BUXORO O‘G‘UZ SHEVALARIDA BOG‘LOVCHILARNING QO‘LLANISHI

##article.authors##

  • Allaberdiyev Alijon

##article.subject##:

qoʻshimcha ma’no, yordamchi soʻz, sintaktik qurilish, teng bogʻlovchilar, ergashtiruvchi bogʻlovchilar, biriktiruv bogʻlovchilar, ayiruv bogʻlovchilar, zidlov bogʻlovchilar, inkor bogʻlovchilar, sabab bogʻlovchilar, shart bogʻlovchilar, oʻxshatish bogʻlovchilar, aniqlov bogʻlovchilar, maqsad bogʻlovchilar

##article.abstract##

Maqolada Buxoro o‘g‘uz shevalarida bogʻlovchilarning qoʻllanishi doirasi boshqa oʻgʻuz shevalari va oʻzbek adabiy tiliga qiyosan o‘rganildi. Undа bоgʻlоvchilаrning turlаri vа ulаrning oʻrnidа qoʻllаnuvchi vаzifаdоsh virliklаr misоllar bilan tаhlil etilgan. Oʻrgаnilаyotgаn shevаdаgi bоgʻlоvchilаrning mа’nо qirrаlаri misоllаr yordаmidа atroflicha ochib berilgan. Bunda bogʻlovchilar ikki xil shaklda affiks bogʻlovchilar va soʻz bogʻlovchilar qoʻllangan. Buxoro oʻgʻuz shevalaridagi bog’lovchilarning gap qurilishida, asosan, boshqa turkumdan oʻtgan soʻzlar faolligi bilan ajralib keltirib oʻtilgan. Shevadagi bogʻlovchi vazifasida qoʻllanuvchi vositalar deyarli oʻzbek adabiy tilidan tubdan farq qilmay, asosan, fonetik koʻrinish bilan farqlanishi mumkin.

Библиографические ссылки

Абдуллаев Ф.А. Хоразм шевалари. II луғат. Хоразм шеваларининг таснифи. – Тошкент: ЎзФА нашр., 1961. – 348 б.

Абдуллаев Ф.А. Чўзиқ унлиларнинг табиати тўғрисида//Ўзбек тили ва адабиёти масалалари, 1959. – №3. – Б. 27–33.

Абдуллаев Ф.А. Ўзбек тилининг ўғуз лаҳжаси. –Тошкент: Фан, 1978. –144-б.

Abdurahmonov G‘., Shukurov Sh., Mahmudov Q. O‘zbek tilining tarixiy grammatikasi. – Toshkent: 2008. 62-bet.

Аразкулыев С. Говоры туркмен Турткулского района Каракалпакской АССР. Автореф.дисс… канд.филол.наук. – Ашгабат, 1962. – 30 сах.

Иброҳимов С. Ўзбек тилининг Андижон шеваси. – Тошкент, Фан, – 1967, 105-бет.

Муҳаммаджонов Қ. Жанубий Қозоғистондаги ўзбек шевалари. – Тошкент: Фан, 1981. 44- бет;

Түркмен дилиниң сөзлүги. – Ашгабат: Ылым, 1962. – 866 сах.

Шихиев А. Говоры туркмен Бухарской области Узбекской ССР. Автореф. дисс...канд. филол. наук. –Ашхабад, 1983. – 23 с.

Загрузки

##submissions.published##

2023-12-12