O’ZBEK TILIDA STATIVLIKNI IFODALOVCHI BIRLIKLAR
##article.subject##:
stativlik kategoriyasi, stativ birliklar, sintaktik birliklar, so’z turkumlari, sintaksem tahlil##article.abstract##
Mazkur maqolada o‘zbek tilida holat kategoriyasining tadqiqi, holatni ifodalovchi birliklarning qanday so‘z turkumlariga xosligi, gap qurilmasida holatni ifodalovchi elementlarning sintaktik o‘rni hamda holatni bildiruvchi so‘zlarning klassifikatsiyasi va boshqa masalalarini ochib berish bilan dolzarbdir. Zotan, bu kategoriyaga aloqador masalalarni tadqiq etish nafaqat gap strukturasiga daxldor bo‘lib, uning leksik-semantik, morfologik va sintaktik til sathlarida lisoniy metodlar ta’siri asosida yuz beradigan holat o‘zgarishlarini atroflicha tavsiflashni talab qiladi. Mazkur maqolaning etiborli jihatlaridan yana biri, bu stativlikni bildiruvchi leksemalarning ko‘pchilik qismi boshqa so‘z turkumlari bilan qorishib ketganligi va ularni alohida bir klassifikatsiyaga solishdadir. O‘zbek tili gap qurilmasida stativlikni ifodalovchi birliklar keng qo‘llaniladi, stativ birlikli gap qurilmalarini tadqiq etishda stativlik kategoriyasining sistematik munosabatlarini transformatsiyaga ajratib o‘rganish gapning tashqi qurilmasini tashkil qilsa, sintaksemalarga ajratib tahlil qilish gapning ichki qurilmasini tashkil qiladi.
Библиографические ссылки
Mirziyoev Sh.M. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash – yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi. –T.: “O‘zbekiston”, 2017.
Abduazizov A.A, Bushuy A.M, Bushuy A i dr. Istoriya latvisticheskiy tipologii. – Tashkent: NUU, 2006.-176 s
Barxudarov L.S. Ocherki po morfologii sovremennogo angliyskogo yazika.- Moskva: Visshaya shkola,1975.-156 s
Filimonova O.E. Substansialnie i kvalifikativnie stativnie sintaksemi v stukture angliyskogo predlojeniya Gersenovskiye chteniya. Inostrannie yaziki(nauchnie dokladi) Leningrad: 1975.- S.38-42.
Huddleston R. Introduction to the Grammar of English. – Cambridge University Press, 1995. – 483 p.
Haliday M. An Introduction to Functional Grammar. – L.: Oxford University Press, 2004. – 421 p.
Ilyish B.A. The structure of modern English. Moscow – Leningrad: Prosveshenie. 1971.-31- 32 p.
Lenz Z. Deictic Conceptualization of Space, Time and Person//Deictic Conceptualisation of Space, Time and Person. -Amesterdam/ Philadelphia. John Benjamins Publishing Company, 2003.-P.7-13.
Kilichev E. Xozirgi uzbek adabiy tili. Buxoro, Buxoro Universiteti nashriyoti, 2001.-228b
Maugham W.S. “The Creative Impulse” New York: 2001. –P 53-75.
Muxin A.M. Sintaksemniy analiz i problemi urovney yazika. Leningrad: Nauka,1980.-304 s.
Usmonov O‘. Gap tahliliga yangicha yondoshuv Xalqaro ilmiy anjuman materiallari. SamDCHTIning 10 yilligiga bag‘ishlanadi.- Samarkand: SamDCHTI nashri, 2004.-B.106-107.
Usmonov O‘.U., Ashurov Sh.S. Ingliz tili nazariy grammatikasi. – Samarqand, 2007.-88 b.
