2-ТИП ҚАНДЛИ ДИАБЕТ РИВОЖЛАНИШИДА ГЕНЕТИК ОМИЛЛАРНИНГ РОЛИ: ПОЛИМОРФИЗМЛАР ВА ПОПУЛЯЦИОН ТАҲЛИЛ
##article.subject##:
2-тип қандли диабет, генетик омиллар, полиморфизмлар, популяцион таҳлил ва генотип##article.abstract##
Долзарблиги: 2-тип қандли диабетнинг ривожланишида генетик омилларнинг роли катта аҳамиятга эга. Ушбу тадқиқот турли популяциялардаги генетик полиморфизмларни таҳлил қилиш орқали 2-тип қандли диабет касаллигига мойилликни аниқлаш ва индивидуал даво стратегияларини ишлаб чиқишга хизмат қилади.
Мақсад: 2-тип қандли диабет ривожланишида генетик полиморфизмларнинг аҳамиятини ҳамда индивидуал профилактика ҳамда даво стратегияларини ишлаб чиқишга ёрдам бериш.
Материаллар ва усуллар: Тадқиқотда замонавий ДНК технологиялари, молекуляр–генетик тадқиқотлар, одам генетика статистикаси ва биоинформатик технология каби статистик усулларидан фойдаланилган.
Натижалар: Молекуляр-генетик таҳлиллар асосида PPARA, PPARGC1A, UCP2, PPARG, ADRB2, ADRB3 ва FABP2 полиморфизмларнинг тарқалиш хусусиятлари аниқланди. Генетик полиморфизмларидаги фарқлар турли популяциялар ўртасида 2-тип қандли диабет ривожланиш хавфини ўзгартириши мумкинлиги кузатилди.
Хулосалар: Шартли соғлом шахслар гуруҳида 2-тип қандли диабет касаллиги ривожланишида популяцияларга хос генетик полиморфизмларнинг мойиллик даражасини баҳолаш орқали PPARGA (rs4253778), PPARG (rs1801282), ADRB2 (rs1042714 ва rs1042713), ADRB3 (rs4994), UCP2 (rs660339) ва FABP2 (rs1799883) генетик полиморфизмларидаги фарқларнинг мавжудлиги инобатга олиб, келажакда даволаш жараёнини шахсий генетик маълумотлар асосида персоналлаштириш тавсия этилади.
Библиографические ссылки
Florez JC, Udler MS, Hanson RL. (2023) Genetics of Type 2 Diabetes. In: Cowie CC, Casagrande SS, Menke A, et al, eds. Diabetes in America. 3rd ed. National Institutes of Health; 2018:14.1-14.25: chap 14. Accessed December 12, https:// www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK567998/
Hanson RL, Van Hout CV, Hsueh WC, et al. (2020) Assessment of the potential role of natural selection in type 2 diabetes and related traits across human continental ancestry groups: comparison of phenotypic with genotypic divergence. Diabetologia. 63(12): 2616-2627. doi:10.1007/s00125-020-05272-8
Loh M, Zhang W, Ng HK, et al. (2022) Identification of genetic effects underlying type 2 diabetes in South Asian and European populations. Commun Biol. 5(1):329. doi:10.1038/s42003-022-03248-5
Mahajan A, Spracklen CN, Zhang W, et al. (2022) Multi-ancestry genetic study of type 2 diabetes highlights the power of diverse populations for discovery and translation. Nat Genet. 54(5):560-572. doi:10.1038/s41588-022-01058-3
Salguero MV, Arosemena M, Pollin T, et al. (2023) Monogenic Forms of Diabetes. In: Lawrence JM, Casagrande SS, Herman WH, Wexler DJ, Cefalu WT, eds. Diabetes in America. E Book. National Institutes of Health; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/n/diaonline/monogenic
https://www.omim.org/entry/170998?search=PPARA&highlight=ppara
https://www.omim.org/entry/601487?search=PPARG&highlight=pparg
https://www.omim.org/entry/604517?search=PPARGC1A&highlight=ppargc1a
https://www.omim.org/entry/601693?search=UCP2&highlight=ucp2
https://www.omim.org/entry/109690?search=ADRB2&highlight=adrb2
https://www.omim.org/entry/109691?search=ADRB3&highlight=adrb3
https://www.omim.org/entry/134640?search=FABP2&highlight=fabp2
