КОРОНАВИРУС ИНФЕКЦИЯСИДАН КЕЙИНГИ ҚАЛҚОНСИМОН БЕЗДА ФУНКЦИОНАЛ ЎЗГАРИШЛАР

##article.authors##

  • Яхёева Ҳ.Ш
  • Тешаев Ш.Ж

##article.abstract##

Оғир ўткир респиратор синдромга сабаб бўлувчи коронавирус-2 (SARS-CoV-2) деб номланувчи янги коронавирус 2019 йил охирида бошланган глобал пандемиянинг сабабчисидир. CОVID -19 инфекцияси клиник белгиларсиз кечишдан то оғир касаллик ва ўлимга олиб келиш хусусиятига эга булган касаллик.

Калит сўзлар: SARS-CoV-2, CОVID-19, қалқонсимон без, тироидит,гипотериоз,диффуз токсик бўқоқ.

Мақсад: Тадқиқотнинг мақсади, CОVID-19 инфекцияси билан касалланган беморларнинг қалқонсимон без функциясини бахолаш ва бу инфекциянинг  қалқонсимон безига таьсирини ўрганишдан иборат.

Материал ва методлар.

Тадқиқотда Бухоро вилоят юқумли касалликлар шифохонасида 2020 йилда COVID-19 инфекцияси билан касалланган 84 нафар бемор баҳоланди. COVID-19 билан касалланмаган гуруҳга 2019 йилдан худди шу муассасага қабул қилинган қалқонсимон без функцияси бузилишлари мавжуд бўлган 110 беморлари киритилган. Олдиндан қалқонсимон без касаллиги бўлган беморлар чиқариб ташланди, шунинг учун COVID-19 гуруҳидаги 64 бемор ва назорат гуруҳидаги 78 беморнинг маълумотлари таҳлил қилинди.

Тадқиқот натижалари.

COVID-19 гуруҳи COVID-19 бўлмаган назорат гуруҳига нисбати аёлларга қараганда ёшроқ бўлган эркакларни кўпроқ ўз ичига олган (ўртача ёш 54 ва 46 ёш; эркаклар 65% ва 57%). CОВИД-19 гуруҳида 64 (15%) бемордан 11 тасида қалқонсимон без функсияси тестларида гипертериоз кузатилган бўлса, назорат гуруҳидаги 78 тадан 1 таси (1%) шу ҳолат қайд этилди. Эркакларга қараганда кўпроқ аёлларда қалқонсимон без  функция тестлари анормал бўлган (35% ва 65%). Гипертериоз билан оғриган беморларнинг қон зардобидаги ТТГ даражаси паст, шу билан бирга зардобдаги эркин Т даражаси ҳам паст бўлган. Иккала гуруҳда ҳам Т4 даражаси норма чегарасида эди. Т3 даражаси паст ва иккала гуруҳда ҳам ўхшаш эди. Ҳеч бир бемор бўйин оғриғини билдирмаган, Бу одатда ўткир ости тироидит эпизоди билан боғлиқ.

Хулоса.

Ушбу тадқиқот натижалари шуни кўрсатдики, қалқонсимон без дисфункцияси кўпинча COVID-19 билан касалланган беморлар орасида кўпрок учраб, ТТГ миқдорининг пасасийиши билан намоён бўлади. Кўпроқ кўшимча тадқиқотлар зарур бўлса-да, бу тадқиқотлар тизимли иммунитет фаоллашуви билан боғлиқ бўлган COVID-19 касалланган беморларининг қалқонсимон без яллиғланишига олиб келиши ва гипертериоз ёки тироидитга олиб келиши мумкинлигини кўрсатади.

Библиографические ссылки

Guo Y, Korteweg C, McNutt MA, Gu J (2008) Патогенетические механизмы тяжелого острого респираторного синдрома. Вирус Res 133: 4–12.

Yaxyayeva Hilola Sharifovna. Thyroid Cancer Diagnostics, Classification, Staging.// Ижтимоий Фанларда Инновация онлайн илмий журнали//2021.—P. 63-69

YH Sharifovna COVID-19 infection and thyroid function //Eurasian Medical Research Periodical// 7, 2022 -- P.167-170

Zhu N, Zhang D, Wang W, Li X, Yang B, et al. A Novel Coronavirus from Patients with Pneumonia in China, 2019. N Engl J Med. 2020;382(8):727-733.

Вадуганатан М., Вардени О., Мишель Т., МакМюррей Дж.П., Пфеффер М.А., и другие. (2020) Ингибиторы ренин-ангиотензин- альдостероновой системы у пациентов с Covid-19. N Engl J Med 382: 1653–1659.

Лонг Б., Брэди В.Дж., Койфман А., Готтлиб М. (2020) Сердечно-сосудистые осложнения при COVID-19. Am J Emerg Med 38: 1504–1507.

Маттар САМ, Ко С.Дж.К., Рама Чандран С., Чернг БПЗ (2020) Подострый тиреоидит, связанный с COVID-19. Представитель BMJ Case 13: e237336.

Трошина Е.А., Мельниченко Г.А., Сенюшкина Е.С., Мокрышева Н.Г. Адаптация гипоталамо-гипофизарно-тиреоидной и гипоталамо-гипофизарно-надпочечниковой систем к новому инфекционному заболеванию — COVID-19 в условиях развития COVID-19-пневмонии и/или цитокинового шторма. Клиническая и экспериментальная тиреоидология. 2020;16(1):21-27.

Хилола Шарифовна Яхъяева. COVID-19 И ЩИТОВИДНАЯ ЖЕЛЕЗА (ОБЗОР ЛИТЕРАТУРЫ) // ЖУРНАЛ БИОМЕДИЦИНЫ И ПРАКТИКИ// 2021.—P. 294-300

Чжу З., Цай Т., Фань Л., Лу К., Хуа Х, и другие. (2020) Клиническое значение иммуно-воспалительных параметров для оценки степени тяжести коронавирусной болезни 2019 г. Int J Infect Dis 95: 332–339.

Загрузки

##submissions.published##

2022-12-24