TILSHUNOSLIKDA PERFORMATIVLIKNING O‘RGANILISHI HOLATI

##article.authors##

  • Turniyozova Dildora Behzod qizi

##article.subject##:

performo, performatsiya, applitsit semion, episemion, performator, performand

##article.abstract##

Maqolada til elementlarining muloqotda shakllanishini o‘rganuvchi performativlikning lingvistik maqomi xususida so‘z boradi. Bugungi tilshunoslikda performativ fe’l, performativ nutq, performativ matn kabi qurilmalarni tekshiruvchi soha «performativ tilshunoslik» nomi bilan o‘z mavqeyiga ega bo‘ldi. Performatsiya xususidagi ilmiy ishlar, asosan, ingliz, nemis, fransuz, rus olimlari tomonidan amalga oshirildi. Shu bois ishimizda performativ qurilmalarning shakllanishini ilk bor o‘zbek tili materiali asosida yoritib bermoqchimiz. Lingvistikada performativ fe’lning I shaxs birlikda, aniqlik maylida qo‘llanishi hamda Men x formulasi asosidagi jumlalarni shakllantirishi ta’kidlanadi. Ammo biz performativlikning faqat shu formulaga tayangan holda ish ko‘rishini uning o‘rganish obyektini cheklab qo‘yadi deb o‘ylaymiz. Bu haqdagi ilmiy mulohazalarimizni mazkur maqolada bayon etmoqdamiz.

Библиографические ссылки

Юм Д. Сочинения в двух томах. Том I (Перевод с английского С.И.Церетели). -М.: Мысль, 1996.

Бенвенист Э. О субективности в языке//Общая лингвистика (Перевод с французского Ю.С.Степанова). -М.: Едиториал УРСС, 2002; Арутюнова Н.Д. Предложение и его смысл: лексико-семантические проблемы. -М: Наука, 1976.

Философия, логика, язык. Общ. ред. Д.П.Горского и В.В.Петрова. -М.: Прогресс. 1987.

Остин Дж. Л. Слово как действие//Новое в зарубежной лингвистике. Вып. XVII. -М., 1986.

Шамахмудова А. Замонавий тилшуносликда билвоситалик ва имплицитлик тушунчалари//Хорижий филология. №1, 2017.

Turniyazov B. Kauzativ qurilmalar sintaktik derivatsiyasi: kauzatologiya. -Samarqand: SamDCHTI nashri, 2022.

https://myfilology.ru/149/spetsifika-performativov.

Кобозева И.М. Лингвистическая семантика. -М.: Эдиториал, 2000.

Кронгауз М.А. Семантика. -М.: Академия, 2005.

Остин Дж. Перформативы-констативы//Философия языка. -М., 2004.

Загрузки

##submissions.published##

2023-12-12