RS10965250 CDKN2A GEN POLIMORFIZMINING O'ZBEK POPULYATSIYASIDA 2- TOIFA QANDLI DIABET RIVOJLANISH XAVFIGA TA'SIRI

##article.authors##

  • Zakirova D.V.
  • Aguryanova E.S.
  • Xonboyev F.Z.
  • Abdullayev A.A.
  • Alixanova N.M.
  • Tahirova F.A.

##article.subject##:

2TQD, Rs10965250, CDKN2A geni, o'zbek populyatsiyasi

##article.abstract##

Dolzarblik. Turli geografik populyatsiyalarning genetik markerlarni taqsimlanishida farqlarga ega bo'lganligi sababli, CDKN2A genining rs10965250 polimorfizmini o'zbek populyatsiyasida 2TQD turini rivojlanishga ta'sirini o'rganish qiziqarli bo'ladi.

Maqsad. CDKN2A genining rs10965250 polimorfizmini o'zbek populyatsiyasida 2TQD turini rivojlanishga ta'sirini o'rganish.

Tadqiqotning materiallar va usullari. Ushbu tadqiqotda 185 kishi ishtirok etdi, ulardan 105 nafariga 2TQD tashxisi qo'yilgan bemorlar, ular Akademik Y.X.To'raqulov nomidagi endokrinologiya markazida statsionar davolanmoqda, 80 nafari O’zbek populatsiyaning sog'lom nazoratchisi. PCR uchun QuantStudio 5 Applied Biosystems amplifikatori ishlatilgan. Reaktsiya ishlab chiqaruvchining standart protokoliga muvofiq TaqMan® Genotyping Assays to'plami (Thermo Fisher Scientific, AQSh) yordamida 10 µl hajmda amalga oshirildi.

Natijalar. Tadqiqotda o'zbek populyatsitasidan 185 nafar shaxsi ishtirok etdi, ulardan 105 nafari 2TQD bilan kasallangan va 80 nafari 2TQD bo'lmagan nazorat 28 yoshdan 84 yoshgacha bo'lgan (M=57,09±9,29), ulardan 90 nafari ayollar (48,6%) va 95 nafari erkaklar (51,4%). Nazorat guruhidagi genotip chastotalarining taqsimlanishi Hardy-Vaynberg taqsimotiga to'g'ri keldi (p>0,05), bemorlar guruhida esa mos kelmadi (p<0,05). Bemorlar guruhida GG-genotip - 46% (n \ u003d 48), GA-genotip-53% (n \ u003d 56) va AA genotipi 1% (n \ u003d 1) da aniqlanadi. Sog'lom guruhda GG-genotip – 50% da aniqlangan (n=40), GA-genotip - 41% da aniqlangan (n=33) va AA genotip 9% da aniqlangan (n=1).

Xulosa. Shunday qilib, rs10965250 ning polimorfik varianti ba'zi populyatsiyalarda 2 TQD rivojlanishiga ta'sir ko'rsatdi. Bundan tashqari, ushbu polimorfik variant CDKN2A genidagi boshqa funktsional mutatsiyalarning belgisi yoki ular bilan muvozanatsiz bog'lanishga sabab bo'lishi mumkin. Bundan tashqari, ushbu variantning ta'siri boshqa genlar yoki atrofdagi omillar bilan o'zgarishi mumkin [9].

Библиографические ссылки

Al-Daghri, N., Alkharfy, K., Alokail, M., Alenad, A., Al-Attas, O., Mohammed, A. khader, Sabico, S., Albagha, O., 2013. Replication of genome wide association-validated loci for type 2 diabetes mellitus in the Saudi Arabian population. Age (years) 41, 55.8–11.6. https://doi.org/10.1530/endoabs.31.P195

Brutsaert, E.F., n.d. Сахарный диабет (СД) - Эндокринные и метаболические нарушения [WWW Document]. Справочник MSD Профессиональная версия. URL (accessed 6.7.23).

Chung, S.J., Kim, M.-J., Kim, J., Ryu, H.-S., Kim, Y.J., Kim, S.Y., Lee, J.-H., 2015. Association of type 2 diabetes GWAS loci and the risk of Parkinson’s and Alzheimer’s diseases. Parkinsonism Relat Disord 21, 1435–1440. https://doi.org/10.1016/j.parkreldis.2015.10.010

Gallo, J.E., Ochoa, J.E., Warren, H.R., Misas, E., Correa, M.M., Gallo-Villegas, J.A., Bedoya, G., Aristizábal, D., McEwen, J.G., Caulfield, M.J., Parati, G., Clay, O.K., 2020. Hypertension and the roles of the 9p21.3 risk locus: Classic findings and new association data. Int J Cardiol Hypertens 7, 100050. https://doi.org/10.1016/j.ijchy.2020.100050

GeneCards®: The Human Gene Database, n.d. CDKN2A Gene - GeneCards | ARF Protein | ARF Antibody [WWW Document]. URL https://www.genecards.org/cgi- bin/carddisp.pl?gene=CDKN2A (accessed 6.7.23).

González, J.R., Armengol, L., Solé, X., Guinó, E., Mercader, J.M., Estivill, X., Moreno, V., 2007. SNPassoc: an R package to perform whole genome association studies. Bioinformatics 23, 654–655. https://doi.org/10.1093/bioinformatics/btm025

Home, Resources, diabetes, L. with, Acknowledgement, FAQs, Contact, Policy, P., n.d. IDF Diabetes Atlas | Tenth Edition. URL https://diabetesatlas.org/ (accessed 7.5.23).

International Diabetes Federation, n.d. Facts & figures [WWW Document]. International Diabetes Federation. URL https://idf.org/about-diabetes/facts-figures/ (accessed 6.22.23).

Kong, Y., Sharma, R.B., Nwosu, B.U., Alonso, L.C., 2016. Islet biology, the CDKN2A/B locus and type 2 diabetes risk. Diabetologia 59, 1579–1593. https://doi.org/10.1007/s00125-016-3967-7

Korneva, K.G., Strongin, L.G., Nazarova, K.Y., Zagainov, V.E., 2022. Potential risk factors for diabetes mellitus type 1. Diabetes mellitus 25, 256–266. https://doi.org/10.14341/DM12573

McCarthy, M., Menzel, S., 2001. The genetics of type 2 diabetes. Br J Clin Pharmacol 51, 195–199. https://doi.org/10.1046/j.1365-2125.2001.00346.x

Meigs, J.B., Cupples, L.A., Wilson, P.W., 2000. Parental transmission of type 2 diabetes: the Framingham Offspring Study. Diabetes 49, 2201–2207. https://doi.org/10.2337/diabetes.49.12.2201

NCBI National Center for Biotechnology Information, n.d. Genetics of type 2 diabetes - PMC [WWW Document]. URL https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3746083/ (accessed 6.22.23).

Rich, S.S., 1990. Mapping genes in diabetes. Genetic epidemiological perspective. Diabetes 39, 1315–1319. https://doi.org/10.2337/diab.39.11.1315

WHO, n.d. Диабет [WWW Document]. URL https://www.who.int/ru/news-room/fact- sheets/detail/diabetes (accessed 6.7.23).

Wikipedia, 2023a. Сахарный диабет 2-го типа. Википедия.

Wikipedia, 2023b. Биохимические переключатели в клеточном цикле. Википедия.

Wikipedia, 2023c. CDKN2A. Wikipedia.

Xia, Y., Liu, Y., Yang, C., Simeone, D.M., Sun, T.-T., DeGraff, D.J., Tang, M., Zhang, Y., Wu, X.-R., 2021. Dominant role of CDKN2B/p15INK4B of 9p21.3 tumor suppressor hub in inhibition of cell-cycle and glycolysis. Nat Commun 12, 2047. https://doi.org/10.1038/s41467- 021-22327-5

Загрузки

##submissions.published##

2023-09-03