ENDOKRIN BEPUSHTLIKNI RIVOJLANISHIDA NEOGORMONLARNING O'RNI

##article.authors##

  • Nasirova Xurshidahon Kudratullayevna
  • Samijonova Sanobar Ulug’bek qizi
  • Mаksudova Dilafruzkhon Ravshanovna

##article.subject##:

semizlik, endokrin bepushtlik, tuxumdon zaxirasi, tuxumdon yetishmovchiligi

##article.abstract##

So'nggi o'n yilliklarda butun dunyo bo'ylab semizlik muammosi eng ko'p tarqalganlardan biri bo'lib, pasayish tendentsiyasiga ega emas. Jahon semizlik atlasining 2023 yilgi hisobotiga ko'ra, dunyo aholisining 38 % ortiqcha vaznga ega va tana massasi indeksi 25 kg/m2 dan yuqori. Xususan, semizlik ayollarda gipotalamus-gipofiz-tuxumdonni tartibga solish tizimining buzilishlariga olib keladi, bu ovulyatsiya buzilishi, bepushtlik, homilaning o'z-o'zidan tushishi, homiladorlik, tug'ish va tug'ruqdan keyingi davrda asoratlar darajasini oshishiga olib keladi. Maqolada reproduktiv yoshdagi, semizligi bor ayollarda endokrin bepushtlik muammosining hozirgi holati va endokrin bepushtlik rivojlanishida leptin, follistatin va relaksin kabi neogormonlarning o'rni haqida adabiyotlar ko'rib chiqilgan. Maqolada semizlikning patogenezi, tuxumdon yetishmovchiligining rivojlanish mexanizmi va endokrin bepushtlik muammosi haqidagi zamonaviy g'oyalar aks ettirilgan.

Библиографические ссылки

Angela Köninger, Börge Schmidt, Daniela Damaske, Cahit Birdir, Antje Enekwe, Rainer Kimmig, Thomas Strowitzki, Alexandra Gellhaus, Follistatin during pregnancy and its potential role as an ovarian suppressing agent. European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology, Volume 212, 2017. Pages 150-154. ISSN 0301-2115. https://doi.org/10.1016/j.ejogrb.2017.03.001.

Di Yorio MP, Bilbao MG, Biagini-Majorel AM, Faletti AG. Ovarian signalling pathways regulated by leptin during the ovulatory process. Reproduction. 2013;146(6):647-658. https://doi.org/10.1530/REP-13-0257

Gambineri A, Laudisio D, Marocco C, Radellini S, Colao A, Savastano S. Female infertility: which role for obesity?. 2019. Int J Obes Suppl. 2019 Apr;9(1):65-72. doi: 10.1038/s41367-019-0009-1. Epub 2019 Apr 12. PMID: 31391925; PMCID: PMC6683114.

Goldsmith LT, Weiss G. Relaxin in human pregnancy. Ann N Y Acad Sci. 2009;1160:130-135. doi:10.1111/j.1749-6632.2008.03800.x.

Jungheim ES, Travieso JL, Carson KR, Moley KH. Obesity and Reproductive Function. Obstetrics and Gynecology Clinics of North America. 2012;39(4):479-493. https://doi.org/10.1016/j.ogc.2012.09.002.)

Loram LC, Culp ME, Connolly-Strong EC, Sturgill-Koszycki S. Melanocortin peptides: Potential targets in systemic lupus erythematosus. Inflammation. 2015;38(1):260-271. https://doi.org/10.1007/s10753-014-0029-5

Martin B., Cardioprotective Actions of Relaxin / B.Martin, G.Romero, G.Salama / / Mol. Cell. Endocrinol. – 2019. - №487. – P.45-53

Omranipour R, Ahmadi-Harchegani F, Saberi A, Moini A, Shiri M, Jalaeefar A, Arian A, Seifollahi A, Madani M, Eslami B, Alipour S. A New Model Including AMH Cut-off Levels to Predict Post-treatment Ovarian Function in Early Breast Cancer: A Prospective Cohort Study. Arch Iran Med. 2024 Feb 1;27(2):96-104. doi: 10.34172/aim.2024.15. PMID: 38619033; PMCID: PMC11017260.

Ratra DV, Elias CF. Chemical identity of hypothalamic neurons engaged by leptin in reproductive control. Journal of Chemical Neuroanatomy. 2014;61-62:233-238. https://doi.org/10.1016/j.jchemneu.2014.05.005

Sharma A, Bahadursingh S, Ramsewak S, Teelucksingh S. Medical and surgical interventions to improve outcomes in obese women planning for pregnancy. Best Practice & Research Clinical Obstetrics & Gynaecology. 2015;29(4):565-576. doi: 10.1016/j.bpobgyn.2014.12.003]

Smigiel KS, Parks WC. Matrix Metalloproteinases and Leukocyte Activation. Prog Mol Biol Transl Sci. 2017;147:167-195. doi: 10.1016/bs.pmbts.2017.01.003. Epub 2017 Mar 3. PMID: 28413028.

Update on the Obesity Epidemic: After the Sudden Rise, Is the Upward Trajectory Beginning to Flatten? Published: 02 October 2023. Volume 12, pages 514–527, 2023.

А. А. Гависова, М. А. Шевцова, С. В. Киндышева, Н. Л. Стародубцева, В. Е. Франкевич, Т. А. Назаренко, Н. В. Долгушина “Уровень андрогенов в крови и фолликулярной жидкости у женщин с бесплодием и сниженным овариальным резервом в программах ВРТ.” Научный медицинский журнал РНИМУ имени Н.И.Пирогова, 19.08.2022 DOI: 10.24075/vrgmu.2022.041

А.С. Аметов «Ожирение. Современный взгляд на патогенез и терапию» 2021.

Блесманович А.Е., Петров Ю.А., Алехина А.Г. Синдром поликистозных яичников: классика и современные нюансы. Журнал научных статей «Здоровье и образование в XXI веке». 2018;20:4 http://dx.doi.org/10.26787/nydha-2226-7425-2018-20-4-33-37

Гаспаров Александр Сергеевич, Дубинская Екатерина Дмитриевна, Титов Денис Сергеевич Биохимические маркеры оценки овариального резерва (обзор литературы) // Гинекология. 2014; 3:https://cyberleninka.ru/article/n/biohimicheski].

Горбатенко Н.В., Беженарь В.Ф., Фишман М.Б. Влияние ожирения на развитие нарушения репродуктивной функции у женщин. Ожирение и метаболизм. 2017;14(1):3-8. https://doi.org/10.14341/omet201713-8

И. Б. Манухин, Л. Г. Тумилович, М. А. Геворкян, Е. И. Манухина. – Клинические лекции 4-е изд., перераб. и доп. Москва: ГЭОТАР-Медиа, 2020. – 111-112 с.

Ковалева Ю.В. Роль ожирения в развитии нарушений менструальной и репродуктивной функции // Российский вестник акушера-гинеколога. – 2014. – Т. 14. – №. 2. – С. 43-51

Максудова Д.Р., Насырова Х.К., Муминова С.У Овариальная недостаточность у женщин репродуктивного возраста с ожирением // Евразийский вестник педиатрии. — 2023; 1 (16):69-73 https://goo.su/kz8MST0

Микляева И.А., Данилова И.К. Актуальные вопросы синдрома поликистозных яичников у женщин репродуктивного возраста. Молодой ученый. 2018;23:285-289.

Московкина А.В., Пузикова О.З. Роль факторов фолликулогенеза в оценке тяжести овариальной дисфункции у девочек-подростков с гиперандрогенией// Современные проблемы науки и образования. – 2018. – № 5. ;].

Попов А.А., Овчаренко Д.В., Коваль А.А., Федоров А.А., Тюрина С.С. Изменения гормонального профиля у пациенток с синдромом поликистозных яичников и бесплодием после хирургического лечения. Российский вестник акушера-гинеколога. 2020;20(4):12– 17. https://doi.org/10.17116/rosakush20202004112

Прохорова О.В., Олина А.А., Толибова Г.Х., Траль Т.Г., Пептидный гормон Релаксин : от молекулярных эффектов к клиническим резельтатам// УРМЖ .2021 г. №1.

Рыжов Ю.Р., Шпаков А.О., Гзгзян А.М. Роль лептина в регуляции репродуктивной системы и перспективы его использования во вспомогательных репродуктивных технологиях. Проблемы репродукции. 2020;26(2):53 61

Сметник В.П. Половые гормоны и жировая ткань. Ожирение и метаболизм. 2007;4(3):17-22. https://doi.org/10.14341/2071-8713-5017

Хамнуева Л. Ю., Андреева Л. С., Кошикова И.Н. Ожирение. Классификация, этиология, патогенез, клиника, диагностика, лечение. Учебное пособие, 2007

Загрузки

##submissions.published##

2025-08-28