NOQARDOSH TILLARDA O’ZLASHTIRMA XABARNING IFODALANISHI (o’zbek va fransuz tillari misolida)
##article.subject##:
o‘zga nutq, o‘zlashtirma nutq, , matn, muallif nutqi, morfologik vosita, sintaktik usul, o‘zlashtirma xabar, bosh gap, ergash gap, leksik birlik, shaxs va zamon moslashuvi##article.abstract##
Maqola kommunikativ maqsad kategoriyasining muhim yo‘nalishlaridan biri o‘zga nutq va uning ikkinchi turi bo‘lmish o‘zlashtirma gapning fransuz va o‘zbek tillaridagi ifoda usullariga bag‘ishlangan. Unda asosan diqqat e’tibor o‘zlashtirma xabarning noqardosh tillarda yasalish usullari, mazmunan bo‘linadigan turlari va gapdagi grammatik belgilariga qaratilgan. Shu bilan birga fransuz va o‘zbek tillarida o‘zlashtirma xabarning matndagi funksional-semantik xususiyatlariga izoh berilgan. O‘zlashtirmalik sintaktik va morfologik yo‘l bilan hosil bo‘ladi. Morfologik yo‘l bilan hosil bo‘ladigan o‘zlashtirmalik qiyoslanayotgan tillardan faqat o‘zbek tiliga xos. Fransuz tilida o‘zbek tilidan farqli ravishda o‘zlashtirmalik faqat sintaktik yo‘l bilan hosil bo‘ladi. O‘zbek tilida sintaktik yo‘l bilan hosil bo‘ladigan o‘zlashtirma gap shaklan sodda, mazmunan murakkab gap bo‘ladi. Fransuz tilida esa bunday gaplar to‘ldiruvchi ergash gap orqali ifodalanadi. Bunda bosh va ergash gap kesimlari zamon jihatidan moslashadi.
Библиографические ссылки
Hervé-D. Béchade. Syntaxe du français moderne et contemporain (Fondamental). –Paris : France, 1993. –338.
Jumayev E.B. O’zbek adabiy tilida o’zlashtirmalik va matn. Dissertatsiya. -Buxoro 20221. 155 b
Jukayev E.B. Monografiya. – Buxoro. -2022. 98 b.
Zikrillayev G ‘. Ruh va til. –Toshkent: Fan, 2018. – 464 b
Маллина Л. Е., Андрейчикова Л. П., Турниёзов Ў. Француз тили грамматикаси (Морфология, синтаксис). – Тошкент: Ўқитувчи, 1978. -280 б.
Маҳмудов Н., Нурмонов А. Ўзбек тилининг назарий грамматикаси. Синтаксис. – Тошкент: Ўқитувчи, 1995. – 232 б.
Турсунов У., Мухторов Ж., Рахматуллаев Ж. Ҳозирги ўзбек адабий тили. Олий ўқув юртлари филология факультетлари талабалари учун дарслик. – Тошкент: Ўзбекистон, 1992. – 391 б.
O‘zbek tili grammatikasi. II tom. Sintaksis. – Toshkent: Fan, 1976.− 560 b.
Ғуломов А.Ғ., Асқарова М.А. Ҳозирги ўзбек адабий тили. Синтаксис. Тошкент: Ўқитувчи, 1965. – 315 б.
Malouf A. Samarcande. – Paris, -1988. -315 b
Ko’chiboyev A. Samarqand. Tarjima. -1998
Jumayev E. O'zbek adabiy tilida so'roq gap va o'zlashtirmalik //ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz). – 2023. – Т. 27. – №. 27.
Khudoev S. The riddle genre in world literature and the history of research on it //International journal of language learning and applied linguistics. – 2023. – Т. 2. – №. 1. – С. 13-15.
Noqardosh tillarda o‘zlashtirma xabar va uning qiyosiy tahlili. Filologiya masalalari ilmiy jurnali, O`zDJTU, 2022, Vol. 43, No. 4. 19-37-b. https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=ru&user=1- gWU48AAAAJ&citation_for_view=1-gWU48AAAAJ:Se3iqnhoufwC
Ўзбек тилида ўзлаштирма нутқ ва гап. International Scientific and Practical Conference "Modern philological paradigms: interaction of traditions and innovations II", www.myscience.uz. 18.03.2022, p. 72-77. https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=ru&user=1- gWU48AAAAJ&citation_for_view=1-gWU48AAAAJ:W7OEmFMy1HYC
Ruziev Y. O ‘ZBEK TILIDA O ‘ZLASHTIRMA NUTQ VA GAP //ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz). – 2023. – Т. 30. – №. 30.
Sayfullayev B. NOQARDOSH TILLARDA O’ZLASHTIRMALIK: o'zbek va fransuz tillari misolida //ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz). – 2023. – Т. 29. – №. 29.
Sayfullayev B. FRANSUZ TILIDA O ‘ZGA NUTQ VA UNING IFODA USULLARI //ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz). – 2023. – Т. 31. – №. 31.
Sayfullayev B., Shomurodova L. O’ZLASHTIRMA NUTQ VA O’ZLASHTIRMA SO’ROQ //Talqin va tadqiqotlar. – 2023. – Т. 1. – №. 21.
Sayfullayev B., Saidova G. DISCOURS DIRECT EN FRANÇAIS ET SES MODES D’UTILISATION //International Bulletin of Applied Science and Technology. – 2023. – Т. 3. – №. 3. – С. 622-624.
