ЖЕСТКОСТЬ СОСУДОВ У БОЛЬНЫХ САХАРНЫМ ДИАБЕТОМ 2 ТИПА НА РАЗНЫХ СТАДИЯХ ДИАБЕТИЧЕСКОЙ НЕФРОПАТИИ

##article.authors##

  • Тураев Ф.Ф
  • Алиханова Н.М
  • Мусаханова Ч.Б
  • Назарова Н.С
  • Тахирова Ф.А
  • Аббосходжаева Л.С
  • Акрамова Г.Г
  • Шакирова М.М
  • Каюмова Д.Т
  • Айходжаева М.А
  • Максутова Н.Н
  • Тригулова Р.Х
  • Давронов Р.Р

##article.subject##:

Қандли диабет, буйрак сурункали касаллиги, пульс тўлқинининг тезлиги, артериал қаттиқлик.

##article.abstract##

   

Долзарблиги ва мақсади. Артериялар қаттиқлиги умумий популяция, қандли диабетли беморлар ва сурункали буйрак касаллигининг (СБК) барча босқичларида нишон аъзолар зарарланиши, юрак-қон томир ҳолатларини ва умумий ўлим кўрсаткичларининг ошиши билан боғлиқ. Ушбу тадқиқотнинг мақсади қандли диабет 2 тури бўлган (ҚБ2) беморларда диабетик нефропатия бўлмаганда  ва унинг турли босқичларида қон томирлар деворининг қаттиқлиги кўрсаткичларига баҳо бериш.

Маълумотлар ва усуллар. Академик Ё.Х. Тўрақулов номидаги РИЭИАТМда режали стационар даво қабул қилаётган ҚД2ли 18 ёшдан 70 ёшгача бўлган 155 нафар бемор текширувдан ўтказилди. ДН оғирлик даражаси гуруҳларга бўлиш тамойили сифатида қўлланилди. Назорат гуруҳини 33 нафар диабет нефропатияси бўлмаган ҚД2 беморлар ташкил қилди. Беморларга СБКнинг мунтазам ташхислаш усулларидан ташқари, SphygmoCor XCEL қурилмаси (AtCor Medical, Сидней, Австралия) ёрдамида сфигмография (пульс тўлқинининг тезлигини (PWV) ўлчаш) ва марказий (аортал) қон босимини ўлчаш амалга оширилди. Текширув ўтказишдан олдин ҳар бир текширилувчидан хабардолик розилиги олинди.

Натижалар. Спирмен корреляцион таҳлили ёрдамида пульс тўлқинининг тезлиги – PWV текширилувчиларнинг ёши (КК=0.379; р=0,000) ва кандли диабет давомийлиги (КК=0.211; р=0,015) орасида ишончли богликлик аникланди. Назорат гурухидаги ҚД2 беморларда бу кўрсаткичлар ўртача 8,4±1,5 ни, асосий гурухдаги беморларда эса ўртача 9,89±2,4 ни ташкил килган булиб, СБКнинг оғирлик даражаси ортиб борган сари ишончли ортиб бориши аниқланди (КК=3,72, р=0,004). Аммо PWV кўрсаткичлари гликемия компенсация даражаси билан боғлиқлиги аниқланмади (КК=-0,081; p=0,367).

Муҳокама. СБК бўлган қандли диабетли беморларида томирлар қаттиқлик даражаси, ДН бўлмаган беморларга нисбатан юқорироқ. Артериялар қаттиқлик кўрсаткичларининг ДНнинг прогрессияси сари ошиши гиперлипидемияси бўлмаган беморларда ҳам, макротомирли зарарланишнинг эрта кўрсаткичи ҳисобланади.

Библиографические ссылки

Низамов У.И., Тригулова Р.Х., Шек А.Б., Тахирова Ф.А, Алиханова Н.М., Акрамова Г.Г, Акбаров З.С. Жёсткость сосудистой стенки у больных сахарным диабетом 2го типа. - Назарий ва клиник тиббиёт журнали. 5-2017.78-82бб.

Briet M, Collin C, Karras A, Laurent S, Bozec E, Jacquot C, Stengel B, Houillier P, Froissart M, Boutouyrie P; Nephrotest Study Group. Arterial remodeling associates with CKD progression.J Am Soc Nephrol. 2011; 22:967–974. doi: 10.1681/ASN.2010080863.

Covic A, Haydar AA, Bhamra-Ariza P, Gusbeth-Tatomir P, Goldsmith DJ. Aortic pulse wave velocity and arterial wave reflections predict the extent and severity of coronary artery disease in chronic kidney disease patients. J Nephrol. 2005;18(4):388-396.

Ferreira JP, Girerd N, Pannier B, Rossignol P, London GM. High Pulse-Wave Velocity Defines a Very High Cardiovascular Risk Cohort of Dialysis Patients under Age 60. Am J Nephrol. 2017;45(1):72-81. doi:10.1159/000453338.

Ford ML, Tomlinson LA, Chapman TP, Rajkumar C, Holt SG: Aortic stiffness is independently associated with rate of renal function decline in chronic kidney disease stages 3 and 4. Hypertension 55: 1110–1115, 2010.

Gansevoort R. T., Correa-Rotter R., Hemmelgarn B. R., Jafar T. H., Heerspink H. J., Mann J. F., et al. (2013). Chronic kidney disease and cardiovascular risk: epidemiology, mechanisms, and prevention. Lancet 382 339–352.

Go A. S., Chertow G. M., Fan D., Mcculloch C. E., Hsu C. Y. (2004). Chronic kidney disease and the risks of death, cardiovascular events, and hospitalization. N. Engl. J. Med. 351 1296–1305. 10.1056/nejmoa041031.

Laurent S, Cockcroft J, Van Bortel L et al (2006) Expert consensus document on arterial stiffness: methodological issues and clinical applications. Eur Heart J 27:2588–2605.

Legrand M., Rossignol P. (2020). Cardiovascular Consequences of Acute Kidney Injury. N. Engl. J. Med. 382 2238–2247.

Mancia G, Fagard R, Narkiewicz K, Redón J, Zanchetti A, Böhm M, et al.. 2013 ESH/ESC Guidelines for the Management of Arterial Hypertension: The Task Force for the Management of Arterial Hypertension of the European Society of Hypertension (ESH) and of the European Society of Cardiology (ESC). J Hypertension (2013) 31(7):1281–357. doi: 10.1097/01.hjh.0000431740.32696.cc.

Mattace-Raso FU, van der Cammen TJ, Hofman A, van Popele NM, Bos ML, Schalekamp MA, Asmar R, Reneman RS, Hoeks AP, Breteler MM, Witteman JC: Arterial stiffness and risk of coronary heart disease and stroke: The Rotterdam Study. Circulation 113: 657–663, 2006.

Michener KH, Mitchell GF, Noubary F, Huang N, Harris T, Andresdottir MB, Palsson R, Gudnason V, Levey AS. Aortic stiffness and kidney disease in an elderly population.Am J Nephrol. 2015; 41:320–328. doi: 10.1159/000431332.

Quinn CE, Lockhart CJ, Hamilton PK, Loughrey CM, McVeigh GE. Effect of Pioglitazone on Endothelial Function in Impaired Glucose Tolerance. Diabetes Obes Metab (2010) 12(8):709–15. doi: 10.1111/j.1463-1326.2010.01224.х.

Stehouwer, C.D.A., Henry, R.M.A. & Ferreira, I. Arterial stiffness in diabetes and the metabolic syndrome: a pathway to cardiovascular disease. Diabetologia 51.

Takenaka T, Mimura T, Kanno Y, Suzuki H: Qualification of arterial stiffness as a risk factor to the progression of chronic kidney diseases. Am J Nephrol 25: 417–424, 2005.

Tonelli M, Wiebe N, Culleton B, House A, Rabbat C, Fok M, McAlister F, Garg AX. Chronic kidney disease and mortality risk: a systematic review. J Am Soc Nephrol. 2006 Jul;17(7):2034-47. doi: 10.1681/ASN.2005101085. Epub 2006 May 31. PMID: 16738019.

Vlachopoulos C, Aznaouridis K, Stefanadis C. Prediction of cardiovascular events and all-cause mortality with arterial stiffness: a systematic review and meta-analysis. J Am Coll Cardiol. 2010;55(13):1318-1327. doi:10.1016/j.jacc.2009.10.061.

Weber T, Ammer M, Gündüz D, Bruckenberger P, Eber B, Wallner M. Association of increased arterial wave reflections with decline in renal function in chronic kidney disease stages 3 and 4.Am J Hypertens. 2011; 24:762–769. doi: 10.1038/ajh.2011.45.

Zieman SJ, Melenovsky V, Kass DA. Mechanisms, pathophysiology, and therapy of arterial stiffness. Arterioscler Thromb Vasc Biol. (2005) 25:932–43. 10.1161/01.ATV.0000160548.78317.29.

Загрузки

##submissions.published##

2022-12-23