 10.1002/ajmg.a.61310.
McCauley E., Feuillan P., Kushner H., Ross J. Psychosocial development in adolescents with Turner syndrome. J Dev Behav Pediatr. 2001; 22(6): 360-365. doi: 10.1097/00004703- 200112000-00003.
Morgan T. Turner syndrome: diagnosis and management. Am Fam Physician. 2007; 76(3): 405- 10.
Mortensen K., Andersen N., Gravholt C. Cardiovascular phenotype in Turner syndrome-- integrating cardiology, genetics, and endocrinology. Endocr. Rev. 2012; 33: 677–714. doi: 10.1210/er.2011-1059.
Naess E., Bahr D., Gravholt C. Health status in women with Turner syndrome: a questionnaire study on health status, education, work participation and aspects of sexual functioning. Clin Endocrinol (Oxf). 2010; 72(5): 678–684. doi: 10.1111/j.1365-2265.2009.03715.x
Silberbach M., Roos-Hesselink J., Andersen N. et al. Cardiovascular Health in Turner Syndrome: A Scientific Statement from the American Heart Association. Circ. Genom. Precis. Med. 2018; 11: e000048. doi: 10.1161/HCG.0000000000000048.
Stochholm K., Juul S., Juel K. et al. Prevalence, Incidence, Diagnostic Delay, and Mortality in Turner Syndrome. J. Clin. Endocrinol. Metab. 2006; 91: 3897–3902. doi: 10.1210/jc.2006- 0558.
Sutton E., McInerney-Leo A., Bondy C. et al. Turner syndrome: four challenges across the lifespan. Am J Med Genet A. 2005;1 39A(2): 57-66. doi: 10.1002/ajmg.a.30911.
Thompson T., Zieba B., Howell S. et al. A mixed methods study of physical activity and quality of life in adolescents with Turner syndrome. Am J Med Genet A. 2020; 182(2): 386-396. doi: 10.1002/ajmg.a.61439.