DIAXRONIYADA TURKIY, SLAVYAN, ROMAN VA GERMAN TILLARINING MUNOSABATLARI

##article.authors##

  • Turniyozov Behzod Ne’matovich

##article.subject##:

diaxroniya, substrat, superstrat, Jun qabilasi, xunlar imperiyasi, turkiy til

##article.abstract##

Maqolada tillarning tarixiy taraqqiyot jarayonidagi o‘zaro munosabati masalasi yoritilgan bo‘lib, unda turkiy tilda so‘zlashuvchi ko‘chmanchi qabilalarning birlashuvi natijasida xunlar imperiyasining shakllanishi hamda ularning Gobi sahrosi, Sibir taygasidan boshlab Yevropa hududlarining yerlarni ham ishg‘ol qilishi, buning oqibatida turkiy tilning slavyan hamda roman- german tillariga jiddiy ta’sir etgani xususida ilmiy mulohazalar keltirilgan. Insoniyat tarixida bir tilning ikkinchisiga ta’sir etishining turli shakllari mavjudligi kuzatiladi. Bular jumlasiga harbiy yurishlarni, iqtisodiy va madaniy aloqalarni kiritishimiz mumkin. O‘z navbatida, mazkur jarayonda substrat yoki superstrat hodiaslari ro‘y berganining guvohu bo‘lamiz. Biz maqolada ko‘proq yuqoridagi hodisalarning ikkinchisiga, superstrat hodisasiga, diqqatimizni qaratdik. Zero, bunda turkiy xalqlarning tili va madaniyatining Yevropa xalqlariga ta’sir etganini o‘rgandik.

Библиографические ссылки

Сабитова З.К. Прошлое в настоящем. Русско-тюркские культурные и языковые контакты. -Алматы: Қазақ университеті, 2007.

Гумилев Л. История народа Хунну. -М.: АСТ: Астрель, 2010.

Кляшторный С.Г., Султанов Т.И. Государства и народы Евразийских степей: от древности к Новому времени. -СПб: «Петербургское востоковедение», 2009.

Бичурин Н.Я. Собрание сведений о народах, обитавших в Средей Азии в древние времена. T. III. -М.; -Л.: Изд-во АН СССР, 1953.

Дебец Г.Ф. Палеоантропология СССР. -М.; -Л.: Изд-во Академии наук Союза ССР, 1948.

https://rosuchebnik.ru › material › kto-stroil-velikuyu-kit.

Shiratori K. Über die Sprache der Hiungnu und der Tanghu−Stämme. St. Pb., 1902; Bulletin de l’Academie Imperiale des Sciences de S.-Petersburg. V. Serie. Bd. XVII. №2.

Ramstedt M.G.S. Über der Ursprung der türkischen Sprache. Helsinki, 1937.

Ligeti L. Mots de civilisation de Haute Asie en transcription chinoise//Acta Orientalia, 1950.

Тенишев Э.Р. Избранные труды//Гуннов язык. -Уфа: ИИЯЛ УНЦ РАН, 2011.

Таскин В.С. Материалы по истории кочевых народов в Китае. Вып. 2. -М.: Наука, 1990. http://www.i-u.ru/biblio/archive/sima_2/12.aspx.

Saidov Sh.J. Markaziy Osiyo xalqlari tarixi. -Toshkent: Toshkent davlat sharqshunoslik instituti, 2010.

Загрузки

##submissions.published##

2024-01-19